Nhà ở xã hội, tái định cư ở Hà Nội vẫn nhiều chỗ bỏ trống

Nhiều khu nhà ở sinh viên tại Hà Nội dù có giá thuê thấp vẫn còn lượng lớn phòng trống. Trong khi đó, TP Hà Nội đang đẩy nhanh việc phân phối quỹ nhà tái định cư tồn đọng và nghiên cứu chuyển đổi một số quỹ nhà sang nhà ở xã hội.

Giá thấp nhưng khó lấp đầy

Sở Xây dựng Hà Nội vừa công khai tình hình cho thuê và số lượng căn hộ, chỗ ở còn trống tại các khu nhà ở xã hội, nhà ở sinh viên do Trung tâm Quản lý nhà thành phố Hà Nội quản lý trong tháng 8.2026.

Số liệu từ ngày 1.8 đến 31.8 cho thấy mức độ khai thác quỹ nhà giữa các khu có sự chênh lệch lớn. Một số khu nhà ở sinh viên dù giá thuê thấp nhưng vẫn còn nhiều phòng chưa được sử dụng.

Trao đổi với Báo Lao Động, ông Nguyễn Ngọc Phan - Trưởng phòng Phát triển nhà, Trung tâm Phát triển nhà Hà Nội - cho biết tại Khu nhà ở sinh viên Pháp Vân - Tứ Hiệp, hạn chế lớn nhất là vị trí xa trung tâm, giao thông chưa thực sự thuận tiện.

Khu nhà có 6 tòa, trong đó 3 tòa đã được thành phố chuyển đổi sang nhà ở xã hội, 3 tòa còn lại tiếp tục phục vụ sinh viên. Một tòa từng được trưng dụng làm cơ sở phòng, chống dịch COVID-19. Hiện đơn vị đang đề xuất kinh phí sửa chữa, dự kiến hoàn thành vào cuối năm để tiếp tục đón sinh viên.

Tại Khu nhà ở sinh viên Mỹ Đình trên đường Lê Đức Thọ, lượng phòng trống cũng liên quan đến sự thay đổi địa điểm học tập. Theo ông Nguyễn Ngọc Phan, trước đây tỷ lệ lấp đầy tại đây đạt khoảng 70-80%, nhưng gần đây lượng sinh viên giảm do Đại học Quốc gia Hà Nội chuyển cơ sở, đưa sinh viên lên Láng - Hòa Lạc.

Tại tòa Đơn Nguyên 4, Khu ký túc xá nhà ở xã hội dành cho học sinh, sinh viên tại Mỹ Đình 1, giá thuê phòng hiện khoảng 393.000 đồng/tháng. Sinh viên thanh toán tiền phòng 6 tháng/lần, đặt cọc 1 tháng. Chi phí điện khoảng 100.000 đồng/tháng, điều hòa 150.000 đồng và internet 50.000 đồng.

Dù giá thuê thấp, số phòng trống tại đây vẫn chiếm hơn một nửa tổng số phòng. Nguyên nhân chủ yếu được ghi nhận là sự dịch chuyển cơ sở đào tạo của các trường.

Thực tế lựa chọn nơi ở của sinh viên cũng cho thấy khoảng cách và giao thông là yếu tố quan trọng. Sinh viên Phạm Đình Dũng, quê Hưng Yên, tân sinh viên Trường Đại học Bách khoa Hà Nội, lựa chọn ở ghép 8 người với chi phí khoảng 640.000 đồng/người/tháng. Khoảng cách tới trường khoảng 5-6km và có thể đi bằng xe buýt.

Trong khi đó, sinh viên Hoàng Phương Hoa, năm thứ 2 Trường Đại học Y tế Công cộng, cho biết loại phòng dành cho 4 người, có điều hòa và máy giặt, có tổng chi phí khoảng 6-7 triệu đồng/tháng. Chia đều cho 4 người, chi phí mỗi người giảm đáng kể.

Hàng trăm căn hộ tái định cư được bàn giao

Cùng với quỹ nhà sinh viên, Hà Nội đang tiếp tục xử lý lượng căn hộ tái định cư tồn đọng.

Theo ông Nguyễn Ngọc Phan, trước đây việc phân phối quỹ nhà tái định cư diễn ra chậm, một phần do vướng cơ chế. Khi giá nhà chưa tăng cao, nhiều hộ thuộc diện giải phóng mặt bằng ưu tiên nhận tiền bồi thường thay vì nhận nhà, dẫn đến một lượng căn hộ bị dư thừa.

Khoảng 2 năm trở lại đây, khi giá nhà tăng, nhiều hộ chuyển sang lựa chọn nhận nhà tái định cư. Cùng với đó, các dự án đầu tư được khởi động, góp phần đưa người dân về sinh sống tại các khu nhà.

Từ đầu năm đến nay, Trung tâm Phát triển nhà Hà Nội đã bán và bàn giao khoảng 600-700 căn hộ. Dự kiến đến cuối năm, số căn hộ trống sẽ cơ bản được giải quyết; sang đầu năm 2027, khoảng 80-90% quỹ nhà sẽ được đưa ra phân phối.

Một giải pháp khác là nghiên cứu chuyển đổi một số quỹ nhà tái định cư sang nhà ở xã hội, phục vụ công tác giải phóng mặt bằng.

Theo số liệu được cung cấp, Hà Nội hiện có hơn 200 tòa nhà tái định cư. Trung tâm Phát triển nhà Hà Nội trực tiếp quản lý 58 tòa, khoảng 150 tòa còn lại do Công ty Quản lý và Phát triển nhà Hà Nội quản lý.

Thực tế cho thấy hiệu quả khai thác quỹ nhà công phụ thuộc vào vị trí, giao thông, quy hoạch cơ sở giáo dục, cơ chế bồi thường và tiến độ các dự án. Việc công khai số liệu về căn hộ, chỗ ở đã cho thuê và còn trống là cơ sở để cơ quan quản lý đánh giá hiệu quả khai thác, từ đó có phương án sửa chữa, phân phối hoặc chuyển đổi công năng phù hợp.