Thương hồ thức từ 3 giờ sáng mưu sinh, lo chợ nổi Cái Răng mai một
Những chuyến ghe xuôi ngược dòng sông Cần Thơ mang hàng hóa tỏa đi khắp nơi, qua bao đời nay đã hình thành một “nền kinh tế văn hóa sông nước”. Ảnh: Lương Hạnh
Đã gần 20 năm gắn bó với nghề buôn bán trái cây trên Chợ nổi Cái Răng, bà Nguyễn Thị Quyên (quê phường Sóc Trăng, TP Cần Thơ) vẫn giữ thói quen thức dậy từ khoảng 3 giờ sáng. Khi thành phố còn chìm trong màn đêm, bà cùng chồng tất bật gom hàng, chất trái cây lên ghe rồi xuôi theo dòng sông đến chợ.
Tàu ghe đưa khách du lịch tham quan Chợ nổi Cái Răng. Ảnh: Lương Hạnh
"Muốn kịp bán cho bạn hàng và đón khách du lịch thì phải đi từ rất sớm. Có hôm 3 giờ đã thức, hơn 4 giờ ghe đã chạy. Mỗi ngày đều như vậy, quen rồi nhưng cũng cực lắm”, bà Quyên nói.
Theo bà Quyên, nghề thương hồ phụ thuộc hoàn toàn vào sức mua và thời tiết. Những hôm mưa lớn hoặc ít khách, hàng hóa tiêu thụ chậm, thu nhập giảm đáng kể. Dẫu vậy, vợ chồng bà vẫn cố bám nghề vì đây là nguồn sống chính của cả gia đình.
Những loại hàng hóa được bày bán trên ghe, mỗi ghe thường chuyên bán một mặt hàng. Ảnh: Lương Hạnh
Ngồi trên chiếc ghe chòng chành trên sông, bà Nguyễn Thị Bốn (67 tuổi, người đã có 32 năm gắn bó với nghề lái đò chở khách vòng quanh chợ nổi) kể: “Chợ nổi bây giờ khác xưa nhiều lắm. Ngày đó, cao điểm chợ hoạt động từ tờ mờ sáng, các tàu ghe chở trái cây, rau củ đậu chật kín cả khúc sông, tàu ghe nào muốn tìm cách len lỏi để di chuyển qua lại cũng khó. Bây giờ giao thương bằng đường bộ thuận tiện nên nhiều thương hồ đã lên bờ buôn bán”.
Nhiều thương hồ vẫn cố gắng bám sông để mưu sinh và quảng bá hình ảnh du lịch Cần Thơ. Ảnh: Lương Hạnh
Không chỉ là nơi giao thương nông sản, Chợ nổi Cái Răng còn là điểm đến được nhiều du khách trong và ngoài nước lựa chọn khi đến Cần Thơ. Những chiếc ghe bán bún, cà phê, trái cây... len lỏi trên sông tạo nên trải nghiệm rất riêng mà hiếm nơi nào có được.
Tuy nhiên, theo anh Trần Minh Khoa, hướng dẫn viên du lịch chuyên dẫn khách khám phá miền Tây, sức hấp dẫn của chợ nổi đang đứng trước nhiều thách thức. "Khách thập phương rất thích trải nghiệm chợ nổi vì đây là nét văn hóa đặc trưng. Nhưng vài năm trở lại đây, nhiều đoàn khách hỏi vì sao ghe thuyền ít hơn trước. Có những buổi sáng, họ kỳ vọng được thấy cảnh mua bán tấp nập nhưng thực tế không còn đông như hình dung”, anh Khoa cho biết.
Sức hấp dẫn của chợ nổi đang đứng trước nhiều thách thức. Ảnh: Lương Hạnh
Theo anh Khoa, nếu số lượng thương hồ tiếp tục giảm, hoạt động mua bán ngày càng thưa vắng thì chợ nổi sẽ dần mất đi giá trị nguyên bản.
“Nếu người dân không còn mưu sinh trên sông thì vài chục năm nữa, chợ nổi Cái Răng có thể chỉ còn là cái tên trong ký ức hoặc trong những bức ảnh cũ”, anh Khoa bày tỏ.
Theo Phó giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thành phố Cần Thơ Sầm Long Giang, địa phương đang lập đề án trị giá gần 30 tỉ đồng để bảo tồn bản sắc văn hóa thương hồ, phân vùng hoạt động mặt nước và phát triển du lịch tại chợ nổi Cái Răng hơn 120 tuổi.
Đề án hướng đến bảo tồn tập quán buôn bán trên sông, đời sống thương hồ và hình ảnh chợ nổi như một "di sản sống" của Đồng bằng sông Cửu Long. Đồng thời, thành phố muốn hình thành điểm đến du lịch đặc thù, tạo thêm sinh kế cho tiểu thương, người dân và các dịch vụ liên quan.
Khu vực nghiên cứu là đoạn sông Cần Thơ từ bến Ninh Kiều đến chợ nổi Cái Răng, dài khoảng 3 km, rộng 150 - 200m. Phạm vi đề án bao gồm toàn bộ hiện trạng chợ nổi, cảnh quan hai bên bờ sông và 7 cây cầu trong khu vực.
