Nhận biết dấu hiệu tay chân miệng ở trẻ, tránh biến chứng nặng

Theo Bệnh viện Đa khoa tỉnh Khánh Hòa, tay chân miệng là bệnh truyền nhiễm do virus đường ruột (Enterovirus) gây ra, thường gặp ở trẻ nhỏ.

Bệnh có thể biểu hiện bằng những nốt ban, bóng nước ở tay, chân và các vết loét trong miệng. Tuy nhiên, những dấu hiệu tưởng chừng nhẹ này không đồng nghĩa với việc bệnh sẽ diễn tiến đơn giản.

Bệnh lây truyền qua dịch tiết mũi họng, nước bọt, dịch từ bóng nước, phân của người bệnh hoặc đồ chơi, vật dụng và các bề mặt nhiễm virus. Trẻ có thể mắc tay chân miệng nhiều lần do bệnh do nhiều loại virus khác nhau gây ra.

Nhận biết sớm dấu hiệu bệnh

Theo các bác sĩ, một trong những biểu hiện điển hình của tay chân miệng là các tổn thương trong khoang miệng. Trẻ có thể xuất hiện nốt đỏ, sau đó hình thành bóng nước hoặc vết loét ở lưỡi, lợi và niêm mạc má.

Những tổn thương này gây đau khi nuốt, khiến trẻ chảy nhiều nước bọt, biếng ăn, bỏ bú hoặc không muốn uống nước.

Trên da, các nốt ban hoặc bóng nước thường xuất hiện ở lòng bàn tay, ngón tay và lòng bàn chân, ngón chân.

Tổn thương cũng có thể xuất hiện ở mông, đầu gối hoặc khuỷu tay. Các nốt ban có thể xuất hiện đồng thời hoặc sau khi trẻ có tổn thương trong miệng.

Ngoài các dấu hiệu trên, trẻ mắc tay chân miệng có thể bị sốt, mệt mỏi, quấy khóc, khó ngủ, đau họng và ăn uống kém. Do các biểu hiện ban đầu đôi khi không rõ ràng, cha mẹ cần chú ý theo dõi diễn biến sức khỏe của trẻ, không chủ quan khi thấy số lượng bóng nước ít hoặc triệu chứng chưa nghiêm trọng.

Đặc biệt, khi trẻ có dấu hiệu giật mình nhiều, giật mình liên tục hoặc tăng dần; sốt cao hoặc sốt kéo dài; nôn ói nhiều; quấy khóc bất thường, bứt rứt, khó ngủ, cha mẹ cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để được kiểm tra.

Các biểu hiện như lừ đừ, ngủ nhiều, khó đánh thức, run tay chân, đi đứng không vững, thở nhanh, khó thở, tay chân lạnh hoặc da nổi bông cũng là những dấu hiệu cảnh báo không được bỏ qua.

Việc đưa trẻ đi khám kịp thời giúp trẻ được đánh giá tình trạng bệnh và xử trí phù hợp. Cha mẹ không nên chờ đến khi trẻ mệt lả hoặc xuất hiện tình trạng khó thở mới tìm kiếm sự trợ giúp y tế.

Chủ động phòng bệnh cho trẻ

Năm 2026, vaccine phòng bệnh tay chân miệng do EV71 đã được cấp phép và triển khai tại Việt Nam. Theo thông tin được cung cấp, vaccine được chỉ định cho trẻ từ 2 tháng tuổi đến dưới 6 tuổi theo hướng dẫn và chỉ định chuyên môn.

EV71 là một trong những tác nhân quan trọng liên quan đến các trường hợp tay chân miệng nặng. Tuy nhiên, vaccine phòng EV71 không có tác dụng phòng ngừa tất cả các trường hợp tay chân miệng, bởi bệnh còn có thể do nhiều loại Enterovirus khác gây ra.

Vì vậy, việc tiêm vaccine không thay thế các biện pháp vệ sinh và phòng bệnh hằng ngày.

Cha mẹ cần thường xuyên rửa tay cho trẻ bằng xà phòng; vệ sinh đồ chơi và các bề mặt trẻ thường xuyên tiếp xúc; không để trẻ dùng chung dụng cụ ăn uống; hạn chế để trẻ tiếp xúc với người đang mắc bệnh.

Bên cạnh đó, cần theo dõi sát sức khỏe của trẻ, đặc biệt khi xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ tay chân miệng hoặc những biểu hiện bất thường trong quá trình mắc bệnh.

Chủ động phòng ngừa, nhận biết dấu hiệu cảnh báo và đưa trẻ đi khám kịp thời là những việc cha mẹ cần thực hiện để hạn chế nguy cơ bệnh diễn tiến nặng.