Phát triển toàn diện văn hóa, con người Thủ đô

Trên tinh thần khẩn trương đưa Nghị quyết vào cuộc sống, một trong những nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm được đề ra là phát triển toàn diện văn hóa, con người Thủ đô. Tinh thần xuyên suốt là lấy kết quả thực chất làm thước đo và lấy sự hài lòng, hạnh phúc của người dân làm mục tiêu cuối cùng.

Văn hóa, con người là nền tảng, nguồn lực nội sinh

Trước hết phải khẳng định, Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính trị cho thấy sự thay đổi trong tư duy phát triển Thủ đô. Những điểm vượt trội, ưu việt của Nghị quyết đã trang bị cho Hà Nội những “công cụ” hiện đại nhất (thể chế vượt trội, cơ chế sandbox, trí tuệ nhân tạo, kinh tế số…) tạo những thuận lợi cho Hà Nội nhanh chóng đưa Nghị quyết vào cuộc sống. Kết quả thực hiện Nghị quyết sẽ cảm nhận được trong từng tháng, từng năm, qua đó góp phần quan trọng giúp Hà Nội bứt tốc, trở thành thành phố toàn cầu, dẫn dắt khu vực trong kỷ nguyên mới.

Điểm dễ thấy nhất là trong Chương trình hành động của Ban Thường vụ Thành ủy thực hiện Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính trị là hệ thống nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm, đi thẳng vào những vấn đề trọng tâm, trọng điểm, đồng thời nêu chi tiết các chỉ tiêu, nhiệm vụ, chương trình, đề án, dự án, kế hoạch cụ thể và xác định rõ cơ quan chủ trì thực hiện, cơ quan phối hợp thực hiện, sản phẩm cũng như thời hạn hoàn thành.

Trong 9 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm tại Nghị quyết số 02-NQ/TW, nhóm nhiệm vụ, giải pháp thứ tư là phát triển toàn diện văn hóa, con người Thủ đô có nhiều điểm mới đáng chú ý. Phó Bí thư Thành ủy Nguyễn Văn Phong cho biết, điểm mới là Nghị quyết số 02-NQ/TW đã bổ sung yếu tố “hạnh phúc” vào mục tiêu, giải pháp xây dựng môi trường sống. Điểm khác biệt lớn là Nghị quyết số 02-NQ/TW không chỉ bảo tồn di sản một cách cơ học, mà yêu cầu “chuyển hóa di sản thành tài sản sống”, hình thành các “mạch sáng tạo” và trục “Di sản - Tri thức - Công nghệ”.

Đặc biệt, Nghị quyết số 02-NQ/TW đưa ra quan điểm phát triển văn hóa, con người là nền tảng, nguồn lực nội sinh và động lực đột phá cho sự phát triển bền vững của Thủ đô. Định hướng xuyên suốt là xây dựng Thủ đô “Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc”; trong đó, văn hóa phải được đặt ngang tầm với kinh tế, chính trị, xã hội. Lấy con người làm trung tâm, chú trọng xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh, phát triển toàn diện gắn với hệ giá trị quốc gia và truyền thống nghìn năm văn hiến, qua đó phát huy tối đa “sức mạnh mềm” của quốc gia trong kỷ nguyên mới.

Rõ thời hạn, rõ đơn vị thực hiện

Cụ thể hóa nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm về phát triển toàn diện văn hóa, con người Thủ đô, theo Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu, thành phố Hà Nội tập trung bảo tồn di sản, phát triển công nghiệp văn hóa, nâng cao chất lượng giáo dục, y tế, an sinh xã hội, thu hút nhân lực chất lượng cao...

Trên tinh thần này, Chương trình hành động của Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội thực hiện Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính trị đã đề ra 15 nhiệm vụ cụ thể. Theo đó, thành phố bảo tồn, tôn tạo các di tích, di sản, phát huy giá trị di sản gắn với phát triển du lịch văn hóa, công nghiệp văn hóa và giáo dục truyền thống. Đặc biệt, bảo tồn, tôn tạo, phục dựng và mở rộng không gian các di tích lịch sử - văn hóa tiêu biểu của Thủ đô như Khu di sản Hoàng thành Thăng Long, Khu di tích Cổ Loa, Văn Miếu - Quốc Tử Giám…

Bên cạnh đó, phát huy truyền thống Thủ đô nghìn năm văn hiến, thành phố tiếp tục tập trung gìn giữ và phát huy giá trị con người Hà Nội “thanh lịch, văn minh, trách nhiệm, nghĩa tình”. Hà Nội cũng tiếp tục phát triển công nghiệp văn hóa và thị trường các dịch vụ văn hóa; xây dựng mô hình, thương hiệu, sản phẩm văn hóa Thủ đô đặc sắc, mang tầm quốc tế gắn với du lịch.

Đặc biệt, trong bối cảnh mới, thành phố tập trung hình thành hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo trong lĩnh vực văn hóa - nghệ thuật; phát triển các “mạch sáng tạo” và các cực sáng tạo tiêu biểu theo trục “Di sản - Tri thức - Công nghệ”; xây dựng các công trình văn hóa, kiến trúc tiêu biểu, trường tồn, mang tính biểu tượng của Thủ đô và quốc gia trong kỷ nguyên mới.

Với định hướng xuyên suốt là xây dựng Thủ đô “Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc”, thành phố bảo đảm môi trường sống văn minh, hiện đại, nhân văn, hạnh phúc. Nhân dân Thủ đô được học tập, sáng tạo, khởi nghiệp và cống hiến; phát triển toàn diện con người cả về trí tuệ, thể chất, đạo đức và trách nhiệm công dân.

Trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo, thành phố phát triển giáo dục - đào tạo hiện đại, hội nhập quốc tế sâu rộng; mở rộng phương thức giáo dục tích hợp các lĩnh vực khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học (STEM), cùng với nghệ thuật (STEAM). Đồng thời, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, nhân lực sáng tạo; thu hút đội ngũ trí thức, chuyên gia đầu ngành cả trong nước và quốc tế; thực hiện di dời các cơ sở giáo dục đại học theo quy hoạch.

Đáng chú ý, Hà Nội sẽ xây dựng các khu đô thị đại học tập trung gắn với khu công nghệ cao và các cực phát triển; phấn đấu đến năm 2030 có 2 cơ sở giáo dục đại học trên địa bàn thành phố có một số ngành thuộc nhóm 100 đại học hàng đầu thế giới. Đối với lĩnh vực y tế, thành phố quản lý sức khỏe người dân bằng dữ liệu số; phát triển y tế kỹ thuật cao, chuyên sâu và y tế thông minh; xây dựng một số bệnh viện đạt trình độ khu vực, quốc tế. Đồng thời, ban hành chính sách khuyến khích phát triển y tế tư nhân chất lượng cao, du lịch y tế, kinh tế bạc và các khu phức hợp chăm sóc sức khỏe người cao tuổi…

Để tiếp tục nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân, thành phố phát triển hệ thống an sinh xã hội bao trùm, nâng cao phúc lợi, bảo đảm mọi người dân được tiếp cận dịch vụ cơ bản chất lượng cao; giảm nghèo bền vững. Theo đó, công tác giảm nghèo được triển khai theo hướng bền vững; mở rộng bảo hiểm xã hội và trợ giúp xã hội; hỗ trợ vùng đồng bào dân tộc thiểu số; thu hẹp chênh lệch phát triển giữa thành thị và nông thôn; xây dựng các chương trình an sinh, nâng cao phúc lợi xã hội, bảo đảm mọi người dân được tiếp cận dịch vụ cơ bản (giáo dục, y tế, nhà ở, nước sạch, thông tin...) chất lượng cao.

Trên tinh thần các nhiệm vụ cụ thể nêu trên, Chương trình hành động nêu rõ 26 nhiệm vụ, đề án, dự án, kế hoạch, chương trình; đồng thời xác định rõ cơ quan chủ trì thực hiện, cơ quan phối hợp thực hiện, sản phẩm cũng như thời hạn hoàn thành.

Đối với phát triển toàn diện văn hóa, con người Thủ đô, xác định đây là nhóm nhiệm vụ, giải pháp được người dân đặc biệt quan tâm, thành phố đã đề ra thời hạn hoàn thành việc xây dựng các đề án, triển khai dự án, kế hoạch, chương trình tập trung trong giai đoạn 2026-2030. Điển hình như dự án bảo tồn các di tích cấp quốc gia, thành phố (Hoàng thành Thăng Long, Văn Miếu - Quốc Tử Giám, phố cổ Hoàn Kiếm, Cổ Loa, di tích thành cổ Sơn Tây, làng cổ Đường Lâm…), thời hạn hoàn thành trước quý IV-2028. Dự án đầu tư xây dựng một số bệnh viện chuyên khoa của thành phố (Ung bướu Hà Nội cơ sở 2; Bệnh viện Thận Hà Nội cơ sở 2; Bệnh viện Nhi Hà Nội giai đoạn II; Bệnh viện Lão khoa…) thời hạn hoàn thành trước năm 2030. Dự án xây dựng 7 trường phổ thông nhiều cấp học, tiên tiến hiện đại, chất lượng cao, hoàn thành trước năm 2030...

Bên cạnh đó là nhiệm vụ phổ cập phương thức giáo dục tích hợp các lĩnh vực khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học, cùng với nghệ thuật sẽ được hoàn thành trong quý IV-2026.

Hiểu đúng, hành động ngay, làm đến cùng

Phát triển toàn diện văn hóa, con người Thủ đô là một trong những nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm trong Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính trị nhằm giúp thành phố hiện thực hóa mục tiêu cao nhất là sự hài lòng và hạnh phúc của nhân dân Thủ đô.

Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Duy Ngọc yêu cầu các cấp ủy, tổ chức Đảng và hệ thống chính trị của Hà Nội quán triệt sâu sắc, triển khai thực hiện nghiêm túc và có hiệu quả Nghị quyết số 02-NQ/TW với tinh thần “Hiểu đúng, hành động ngay, làm đến cùng”; khẩn trương xây dựng Chương trình hành động, kế hoạch công tác xuyên suốt “4 trục” với phương châm “6 rõ, 1 xuyên suốt”, sớm đưa Nghị quyết vào cuộc sống, tạo ra sản phẩm cụ thể. Các cơ quan, đơn vị, từng cấp, ngành phải xây dựng kế hoạch thực hiện với lộ trình rõ ràng, phân công cụ thể, gắn trách nhiệm đến từng cá nhân. Mỗi chương trình, kế hoạch hành động phải tạo ra sản phẩm cụ thể, có chỉ tiêu đo đếm được, có mốc thời gian hoàn thành; tăng cường kiểm tra, giám sát, đôn đốc xuyên suốt “4 trục”.

Thủ đô Hà Nội đang hiện thực hóa các mục tiêu, nhiệm vụ trong kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc. Trong bối cảnh đó, Nghị quyết số 02-NQ/TW được ban hành và đang được hệ thống chính trị thành phố khẩn trương đưa vào cuộc sống không chỉ tiếp tục định vị lại tầm vóc của Hà Nội mà còn tạo động lực để Thủ đô phát triển bứt phá, ngang tầm các thủ đô của những nước phát triển trên thế giới, hướng tới một thành phố kết nối toàn cầu.