Nghiên cứu chỉ ra tốc độ nói có thể tiết lộ sớm nguy cơ mắc bệnh Alzheimer

Theo thông tin mới đăng tải từ Sciencealert, nghiên cứu của các nhà khoa học tại Đại học Toronto (Canada) chỉ ra rằng, khi con người già đi cách nói chuyện có thể phản ánh rõ hơn tình trạng nhận thức. Theo nhóm nghiên cứu, tốc độ nói hàng ngày có mối liên hệ chặt chẽ với sự thay đổi trong não bộ.

Ông Jed Meltzer - nhà thần kinh học nhận thức, thành viên nhóm nghiên cứu tại Đại học Toronto cho biết, sự chậm lại trong tốc độ nói có thể phản ánh quá trình suy giảm nhận thức. Do đó, yếu tố này cần được đưa vào các đánh giá lâm sàng nhằm phát hiện sớm nguy cơ suy giảm trí nhớ.

Hiện tượng “đầu lưỡi” hay quên từ có thể xuất hiện ở mọi lứa tuổi. Tuy nhiên, tình trạng này trở nên rõ rệt hơn sau tuổi 60. Để làm rõ nguyên nhân, các nhà khoa học đã tiến hành khảo sát 125 người từ 18 đến 90 tuổi thông qua các bài kiểm tra mô tả hình ảnh và nhận diện từ ngữ.

Kết quả cho thấy những người có tốc độ nói tự nhiên nhanh hơn thường phản hồi tốt hơn trong các bài kiểm tra nhận thức. Kết quả này củng cố quan điểm rằng suy giảm nhận thức không chỉ nằm ở trí nhớ, mà do toàn bộ quá trình xử lý thông tin của não chậm lại.

Nghiên cứu này cũng chỉ ra người lớn tuổi thường có xu hướng nói chậm hơn, xuất hiện nhiều khoảng dừng hoặc từ đệm trong giao tiếp. Đây có thể là biểu hiện của sự suy giảm trong xử lý ngôn ngữ.

Không chỉ dừng lại ở quan sát hành vi, nhiều nghiên cứu gần đây còn kết hợp công nghệ để phân tích giọng nói. Một nghiên cứu của Đại học Boston (Mỹ) cho thấy các thuật toán trí tuệ nhân tạo có thể dự đoán nguy cơ mắc Alzheimer thông qua giọng nói với độ chính xác khoảng 78,5%.

Nghiên cứu trong năm 2024 của Đại học Stanford phát hiện mối liên hệ giữa đặc điểm lời nói và sự tích tụ protein tau trong não. Những người có mức protein tau cao thường nói chậm hơn, có nhiều khoảng dừng hơn, dù vẫn có thể trả lời đúng các câu hỏi về trí nhớ.

Điều này cho thấy sự thay đổi trong cách nói có thể xuất hiện sớm, ngay cả khi người bệnh chưa có biểu hiện suy giảm trí nhớ rõ rệt. Nói cách khác, não vẫn tìm được câu trả lời chính xác nhưng mất nhiều thời gian hơn để xử lý.

Dù vậy, các chuyên gia nhấn mạnh rằng sự xuất hiện của các dấu hiệu sinh học như mảng amyloid hay protein tau không đồng nghĩa chắc chắn sẽ mắc Alzheimer. Cần thêm các nghiên cứu dài hạn để xác định mức độ chính xác của các dấu hiệu này.

Các nhà khoa học cho rằng việc phân tích lời nói, đặc biệt là trong các tình huống giao tiếp tự nhiên, có thể mở ra hướng tiếp cận mới trong phát hiện sớm Alzheimer. Đây được kỳ vọng là phương pháp đơn giản, ít tốn kém và có thể triển khai rộng rãi trong tương lai.