Việt Nam đối phó gánh nặng bệnh không lây nhiễm chiếm 80% tổng số tử vong

Đó là thách thức đối với sức khỏe cộng đồng, năng suất lao động, chất lượng dân số và sự phát triển bền vững của mỗi quốc gia.

Không thể chỉ chờ người bệnh đến bệnh viện để điều trị

TS.BS Nguyễn Trọng Khoa, Phó Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh - Bộ Y tế cho biết: Các bệnh không lây nhiễm hiện chiếm khoảng 80% tổng số tử vong; hơn một phần tư người trưởng thành từ 18 đến 69 tuổi có tăng huyết áp; số người mắc đái tháo đường đã lên đến gần 5 triệu người, tương đương hơn 7% dân số trưởng thành.

Đằng sau những con số ấy là nguy cơ đột quỵ, suy tim, suy thận, tai biến mạch máu, tàn phế và tử vong sớm, nhiều trường hợp hoàn toàn có thể phòng ngừa, phát hiện sớm, quản lý tốt và điều trị hiệu quả hơn.

"Vì vậy, chúng ta không thể chỉ chờ người bệnh đến bệnh viện để điều trị. Hệ thống y tế phải tiến lên một bước, từ điều trị muộn sang phát hiện sớm; từ xử trí từng đợt bệnh sang quản lý liên tục; từ chăm sóc tại bệnh viện sang kết nối với y tế cơ sở, cộng đồng và từng người dân"- TS Khoa nói.

Định hướng lớn của ngành Y tế hiện nay là chuyển mạnh từ chữa bệnh sang phòng bệnh, từ chăm sóc phân mảnh sang chăm sóc toàn diện, liên tục, lấy người dân làm trung tâm.

Trong tinh thần Nghị quyết số 72 của Bộ Chính trị, quản lý bệnh không lây nhiễm phải trở thành một cấu phần trọng yếu của chăm sóc sức khỏe ban đầu, của y tế cơ sở, của hồ sơ sức khỏe điện tử và của quản trị hệ thống y tế bằng dữ liệu.

Tăng cường hợp tác công - tư trong quản lý bệnh không lây nhiễm

Theo TS Khoa, trong kế hoạch “Tăng cường quản lý bệnh không lây nhiễm tại Việt Nam” giai đoạn 2026 – 2028, Cục QLKCB sẽ phối hợp cùng các đơn vị trực thuộc BYT, hiệp hội triển khai các hoạt động bám sát theo 4 mục tiêu trọng tâm:

Xây dựng, cập nhật và chuẩn hóa các hướng dẫn chuyên môn về chẩn đoán và điều trị, quy trình lâm sàng, bộ tiêu chí chất lượng giúp nâng cao hiệu quả điều trị và quản lý bệnh;

Tăng cường năng lực khám, chữa bệnh cho đội ngũ bác sĩ, cán bộ quản lý và nhà hoạch định chính sách trong quản lý bệnh không lây nhiễm;

Cập nhật văn bản quy định về tổ chức khám, cấp cứu đột quỵ và triển khai các giải pháp cấp cứu, điều trị đột quỵ;

Nâng cao nhận thức cộng đồng về bệnh CKM, phát hiện sớm và xử trí kịp thời đột quỵ.

Đặc biệt đối với bệnh đột quỵ đã được đưa vào ưu tiên trong Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026 – 2035.

Trong bối cảnh đó, Cục Quản lý Khám, chữa bệnh, Bộ Y tế và Công ty TNHH Boehringer Ingelheim Việt Nam đã ký kết Bản ghi nhớ Chương trình hợp tác “Tăng cường quản lý bệnh không lây nhiễm tại Việt Nam giai đoạn 2026-2028”.

Phát biểu tại lễ ký kết ngày 11.5, GS.TS Trần Văn Thuấn, Thứ trưởng Bộ Y tế nhấn mạnh: “Kiểm soát hiệu quả các bệnh không lây nhiễm là một trong những ưu tiên hàng đầu của ngành y tế Việt Nam trong giai đoạn hiện nay.

Việc tăng cường hợp tác công - tư với các đối tác quốc tế có uy tín sẽ góp phần hỗ trợ triển khai hiệu quả các mục tiêu của Chiến lược quốc gia phòng, chống bệnh không lây nhiễm, hướng tới một hệ thống y tế bền vững, lấy người bệnh làm trung tâm".

"Tôi đặc biệt hoan nghênh các nội dung trọng tâm của chương trình. Nếu được triển khai nghiêm túc, bài bản và có đo lường kết quả, chương trình có thể góp phần tạo ra những thay đổi thực chất, như bác sĩ được cập nhật tri thức, bệnh viện được chuẩn hóa quy trình, mạng lưới điều trị được kết nối tốt hơn, người dân được tiếp cận thông tin đúng hơn, và quan trọng nhất là người bệnh có thêm cơ hội được điều trị kịp thời, an toàn, hiệu quả"- Thứ trưởng Bộ Y tế nhấn mạnh.