Sử dụng AI quá nhiều có thể khiến nhân viên mệt mỏi và mắc lỗi

Một nghiên cứu mới cho thấy việc sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) quá nhiều trong công việc có thể gây ra một dạng mệt mỏi tinh thần mới, được gọi là “hội chứng kiệt sức do AI”, khiến người lao động khó tập trung và dễ mắc sai sót hơn.

Nghiên cứu do các nhà khoa học từ Boston Consulting Group và University of California, Riverside (UCR) thực hiện, khảo sát 1.488 nhân viên toàn thời gian tại Mỹ ở nhiều lĩnh vực khác nhau.

Kết quả cho thấy hơn 14% người tham gia cho biết họ từng trải qua tình trạng được gọi là “suy giảm nhận thức do AI”.

Những người gặp tình trạng này thường mô tả cảm giác đầu óc mơ hồ, khó tập trung, đưa ra quyết định chậm hơn, thậm chí đau đầu sau khi làm việc lâu với các công cụ AI.

Theo nghiên cứu, trong nhóm nhân viên sử dụng AI, những người bị “suy giảm nhận thức do AI” có nguy cơ mắc lỗi nhỏ cao hơn 11% và lỗi nghiêm trọng cao hơn tới 39% so với những người không gặp tình trạng này.

Không chỉ ảnh hưởng đến hiệu suất công việc, tình trạng mệt mỏi tinh thần còn tác động đến quyết định nghề nghiệp.

Khoảng 34% người lao động từng trải qua “kiệt sức do AI” cho biết họ có ý định chủ động nghỉ việc, trong khi tỉ lệ này ở nhóm còn lại là 25%.

Mức độ ảnh hưởng cũng khác nhau giữa các ngành nghề. Chỉ khoảng 6% chuyên gia pháp lý cho biết gặp tình trạng này, trong khi tỉ lệ ở lĩnh vực marketing lên tới 26%.

Các bộ phận như nhân sự, vận hành, kỹ thuật, tài chính và công nghệ thông tin cũng ghi nhận tỉ lệ khá cao.

Các nhà nghiên cứu cho rằng một trong những nguyên nhân chính là việc nhân viên phải liên tục giám sát các hệ thống AI.

Theo khảo sát, việc sử dụng AI trong công việc khiến người lao động phải bỏ thêm khoảng 14% nỗ lực tinh thần để theo dõi và kiểm tra kết quả. Điều này làm tăng 12% mức độ mệt mỏi tinh thần và 19% tình trạng quá tải thông tin.

Ngoài ra, việc sử dụng quá nhiều công cụ AI cùng lúc cũng có thể phản tác dụng. Nghiên cứu cho thấy những nhân viên dùng hơn ba công cụ AI trong công việc thường báo cáo mức năng suất giảm thay vì tăng.

Tuy vậy, các nhà nghiên cứu cũng chỉ ra rằng AI vẫn có thể mang lại lợi ích nếu được sử dụng hợp lý. Khi AI được dùng để tự động hóa các nhiệm vụ lặp lại, mức độ kiệt sức về thể chất và cảm xúc của người lao động có xu hướng giảm.

Các phát hiện này xuất hiện trong bối cảnh nhiều doanh nghiệp đang thúc đẩy mạnh việc áp dụng AI vào công việc.

Chẳng hạn, CEO của Nvidia, Jensen Huang, từng khuyến khích nhân viên sử dụng AI cho hầu hết các nhiệm vụ. Một số công ty cũng bắt đầu đánh giá hiệu suất dựa trên mức độ sử dụng AI hoặc lượng mã do AI tạo ra.

Theo các nhà nghiên cứu, “kiệt sức nhận thức do AI” có thể gây ra chi phí đáng kể cho doanh nghiệp. Những người bị ảnh hưởng cho biết họ trải qua tình trạng mệt mỏi khi đưa ra quyết định nhiều hơn 33%.

Trong các tổ chức lớn, việc ra quyết định kém chất lượng có thể gây tổn thất hàng trăm triệu USD mỗi năm.

Bài nghiên cứu được đăng trên Harvard Business Review cho rằng các doanh nghiệp cần thiết kế quy trình làm việc với AI một cách hợp lý để giảm áp lực tinh thần cho nhân viên.

Nếu được quản lý đúng cách, AI vẫn có thể giúp tăng năng suất mà không gây ra những hệ quả tiêu cực đối với sức khỏe nhận thức của người lao động.