Việt Nam – New Zealand mở rộng hợp tác giáo dục theo hướng thực chất

Hợp tác giáo dục từ lâu là một điểm sáng trong quan hệ Việt Nam – New Zealand, tạo cơ hội để học sinh, sinh viên, giảng viên, nhà khoa học và cán bộ hai nước học tập, nghiên cứu, trao đổi chuyên môn và tăng cường hiểu biết lẫn nhau.

Mở rộng cơ hội học tập, đào tạo

Các chương trình học bổng của Chính phủ và cơ sở giáo dục New Zealand, trong đó có Manaaki New Zealand Scholarships, đã góp phần mở rộng cơ hội học tập, đào tạo nguồn nhân lực và hình thành mạng lưới cựu học viên gắn kết với quan hệ hai nước.

Về phía Việt Nam, thông qua các chương trình đào tạo nhân lực bằng ngân sách nhà nước, trong đó có Đề án 89, nhiều giảng viên, cán bộ nghiên cứu đã lựa chọn New Zealand để học tập ở trình độ cao.

Tuy nhiên, dư địa hợp tác vẫn còn lớn, nhất là trong nghiên cứu chung, đồng hướng dẫn nghiên cứu sinh, phát triển chương trình đào tạo, chuyển giao tri thức, giáo dục nghề nghiệp và kết nối với doanh nghiệp.

Hợp tác giáo dục vì vậy cần chuyển từ mở rộng cơ hội sang cùng kiến tạo năng lực, từ các hoạt động riêng lẻ sang những chương trình có chiều sâu và tạo ra kết quả cụ thể, bền vững.

Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI), chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và thị trường lao động đang thay đổi nhanh chóng, giáo dục không chỉ chuẩn bị cho người học một công việc tại thời điểm tốt nghiệp, mà còn phải hình thành năng lực tự học, thích ứng, hợp tác và sáng tạo suốt đời.

Đối với Việt Nam, hợp tác quốc tế trong giáo dục, đào tạo, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo cần trở thành động lực nâng cao chất lượng hệ thống giáo dục và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.

Tăng cường, thúc đẩy và phát triển hợp tác giáo dục

Theo kế hoạch, ngày 13/8, Bộ GD&ĐT Việt Nam sẽ ký Thỏa thuận hợp tác giáo dục với Bộ Giáo dục New Zealand. Thỏa thuận hướng tới tăng cường, thúc đẩy và phát triển hợp tác giáo dục trên cơ sở có đi có lại và cùng có lợi; đồng thời tạo điều kiện trao đổi thông tin (không bao gồm thông tin cá nhân) về hệ thống giáo dục hai nước.

Phạm vi hợp tác gồm giáo dục mầm non, giáo dục tiểu học và trung học, giáo dục nghề nghiệp, giáo dục đại học, khung và hệ thống trình độ quốc gia, đào tạo tiếng Anh.

Hai bên sẽ thúc đẩy kết nối giữa cán bộ và cơ sở giáo dục; trao đổi thực tiễn tốt thông qua đối thoại chính sách; chia sẻ thông tin về học bổng và cơ hội học tập; khuyến khích trao đổi học sinh, sinh viên, giáo viên, cán bộ giáo dục, học giả và chuyên gia; triển khai các chương trình nâng cao năng lực, đào tạo và phát triển chuyên môn cho đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục.

Thỏa thuận cũng khuyến khích hợp tác học thuật giữa các cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp; tăng cường hiểu biết về công nhận văn bằng, trình độ nhằm hỗ trợ dịch chuyển người học và lao động; thúc đẩy trao đổi văn hóa, học ngôn ngữ và tìm kiếm cơ hội đào tạo tiếng Anh cho đội ngũ giảng viên tại các trường đại học, cao đẳng công lập của Việt Nam. Các hoạt động khác có thể được triển khai khi các bên đồng ý bằng văn bản.

Trong quá trình thực hiện, các bên tôn trọng quyền tự chủ của các trường học và cơ sở giáo dục đại học trong phạm vi thẩm quyền. Bộ Giáo dục New Zealand chịu trách nhiệm đối với các hoạt động ở cấp hệ thống giáo dục của New Zealand. Mỗi bên chỉ định một hoặc nhiều đầu mối liên hệ; trong đó, Cơ quan Giáo dục New Zealand (Education New Zealand) và Cục Hợp tác quốc tế, Bộ GD&ĐT Việt Nam là các đầu mối liên hệ chính.

Về tài chính, các hoạt động hợp tác phụ thuộc vào khả năng bố trí kinh phí, nguồn lực của mỗi bên. Mỗi bên tự chịu các chi phí liên quan đến việc thực hiện Thỏa thuận.

Thỏa thuận quy định trách nhiệm bảo mật đối với thông tin được xác định là bí mật và bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ theo pháp luật hai nước và các điều ước quốc tế mà hai nước là thành viên.

Về hiệu lực, Thỏa thuận thay thế Thỏa thuận Hợp tác Giáo dục giữa Bộ Giáo dục New Zealand và Bộ GD&ĐT Việt Nam được ký năm 2022; đồng thời ghi nhận và thay thế Thỏa thuận Hợp tác Giáo dục giữa Cơ quan Giáo dục New Zealand và Bộ GD&ĐT Việt Nam giai đoạn 2022–2026.

Thỏa thuận có hiệu lực kể từ ngày ký và có giá trị 5 năm. Các bên có thể sửa đổi, gia hạn bằng văn bản. Thỏa thuận không phải là điều ước quốc tế, không làm phát sinh, thay đổi hoặc chấm dứt quyền và nghĩa vụ theo luật pháp quốc tế cho mỗi nước và quyền, nghĩa vụ pháp lý của mỗi bên.

Một bên có thể chấm dứt Thỏa thuận bằng thông báo bằng văn bản cho bên kia ít nhất 3 tháng. Việc chấm dứt không ảnh hưởng đến các hoạt động đang được triển khai trước ngày chấm dứt, trừ khi các bên có thỏa thuận khác.