Tây Ban Nha được gì về kinh tế sau chức vô địch World Cup?
Chức vô địch World Cup 2026 không chỉ mang về cho Tây Ban Nha chiếc cúp vàng thứ hai trong lịch sử mà còn đem lại khoản tiền thưởng kỷ lục từ FIFA và một cú hích ngắn hạn cho nền kinh tế. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng, tác động tích cực này khó có thể kéo dài và không đủ để thay đổi các yếu tố nền tảng của nền kinh tế.
Sau chiến thắng 1-0 trước Argentina trong trận chung kết, Tây Ban Nha nhận 50 triệu USD (43,7 triệu euro) tiền thưởng từ FIFA, mức cao nhất trong lịch sử giải đấu và tăng so với 42 triệu USD mà Argentina nhận được sau chức vô địch World Cup 2022.
Khoản tiền này sẽ được Liên đoàn Bóng đá Hoàng gia Tây Ban Nha (RFEF) phân bổ cho đội tuyển, ban huấn luyện và các hoạt động phát triển bóng đá. Chính phủ Tây Ban Nha cũng dự kiến thu khoảng 6 triệu euro tiền thuế từ các khoản thưởng của 17 tuyển thủ đang cư trú trong nước.
Tuy nhiên, các chuyên gia nhận định giá trị kinh tế của chức vô địch không nằm ở khoản tiền thưởng mà ở hiệu ứng lan tỏa đối với hình ảnh quốc gia. Theo nghiên cứu năm 2024 của nhà kinh tế Marco Mello (Đại học Aberdeen), được công bố trên Oxford Bulletin of Economics and Statistics, các quốc gia vô địch World Cup thường ghi nhận mức tăng trưởng GDP khoảng 0,48% trong hai quý sau giải đấu trước khi hiệu ứng này dần suy yếu.
Chiến thắng trước Argentina không chỉ giúp Tây Ban Nha lần thứ hai vô địch World Cup mà còn tạo hiệu ứng tích cực đối với xuất khẩu, du lịch và tiêu dùng, dù lợi ích kinh tế được đánh giá chỉ mang tính tạm thời. Ảnh: Euro News.
Đáng chú ý, động lực tăng trưởng chủ yếu đến từ xuất khẩu, khi danh hiệu World Cup góp phần quảng bá hình ảnh quốc gia và thúc đẩy nhu cầu đối với hàng hóa, dịch vụ cũng như du lịch. Dựa trên quy mô nền kinh tế khoảng 1,69 nghìn tỷ euro, ông Pedro Santa Cruz, Giám đốc Freedom24 Iberia, ước tính hiệu ứng này có thể tạo thêm khoảng 4 tỷ euro giá trị kinh tế trong ngắn hạn. Tuy nhiên, ông cũng lưu ý rằng khoản thưởng 50 triệu USD từ FIFA chỉ tương đương khoảng 15 phút sản lượng kinh tế của Tây Ban Nha.
Ở trong nước, chức vô địch được kỳ vọng sẽ thúc đẩy tiêu dùng trong lĩnh vực dịch vụ. Theo dữ liệu từ nền tảng thanh toán Square, doanh thu của các quán bar và nhà hàng tại Tây Ban Nha đã tăng 36% trong các trận đấu vòng bảng của đội tuyển, trong khi hơn một triệu người dự kiến sẽ tham gia lễ mừng công tại Madrid. Dù vậy, giới phân tích cho rằng phần lớn mức tăng này chỉ phản ánh sự dịch chuyển chi tiêu sang các hoạt động liên quan đến bóng đá, thay vì tạo ra nhu cầu mới cho nền kinh tế.
Lịch sử cũng cho thấy hiệu ứng kinh tế từ chức vô địch World Cup thường chỉ mang tính ngắn hạn. Khi Tây Ban Nha đăng quang năm 2010, nền kinh tế nước này vẫn phải đối mặt với khủng hoảng tài chính và tỷ lệ thất nghiệp ở mức khoảng 20%, cho thấy thành công trên sân cỏ không thể thay thế các động lực tăng trưởng dài hạn.
Các nghiên cứu cũng chưa tìm thấy bằng chứng rõ ràng rằng việc vô địch hay đăng cai World Cup tạo ra tác động bền vững đối với tăng trưởng kinh tế.
