Nghiên cứu, đánh giá việc hỗ trợ tiền sử dụng đất cho đất tự khai phá, đã có sổ đỏ
Cử tri nêu thực tế, nhiều hộ có đất nông nghiệp tự khai phá, sử dụng ổn định từ trước năm 1990, nay đã được cấp sổ đỏ và phù hợp quy hoạch đất ở, vẫn chưa được hưởng chính sách hỗ trợ khi chuyển mục đích sử dụng đất sang đất ở.
Với kiến nghị về đất tự khai phá, đã có sổ đỏ (giấy chứng nhận quyền sử dụng đất), Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Bộ Tài chính để nghiên cứu, đánh giá trong quá trình sửa đổi, bổ sung Luật Đất đai, bảo đảm phù hợp thực tiễn, thống nhất trong tổ chức thực hiện, tạo thuận lợi cho người dân và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về đất đai.
Về đất tự khai phá, đã có sổ đỏ, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Bộ Tài chính để nghiên cứu, đánh giá trong quá trình sửa đổi, bổ sung Luật Đất đai. Ảnh minh họa: VGP
Không yêu cầu xác định vị trí đất ở trong trường hợp thửa đất có đất ở và đất khác trong cùng thửa
Liên quan đến việc chuyển mục đích sử dụng khi hoán đổi vị trí đất ở trong cùng một thửa, Bộ Nông nghiệp và Môi trường nhận được kiến nghị của cử tri tỉnh Lâm Đồng nêu: “Bộ Nông nghiệp và Môi trường có quy định và hướng dẫn cụ thể liên quan đến thủ tục được hoán đổi vị trí đất ở trong cùng một thửa đất của người dân: trường hợp đất của công dân đã có đất ở tại bất kỳ vị trí nào trong cùng 1 thửa đất thì đều được hoán đổi qua vị trí khác để làm đất ở mà không cần phải chuyển mục đích sử dụng đất nữa nhằm tạo điều kiện cho người dân thực hiện quyền và nghĩa vụ hợp pháp liên quan đến đất đai”.
Nội dung kiến nghị này được Bộ Nông nghiệp và Môi trường giải trình, cung cấp thông tin cho cử tri như sau: Theo quy định của pháp luật về đất đai hiện hành không yêu cầu xác định vị trí đất ở trong trường hợp thửa đất có đất ở và đất khác trong cùng thửa đất với thửa đất ở.
Trường hợp người sử dụng đất chưa xây dựng nhà ở trên đất thì pháp luật về đất đai không yêu cầu xác định vị trí đất ở; trường hợp đã xây dựng nhà ở thì việc tiếp tục xây dựng nhà ở mới trong phạm vi thửa đất là tăng diện tích đất ở do đó phải thực hiện chuyển mục đích sử dụng đất.
“Trường hợp có nhà ở khi nhà nước thu hồi đất người sử dụng đất đã được ghi nhận diện tích đất ở khi Nhà nước bồi thường về đất, khi hoán đổi vị trí đất ở phải thực hiện chuyển mục đích sử dụng đất”, Bộ thông tin đến cử tri.
Không bắt buộc tách thửa khi chỉ chuyển mục đích với một phần diện tích thửa đất
Cũng cử tri tỉnh Lâm Đồng kiến nghị với nội dung, hiện nay, việc thực hiện chính sách về tiền sử dụng đất theo Nghị quyết số 254/2025/QH15 và Nghị định số 50/2026/NĐ-CP đã tháo gỡ một số khó khăn cho người dân.
Tuy nhiên, cử tri nêu thực tế, nhiều hộ có đất nông nghiệp tự khai phá, sử dụng ổn định từ trước năm 1990, nay đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và phù hợp quy hoạch đất ở, vẫn chưa được hưởng chính sách hỗ trợ khi chuyển mục đích sử dụng đất sang đất ở.
Bên cạnh đó, khi người dân có nhu cầu tách thửa để cho con làm nhà, chỉ muốn chuyển một phần nhỏ diện tích sang đất ở, ví dụ khoảng 70m² đến 100m², thì thực tế còn gặp nhiều khó khăn.
Theo phản ánh của cử tri Lâm Đồng, cơ quan chức năng thường yêu cầu phải chuyển mục đích toàn bộ diện tích thửa đất dự kiến tách, làm phát sinh số tiền sử dụng đất rất lớn, vượt quá khả năng của nhiều hộ dân. Trong khi đó, phần diện tích còn lại người dân chỉ dùng làm sân vườn, trồng rau hoặc tiếp tục sử dụng vào mục đích nông nghiệp.
Cử tri đề nghị Bộ, ngành Trung ương xem xét mở rộng đối tượng được hưởng chính sách theo điểm c khoản 2 Điều 10 Nghị quyết số 254/2025/QH15 đối với trường hợp đất nông nghiệp do người dân tự khai phá, sử dụng ổn định lâu dài, đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, nay phù hợp quy hoạch đất ở và được phép chuyển mục đích sử dụng đất.
Đồng thời, đề nghị có cơ chế phân biệt rõ giữa người dân có nhu cầu thật sự về nhà ở với các trường hợp mua gom đất để phân lô, bán nền.
“Đối với hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất chính chủ, ổn định, nhất là tại các xã miền núi, trung du, hải đảo, cần xem xét cho hưởng chính sách hỗ trợ về tiền sử dụng đất. Đề nghị cho phép người dân được tách thửa đồng thời với chuyển mục đích sử dụng một phần diện tích đất nông nghiệp sang đất ở, phù hợp với nhu cầu làm nhà thực tế; không bắt buộc phải chuyển mục đích toàn bộ diện tích thửa đất dự kiến tách. Việc này sẽ giảm gánh nặng tài chính, tránh lãng phí đất đai và tạo điều kiện cho người dân ổn định cuộc sống”, cử tri tỉnh Lâm Đồng kiến nghị.
Trước quan tâm của cử tri, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cung cấp thông tin, tại khoản 3 Điều 11 Nghị quyết số 254/2025/QH15 ngày 11/12/2025 của Quốc hội quy định một số cơ chế, chính sách tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thi hành Luật Đất đai quy định: “…Trường hợp chuyển mục đích sử dụng một phần thửa đất thì không bắt buộc thực hiện tách thửa. Việc hợp các thửa đất không bắt buộc cùng mục đích sử dụng đất, cùng hình thức trả tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, cùng thời hạn sử dụng đất…”.
Như vậy, pháp luật đất đai hiện hành không bắt buộc thực hiện tách thửa khi người sử dụng đất chỉ có nhu cầu chuyển mục đích đối với một phần diện tích của thửa đất.
Về kiến nghị liên quan đến mở rộng đối tượng được hưởng chính sách (theo điểm c khoản 2 Điều 10 Nghị quyết số 254/2025/QH15) đối với trường hợp đất nông nghiệp do người dân tự khai phá, sử dụng ổn định lâu dài, đã được cấp sổ đỏ, nay phù hợp quy hoạch đất ở và được phép chuyển mục đích sử dụng đất, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Bộ Tài chính để nghiên cứu, đánh giá trong quá trình sửa đổi, bổ sung Luật Đất đai và các văn bản quy định chi tiết thi hành, bảo đảm phù hợp yêu cầu thực tiễn, thống nhất trong tổ chức thực hiện, tạo thuận lợi cho người dân và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về đất đai.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết sẽ tiếp tục theo dõi, đôn đốc và thông tin kết quả thực hiện tới Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Lâm Đồng và Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội khi có kết quả.
