Tạo trụ đỡ để hàng Việt có thêm sức sống

Từ các chỉ đạo điều hành quyết liệt của Chính phủ đến thực tiễn chương trình “Sức sống hàng Việt” do Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) tổ chức, cho thấy một bức tranh rõ nét đang dần hình thành. Theo đó, thị trường nội địa là “trụ đỡ” quan trọng, tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững của hàng Việt.

Còn không ít “nút thắt”

Sau 4 lần tổ chức, chương trình “Sức sống hàng Việt” không chỉ dừng lại ở vai trò quảng bá, xúc tiến tiêu thụ mà còn phản ánh sinh động sự vận động của hàng hóa Việt Nam trên thị trường nội địa. Khoảng 20 sản phẩm tiêu biểu được lựa chọn hỗ trợ phát trực tiếp trên nền tảng số để giới thiệu, bán hàng theo thời gian thực (livestream), quảng bá chỉ là con số khiêm tốn nếu so với ý nghĩa lớn hơn - sự đa dạng, phong phú ngày càng rõ nét của hàng Việt.

Từ thực phẩm, đồ uống, đến mỹ phẩm… nhiều nhóm ngành đã mở rộng cả về số lượng lẫn phân khúc. Đáng chú ý, bao bì, mẫu mã sản phẩm có bước cải thiện rõ rệt theo hướng hiện đại, chuyên nghiệp hơn; chất lượng sản phẩm không ngừng được nâng cao. Đây là tín hiệu tích cực, cho thấy nỗ lực chuyển mình của doanh nghiệp Việt trong việc thích ứng với nhu cầu ngày càng cao của thị trường.

Tuy nhiên, Phó Giám đốc Sở Công Thương Hà Nội Nguyễn Kiều Oanh cho rằng, hàng Việt vẫn còn không ít hạn chế. Quy mô sản xuất của nhiều doanh nghiệp còn nhỏ, thiếu tính ổn định, dẫn đến khó đáp ứng các đơn hàng lớn hoặc yêu cầu cung ứng liên tục khi tham gia hệ thống phân phối hiện đại như siêu thị, trung tâm thương mại. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến khả năng mở rộng thị trường mà còn tiềm ẩn rủi ro về chất lượng.

Một “điểm nghẽn” khác là năng lực xây dựng và phát triển thương hiệu. Không ít sản phẩm có chất lượng tốt nhưng chưa được định vị rõ ràng, thiếu chiến lược marketing bài bản nên hiệu quả tiêu thụ chưa tương xứng với tiềm năng. Đặc biệt, với các doanh nghiệp nhỏ và vừa - lực lượng chiếm đa số trong nền kinh tế - việc tiếp cận các kênh phân phối hiện đại vẫn là thách thức lớn.

Trong bối cảnh chuyển đổi số, thương mại điện tử nổi lên như một kênh tiêu thụ quan trọng. Tuy nhiên, thực tế cho thấy, bán hàng trực tuyến không hề “dễ ăn”. Doanh nghiệp phải đối mặt với nhiều chi phí như vận chuyển, quảng cáo, thanh toán, vận hành… Nếu không có nguồn lực đủ mạnh để đầu tư cho hiển thị và tiếp cận khách hàng, sản phẩm rất khó cạnh tranh. Ngay cả hình thức livestream hay bán hàng qua mạng xã hội cũng đòi hỏi chi phí đáng kể để duy trì hiệu quả.

Những hạn chế này đặt ra yêu cầu phải có cách tiếp cận tổng thể, bài bản hơn trong phát triển thị trường nội địa, thay vì chỉ dừng ở các hoạt động xúc tiến riêng lẻ.

Cần giải pháp hỗ trợ mang tính hệ thống

Trước những yêu cầu mới, Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước Trần Hữu Linh cho biết, định hướng của cơ quan quản lý là đánh giá toàn diện năng lực hàng Việt, từ đó triển khai các giải pháp hỗ trợ mang tính hệ thống, bao trùm toàn bộ chuỗi giá trị. Không chỉ dừng lại ở quảng bá, các chính sách sẽ hướng tới hoàn thiện từ sản xuất, thiết kế, bao bì, nhãn mác đến phát triển và kết nối hệ thống phân phối.

Đặc biệt, mô hình phân phối đa kênh kết hợp giữa truyền thống (offline) và nền tảng số (online) đang được xác định là hướng đi chủ đạo. Việc cơ quan quản lý lần đầu tiên trực tiếp tổ chức các phiên livestream quảng bá hàng Việt, với sự tham gia của các người có ảnh hưởng trên mạng xã hội, có khả năng tác động tới quyết định tiêu dùng (KOL) và nhà sáng tạo nội dung, cho thấy sự chủ động đổi mới trong cách tiếp cận thị trường. Các nền tảng như Facebook, TikTok, Shopee… đang trở thành cầu nối quan trọng, nhất là đối với doanh nghiệp nhỏ.

Song song với đó, việc lựa chọn các ngành hàng, sản phẩm tiềm năng để hỗ trợ chuyên sâu sẽ giúp nâng cao chất lượng và sức cạnh tranh của hàng Việt. Công tác tư vấn, định hướng để doanh nghiệp điều chỉnh sản phẩm phù hợp hơn với thị hiếu tiêu dùng trong nước cũng được chú trọng.

Một yếu tố then chốt khác là củng cố niềm tin và thói quen tiêu dùng hàng Việt. Thực tế cho thấy nhiều sản phẩm trong nước có chất lượng tốt, nhưng để tiếp cận rộng rãi hơn, cần bảo đảm mức giá phù hợp với thu nhập của người dân. Khi niềm tin được củng cố, “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam” sẽ không chỉ là khẩu hiệu mà trở thành lựa chọn tự nhiên.

Ở tầm vĩ mô, phát triển thị trường nội địa đang được đặt ở vị trí chiến lược. Tiêu dùng trong nước hiện đóng góp khoảng 55-60% Tổng sản phẩm trong nước (GDP), trở thành động lực quan trọng của nền kinh tế. Trong bối cảnh mục tiêu tăng trưởng cao, vai trò của thị trường nội địa càng trở nên then chốt.

Ở góc độ thị trường, Chủ tịch Hiệp hội Các nhà bán lẻ Việt Nam Trần Thị Phương Lan nhận định, thị trường bán lẻ đang phục hồi mạnh mẽ với hơn 1.200 siêu thị, 270 trung tâm thương mại, khoảng 250.000 cửa hàng tiện lợi và hơn 7.500 điểm bán của doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI). Bán lẻ hiện đại chiếm hơn 40% tổng doanh số và tiếp tục tăng nhanh. Dự báo giai đoạn 2025-2030, tổng mức bán lẻ hàng hóa và dịch vụ có thể tăng trên 12%/năm, thuộc nhóm cao trong khu vực.

Theo các chuyên gia, để thích ứng, doanh nghiệp cần tập trung ba trụ cột gồm chuyển đổi số toàn diện; phát triển hệ thống bán hàng đa kênh; ứng dụng công nghệ như trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data) trong dự báo nhu cầu và cá nhân hóa trải nghiệm khách hàng. Đồng thời, cần đầu tư hạ tầng logistics, chuỗi cung ứng lạnh; phát triển mô hình bán lẻ kết hợp trải nghiệm thực - số (phygital); thúc đẩy bán lẻ xanh và kinh tế tuần hoàn.

Phát triển thị trường trong nước không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu tất yếu. Thị trường nội địa được củng cố vững chắc sẽ không chỉ giúp doanh nghiệp đứng vững trước biến động bên ngoài mà còn tạo “bệ đỡ” để hàng hóa Việt vươn xa.