Béo phì làm tăng nguy cơ sỏi túi mật

Mối liên quan giữa béo phì và sỏi túi mật

Theo PGS.TS BS Nguyễn Anh Tuấn - Giám đốc Ngoại khoa, Bệnh viện Đa khoa Phương Đông, béo phì là một yếu tố nguy cơ quan trọng cho sự phát triển của sỏi túi mật. Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng người béo phì có nguy cơ mắc sỏi túi mật cao hơn so với người có cân nặng bình thường. Nguy cơ này có thể liên quan đến nhiều yếu tố như sự thay đổi chuyển hóa, chế độ ăn uống và hành vi lối sống ở người béo phì.

Tỉ lệ mắc sỏi túi mật ở người béo phì cao hơn nhiều so với người có cân nặng bình thường. Theo nghiên cứu, nguy cơ mắc sỏi túi mật ở người béo phì có thể cao gấp 2-3 lần so với người không béo phì.

Nghiên cứu từ Framingham Heart Study chỉ ra rằng khoảng 33% phụ nữ béo phì và 20% nam giới béo phì có sỏi túi mật, so với 9% ở phụ nữ có cân nặng bình thường và 4% ở nam giới có cân nặng bình thường.

Cơ chế giải thích người béo phì dễ bị sỏi túi mật

Sự gia tăng nguy cơ sỏi túi mật ở người béo phì có thể được giải thích qua nhiều cơ chế, bao gồm:

Sự thay đổi trong chuyển hóa lipid

Tăng nồng độ cholesterol trong mật: Người béo phì thường có mức cholesterol trong máu cao hơn, dẫn đến tăng tiết cholesterol vào mật. Khi nồng độ cholesterol trong mật vượt quá khả năng hòa tan của các muối mật, cholesterol sẽ kết tinh và hình thành sỏi.

Giảm nồng độ muối mật: Người béo phì có xu hướng có tỉ lệ muối mật/cholesterol thấp hơn, làm giảm khả năng hòa tan cholesterol, thúc đẩy sự hình thành sỏi.

Giảm hoạt động của túi mật

Ứ đọng mật: Người béo phì thường có hoạt động thể chất ít hơn và chế độ ăn nhiều chất béo, dẫn đến giảm hoạt động co bóp của túi mật. Điều này làm cho mật bị ứ đọng lâu hơn trong túi mật, tạo điều kiện thuận lợi cho sự kết tinh cholesterol.

Sự hiện diện của hội chứng chuyển hóa

Hội chứng chuyển hóa: Béo phì thường đi kèm với hội chứng chuyển hóa, bao gồm tăng đường huyết, tăng huyết áp, tăng triglycerid và giảm HDL cholesterol. Các yếu tố này cùng tăng nguy cơ hình thành sỏi túi mật.

Tác động của hormone

Estrogen: Người béo phì, đặc biệt là phụ nữ, thường có mức estrogen cao hơn. Estrogen có thể làm tăng nồng độ cholesterol trong mật và giảm co bóp túi mật, làm tăng nguy cơ sỏi túi mật.