TPHCM đề xuất hạn chế xe xăng dầu vào trung tâm từ năm 2028
TPHCM dự kiến triển khai vùng phát thải thấp (LEZ) tại khu trung tâm và Thủ Thiêm từ ngày 1.1.2028, nhằm hạn chế xe xăng, dầu không đạt chuẩn khí thải đi vào.
Xe xăng dầu vào trung tâm TPHCM có thể bị hạn chế từ năm 2028. Ảnh: Minh Quân
Sở Xây dựng TPHCM đang lấy ý kiến các tổ chức, cá nhân về dự thảo Nghị quyết của HĐND TPHCM quy định lộ trình chuyển đổi, chính sách phát triển giao thông xanh và triển khai vùng phát thải thấp (LEZ) trên địa bàn.
Theo dự thảo, việc triển khai LEZ được chia thành nhiều giai đoạn, gắn với tiến độ phát triển giao thông công cộng, hạ tầng tiếp năng lượng, hệ thống kiểm định và giám sát khí thải, nhằm bảo đảm người dân có phương án đi lại thay thế trước khi siết chặt điều kiện lưu thông.
Thí điểm tại trung tâm từ ngày 1.1.2028
Trong giai đoạn 2028-2029, TPHCM dự kiến thí điểm LEZ tại Khu vực 1, gồm khu trung tâm hiện hữu (Khu 930 ha) và khu đô thị mới Thủ Thiêm, với tổng diện tích khoảng 15,6 km².
Ranh giới khu vực này được xác định theo các tuyến đường: Cầu Sài Gòn - Nguyễn Hữu Cảnh - Cầu Văn Thánh 2 - Cầu Thị Nghè 2 - Hoàng Sa - Võ Thị Sáu - Cách Mạng Tháng 8 - Nguyễn Thái Học - Võ Văn Kiệt - Hầm Sông Sài Gòn - Thủ Thiêm - Trần Quý Kiên - Mai Chí Thọ - Lương Đình Của - Trần Não - Cầu Sài Gòn.
Thời gian thí điểm dự kiến từ ngày 1.1.2028 đến hết ngày 31.12.2029. Khu vực này được lựa chọn do có mức bao phủ giao thông công cộng dự kiến trên 95% dân số trong bán kính 500 m, tuyến metro số 1 đang khai thác và có điều kiện triển khai hệ thống biển báo, camera giám sát.
Từ ngày 1.1.2030, TPHCM dự kiến mở rộng LEZ sang Khu vực 2, nằm trong phạm vi Vành đai 2 TPHCM, giới hạn bởi các tuyến Đỗ Mười - Lê Đức Anh - Lê Khả Phiêu (Quốc lộ 1 cũ) - Nguyễn Văn Linh - Cầu Phú Mỹ - Võ Chí Công - Cầu Phú Hữu - Vành đai 2 - Võ Nguyên Giáp - Xa lộ Hà Nội.
Việc triển khai sẽ căn cứ kết quả thí điểm, mức độ sẵn sàng của hạ tầng và khả năng đáp ứng nhu cầu đi lại của người dân. Theo dự thảo, khu vực mở rộng chỉ áp dụng khi giao thông công cộng bao phủ trên 85% dân số trong bán kính 500 m.
Đẩy mạnh metro, xe buýt và các phương tiện xanh
Để tạo điều kiện cho người dân chuyển đổi phương tiện, TPHCM đặt mục tiêu đến năm 2030 nâng mạng lưới xe buýt lên 300 tuyến, phủ mạng lưới xe buýt gom trên 95% và đưa vào hoạt động 7 tuyến metro với tổng chiều dài khoảng 255 km.
Thành phố cũng dự kiến đầu tư 11 bãi đỗ xe trung chuyển kết nối với LEZ, phát triển khoảng 8.000 xe đạp, xe đạp điện và xe máy điện công cộng, trong đó đầu tư mới khoảng 7.300 xe. Các loại hình buýt đường thủy và vận tải hành khách linh hoạt theo nhu cầu (DRT) cũng được tính đến.
Theo lộ trình trong dự thảo, giao thông công cộng dự kiến đáp ứng khoảng 15-20% nhu cầu đi lại toàn thành phố vào năm 2030; riêng khu vực trong Vành đai 2 đạt khoảng 25-35%.
Giai đoạn 2035 - 2039, mạng lưới đường sắt đô thị dự kiến hoàn chỉnh khoảng 355 km. Hệ thống xe buýt được tái cấu trúc theo hướng gom, giải tỏa khách tại các nhà ga; các bãi đỗ xe trung chuyển và phương tiện công cộng như xe đạp tiếp tục được mở rộng.
Trong giai đoạn này, TPHCM dự kiến triển khai các biện pháp kinh tế, bao gồm thu phí đối với phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch lưu thông vào LEZ.
Từ năm 2040, mạng lưới đường sắt đô thị dự kiến đạt khoảng 430 - 460 km; đến năm 2045 đạt khoảng 532 km và tiếp tục mở rộng theo quy hoạch.
Dự thảo xác định đặc khu Côn Đảo, xã đảo Thạnh An và các xã Bình Khánh, An Thới Đông, Cần Giờ là những địa bàn ưu tiên chuyển đổi giao thông xanh nhằm bảo vệ hệ sinh thái, môi trường.
Theo lộ trình, từ ngày 1.1.2028, vùng bảo vệ nghiêm ngặt phát thải sẽ được triển khai tại đặc khu Côn Đảo và xã Thạnh An.
Từ ngày 1.1.2030, vùng hạn chế phát thải sẽ được áp dụng tại các xã Bình Khánh, An Thới Đông và Cần Giờ.
