Ăn quá nhiều protein có thể gây hại cho thận

Protein cần thiết nhưng không nên lạm dụng

Chế độ ăn giàu protein ngày càng phổ biến trong cộng đồng tập luyện và kiểm soát cân nặng. Protein có trong thịt, cá, trứng, sữa, đậu, các loại hạt và sản phẩm bổ sung như whey protein. Đây là dưỡng chất thiết yếu giúp xây dựng cơ bắp, sửa chữa mô, sản xuất enzyme và hỗ trợ miễn dịch.

Theo Tiến sĩ Aakash Shah, Phó Chủ tịch phụ trách kỹ thuật tại Neuberg Diagnostics, vấn đề không nằm ở bản thân protein mà ở việc tiêu thụ quá mức, kéo dài, đặc biệt từ nguồn động vật giàu purin. Khi chuyển hóa, purin tạo ra axit uric. Thận khỏe mạnh có thể đào thải axit uric hiệu quả, nhưng nếu nạp quá nhiều trong thời gian dài hoặc đã có yếu tố nguy cơ, axit uric có thể tích tụ âm thầm.

Khuyến nghị chung là khoảng 0,8 gr protein mỗi kg cân nặng mỗi ngày. Một số tài liệu cho rằng mức tối đa an toàn có thể lên đến 2 gr mỗi kg cân nặng, song vượt ngưỡng này có thể làm tăng gánh nặng chuyển hóa cho thận.

Xét nghiệm giúp nhận diện nguy cơ sớm

Một nghiên cứu đăng trên International Journal of Sport Nutrition and Exercise Metabolism năm 2000 cho thấy vận động viên khỏe mạnh tiêu thụ protein cao không ghi nhận suy giảm chức năng thận. Điều này cho thấy thận bình thường có khả năng thích nghi, nhưng không phải ai cũng giống nhau.

Theo Tiến sĩ Shah, xét nghiệm creatinine huyết thanh và mức lọc cầu thận ước tính giúp đánh giá khả năng lọc máu. Xét nghiệm nước tiểu có thể phát hiện protein vi thể hoặc tinh thể axit uric. Theo dõi định kỳ giúp phân biệt thay đổi tạm thời do chế độ ăn với tổn thương kéo dài.

Người mắc tiểu đường, tăng huyết áp, hội chứng chuyển hóa hoặc có tiền sử gia đình bệnh thận cần đặc biệt thận trọng. Chuyên gia khuyến nghị xây dựng chế độ ăn cân đối, uống đủ nước và kiểm tra sức khỏe định kỳ thay vì chạy theo xu hướng dinh dưỡng.