Chi phí khám chữa bệnh BHYT đề nghị thanh toán tăng hơn 13.700 tỉ đồng
Chi phí khám chữa bệnh BHYT đề nghị thanh toán tăng 13.703 tỉ đồng, đặt ra yêu cầu cân đối quỹ khi xem xét mở rộng quyền lợi cho người bệnh.
Người dân tham gia khám chữa bệnh BHYT tại Bệnh viện E - một bệnh viện tuyến trung ương. Ảnh: Thùy Linh
Theo thông tin Bảo hiểm xã hội (BHXH) Việt Nam cung cấp ngày 2.11, tổng chi phí khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế (BHYT) đề nghị thanh toán trong 9 tháng năm 2026 đạt 133.418 tỉ đồng, tăng 13.703 tỉ đồng so với cùng kỳ năm trước.
Trong bối cảnh chi phí khám, chữa bệnh gia tăng, việc mở rộng danh mục thuốc và nâng tỷ lệ thanh toán BHYT cần được xem xét trên cơ sở hiệu quả điều trị, khả năng cân đối quỹ và bảo đảm công bằng giữa các nhóm người bệnh.
Chi phí khám chữa bệnh BHYT tiếp tục gia tăng
Theo số liệu BHXH Việt Nam cung cấp, năm 2025, cả nước ghi nhận khoảng 195,1 triệu lượt khám, chữa bệnh BHYT, với tổng chi hơn 166.000 tỉ đồng.
Trong 9 tháng năm 2026, số lượt khám, chữa bệnh BHYT đạt hơn 147,7 triệu, tổng chi đề nghị thanh toán là 133.418 tỉ đồng, tăng 13.703 tỉ đồng so với cùng kỳ năm 2025.
Những con số này cho thấy vai trò của BHYT trong chia sẻ gánh nặng chi phí y tế, đồng thời đặt ra yêu cầu quản lý, sử dụng quỹ hiệu quả, bảo đảm khả năng cân đối lâu dài.
Mới đây, câu chuyện một người bệnh vảy nến 35 tuổi phải chi khoảng 9 triệu đồng mỗi tháng trong tổng số 18 triệu đồng tiền thuốc sinh học, do quỹ BHYT thanh toán 50%, đã thu hút sự quan tâm trên mạng xã hội.
Trường hợp này đặt ra vấn đề về phạm vi thanh toán đối với những loại thuốc có chi phí điều trị cao, cũng như khả năng mở rộng quyền lợi cho người tham gia BHYT.
Theo BHXH Việt Nam, việc thanh toán đối với thuốc, thiết bị y tế và dịch vụ kỹ thuật phải tuân thủ danh mục, tỉ lệ, mức hưởng và điều kiện do cơ quan có thẩm quyền quy định.
Vì vậy, thuốc được bác sĩ chỉ định hoặc có tác dụng điều trị không đồng nghĩa với việc quỹ BHYT phải thanh toán toàn bộ giá thuốc.
Đối với thuốc ngoài phạm vi được hưởng, người bệnh có thể phải tự chi trả toàn bộ chi phí. Với thuốc thuộc danh mục nhưng có tỉ lệ hoặc điều kiện thanh toán riêng, số tiền quỹ BHYT chi trả cũng không nhất thiết bằng toàn bộ giá thuốc.
Theo thông tin BHXH Việt Nam cung cấp, danh mục thuốc thuộc phạm vi hưởng BHYT có 1.037 hoạt chất, thuốc hóa dược và sinh phẩm chia thành 27 nhóm, cùng 59 thuốc phóng xạ và chất đánh dấu; trong đó có 76 hoạt chất thuộc nhóm điều trị ung thư và điều hòa miễn dịch.
Danh mục được ghi theo tên hoạt chất, không ghi hàm lượng, dạng bào chế hay tên thương mại, nên số lượng thuốc thành phẩm được quỹ BHYT thanh toán trên thực tế lớn hơn số lượng thuốc ghi trong danh mục.
Bộ Y tế đang tiếp tục rà soát, sửa đổi, bổ sung, cập nhật danh mục thuốc BHYT nhằm đáp ứng nhu cầu điều trị của người bệnh.
Mở rộng quyền lợi phải bảo đảm khả năng cân đối quỹ
Theo BHXH Việt Nam, quỹ BHYT được hình thành từ đóng góp của người tham gia, người sử dụng lao động, ngân sách nhà nước và các nguồn hợp pháp khác, nhằm bảo đảm quyền lợi khám, chữa bệnh cho cộng đồng.
Vì vậy, mọi đề xuất mở rộng quyền lợi cần được đánh giá toàn diện, dựa trên cơ sở khoa học và khả năng cân đối nguồn lực, tránh chỉ xuất phát từ một trường hợp riêng lẻ.
Chẳng hạn, nếu tăng tỉ lệ thanh toán đối với một nhóm thuốc, cần tính toán rõ nguồn kinh phí bổ sung. Các giải pháp có thể bao gồm điều chỉnh mức đóng, tăng hỗ trợ của ngân sách nhà nước, đàm phán giảm giá thuốc hoặc kết hợp nhiều phương án.
Mỗi phương án đều có tác động nhất định đến người dân, doanh nghiệp và ngân sách nhà nước.
Việc xem xét mở rộng chi trả cũng cần bảo đảm công bằng giữa các nhóm bệnh.
Người mắc vảy nến có nhu cầu điều trị chính đáng cần được quan tâm, nhưng người mắc ung thư, bệnh thận, tim mạch và các bệnh mạn tính khác cũng cần được bảo đảm khả năng tiếp cận dịch vụ y tế thiết yếu.
Do đó, việc bổ sung hoặc tăng mức thanh toán cho một loại thuốc cần dựa trên hiệu quả điều trị, mức độ cần thiết, tiêu chí chuyên môn và tác động đến quyền lợi chung của người tham gia BHYT.
BHXH Việt Nam cho rằng tăng mức chi trả có thể giúp giảm gánh nặng cho một nhóm người bệnh, nhưng không thể giải quyết mọi khó khăn nếu chưa tính toán đầy đủ nguồn lực và tác động đến toàn hệ thống.
Yêu cầu đặt ra là mở rộng quyền lợi trên cơ sở phù hợp, đồng thời bảo đảm công bằng và tính bền vững của quỹ BHYT.
