Hiệu suất và thanh khoản chứng khoán Việt Nam trước và sau Tết Nguyên đán

Thanh khoản thu hẹp, áp lực điều chỉnh gia tăng

Càng tiến sát kỳ nghỉ Tết Nguyên đán, dòng tiền trên thị trường chứng khoán Việt Nam càng bộc lộ rõ trạng thái thận trọng. Trong hai tuần giao dịch trước Tết, đặc biệt từ đầu tháng 2 đến hết phiên 10/02, VN-Index chủ yếu dao động quanh mốc tham chiếu, trong khi thanh khoản thu hẹp dần khi tâm lý nghỉ lễ lấn át các yếu tố cơ bản và thông tin hỗ trợ.

Xu hướng phòng thủ ngày càng rõ nét khi nhà đầu tư có xu hướng thu hẹp danh mục, ưu tiên nắm giữ tiền mặt nhằm hạn chế rủi ro trong kỳ nghỉ kéo dài. Việc thiếu vắng dòng tiền chủ động khiến thanh khoản toàn thị trường giảm đáng kể so với giai đoạn trước đó, phản ánh trạng thái “đứng ngoài quan sát” của phần lớn nhà đầu tư ngắn hạn.

Áp lực điều chỉnh thể hiện rõ nhất trong phiên cuối tuần giao dịch 02 đến 06/02, khi VN-Index điều chỉnh 27,07 điểm, lùi về 1.755,49 điểm, tương ứng mức giảm 1,52%. Độ rộng thị trường nghiêng về phía tiêu cực với 55 mã tăng so với 292 mã giảm, cho thấy lực cung gia tăng mang tính lan tỏa, không chỉ tập trung ở nhóm cổ phiếu đầu cơ mà còn mở rộng sang nhiều mã vốn hóa lớn, đặc biệt là nhóm ngân hàng, trụ cột của chỉ số.

Về mặt kỹ thuật, VN-Index hình thành cây nến có bóng trên dài và lùi xuống dưới đường trung bình động MA50, cho thấy lực cung gia tăng và hoạt động cơ cấu danh mục diễn ra mạnh hơn trong bối cảnh kỳ nghỉ Tết chỉ còn cách một tuần giao dịch. Tổng giá trị khớp lệnh đạt trên 38.000 tỷ đồng, mức cao nhất trong 12 phiên, song đây chủ yếu là thanh khoản có dấu hiệu phân phối, khi lực cầu bắt đáy chỉ xuất hiện thụ động và có chọn lọc.

Sau nhịp điều chỉnh, thị trường quay lại trạng thái trầm lắng trong các phiên giao dịch đầu tuần 09 - 10/02. Thanh khoản trên hai sàn giảm hơn 50% so với phiên 06/02, có thời điểm chỉ còn quanh 16.000 tỷ đồng/phiên (chưa tính thỏa thuận). Dù mức biến động điểm số không lớn, độ rộng thị trường cho thấy động lực nội tại suy giảm, khi số mã giảm chiếm ưu thế và nhiều cổ phiếu vốn hóa lớn điều chỉnh về cuối phiên.

Đáng chú ý, áp lực điều chỉnh trong giai đoạn này không xuất phát từ các thông tin bất lợi về vĩ mô hay kết quả kinh doanh. Nhiều doanh nghiệp công bố lợi nhuận năm 2025 tích cực vẫn chịu áp lực chốt lời, cho thấy các yếu tố cơ bản tạm thời nhường chỗ cho tâm lý nghỉ lễ và nhu cầu phòng thủ của nhà đầu tư. Hoạt động bán ròng liên tiếp của khối ngoại tại các cổ phiếu vốn hóa lớn càng gia tăng mức độ thận trọng trên thị trường.

Góc nhìn chuyên gia: Yếu tố mùa vụ lấn át, chiến lược phòng thủ chiếm ưu thế

Diễn biến trầm lắng của thị trường trong những phiên cận Tết, theo giới phân tích, phản ánh rõ tác động của yếu tố tâm lý nhiều hơn là sự thay đổi của các yếu tố nền tảng. Khi kỳ nghỉ lễ kéo dài đang đến gần, trạng thái phòng thủ dần trở thành lựa chọn chủ đạo của nhà đầu tư.

Theo ông Hoàng Đức Anh – chuyên gia môi giới kỳ cựu trên sàn thuộc CTCP Chứng khoán VNDirect, tâm lý né rủi ro trong giai đoạn này khiến dòng tiền trở nên dè dặt hơn. Nhà đầu tư có xu hướng thu hẹp danh mục, ưu tiên giữ tiền mặt, trong khi bên mua không vội giải ngân mà chủ yếu đặt lệnh chờ ở các vùng giá thấp. Ở chiều ngược lại, bên bán sẵn sàng hạ giá để khớp lệnh khi nhu cầu chốt vị thế trước kỳ nghỉ gia tăng.

Trong bối cảnh đó, ông Hoàng Đức Anh lưu ý, những phiên thanh khoản tăng mạnh không hẳn phản ánh sự trở lại của dòng tiền chủ động. “Khi bên mua chỉ chờ sẵn ở vùng giá thấp, còn bên bán chủ động khớp xuống, câu hỏi cần đặt ra là lượng cổ phiếu đó đang được chuyển sang tay ai”, ông nói, đồng thời cho rằng nhà đầu tư cần nhìn vào chất lượng dòng tiền thay vì chỉ tập trung vào quy mô giao dịch.

Xét trên vận động của các cổ phiếu trụ, thị trường hiện chưa rơi vào trạng thái xấu, song cũng thiếu động lực đủ mạnh để hình thành xu hướng tăng mới. Điều này khiến VN-Index sau mỗi nhịp điều chỉnh thường nhanh chóng quay lại trạng thái đi ngang và giằng co. Khi chỉ còn ba phiên giao dịch cuối cùng trước kỳ nghỉ Tết Nguyên đán (11 đến 13/02), trạng thái “chờ đợi” này nhiều khả năng tiếp tục chi phối diễn biến chung.

Ở góc nhìn tương tự, ông Khiếu Trọng Huy – chuyên gia phân tích CTCP Chứng khoán Bảo Việt cho rằng trong các phiên còn lại trước Tết, VN-Index khó thoát khỏi biên độ hẹp khi thanh khoản duy trì ở mức trung bình thấp. Dòng tiền tiếp tục có sự phân hóa, tập trung vào một số cổ phiếu có mức chiết khấu hấp dẫn, định giá phù hợp hoặc sở hữu câu chuyện riêng, thay vì lan tỏa trên diện rộng.

Việc thiếu vắng thông tin hỗ trợ mới, cùng nhu cầu chốt lời và điều chỉnh tỷ trọng sử dụng đòn bẩy trước kỳ nghỉ dài ngày, khiến thị trường khó xuất hiện các nhịp bứt phá rõ ràng trong ngắn hạn. Trong bối cảnh này, theo ông Khiếu Trọng Huy, việc chủ động cân đối lại danh mục, đưa tỷ trọng cổ phiếu và tiền mặt về mức hợp lý, đồng thời ưu tiên quản trị rủi ro, là lựa chọn phù hợp hơn so với việc tìm kiếm lợi nhuận ngắn hạn.

Từ góc độ mùa vụ, ông Hoàng Đức Anh cho biết thanh khoản thấp trong giai đoạn cận Tết là hiện tượng mang tính lặp lại. Thống kê cho thấy, trong tuần cuối cùng trước Tết Nguyên đán năm 2025, giá trị khớp lệnh bình quân hai sàn chỉ đạt khoảng 10.400 tỷ đồng/phiên. Ngay cả trong tuần cuối năm âm lịch 2024, khi thị trường vẫn trong xu hướng tăng, thanh khoản cũng chỉ xoay quanh 16.400 tỷ đồng/phiên. Điều này cho thấy sự suy giảm thanh khoản hiện nay chủ yếu phản ánh yếu tố thời điểm, hơn là sự suy yếu mang tính cấu trúc của thị trường.

Theo các chuyên gia, yếu tố mùa vụ chi phối thanh khoản trong giai đoạn cận Tết thường chỉ mang tính ngắn hạn. Sau kỳ nghỉ lễ, khi tâm lý phòng thủ dần hạ nhiệt và nhà đầu tư quay trở lại trạng thái giao dịch bình thường, dòng tiền có xu hướng cải thiện trở lại, đặc biệt ở các nhóm cổ phiếu có nền tảng cơ bản tốt và mặt bằng định giá hợp lý. Tuy nhiên, nhịp hồi phục – nếu xuất hiện – nhiều khả năng mang tính chọn lọc, thay vì lan tỏa trên diện rộng ngay từ đầu năm giao dịch.

Trong khi đó, với nhà đầu tư theo phong cách giao dịch ngắn hạn, ông Trương Hoàng Tiến Hưng – chuyên gia phân tích cấp cao tại CTCP Chứng khoán Mirae Asset Việt Nam cho rằng giai đoạn cận Tết không phải thời điểm phù hợp để đặt kỳ vọng lợi nhuận cao. Khi kỳ nghỉ lễ kéo dài, yếu tố thời gian cổ phiếu về tài khoản trở thành mối quan tâm lớn và mức lợi nhuận kỳ vọng vừa phải được xem là hợp lý. Nếu cổ phiếu về trước kỳ nghỉ, việc hiện thực hóa lợi nhuận và thu hẹp vị thế sẽ giúp nhà đầu tư bước vào kỳ nghỉ Tết với tâm lý nhẹ nhàng hơn.