Lương hưu cao phụ thuộc trực tiếp vào mức và thời gian đóng BHXH
Lương hưu cao hay thấp không chỉ phụ thuộc vào số năm đóng mà còn ở cách lựa chọn mức đóng BHXH ngay từ đầu.
Lương hưu cao phụ thuộc trực tiếp vào mức và thời gian đóng BHXH. Ảnh: Hải Nguyễn
BHXH Việt Nam cho biết, tiền lương làm căn cứ đóng BHXH không chỉ là cơ sở xác định mức đóng hằng tháng mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến toàn bộ quyền lợi an sinh của người lao động, từ ốm đau, thai sản đến hưu trí, tử tuất.
Theo Luật BHXH năm 2024 và Nghị định 158/2025/NĐ-CP, với người hưởng lương do doanh nghiệp quyết định, tiền lương tháng đóng BHXH bắt buộc bao gồm mức lương theo công việc hoặc chức danh, phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác được trả thường xuyên, ổn định trong mỗi kỳ lương. Mức lương này được xây dựng theo thang, bảng lương của doanh nghiệp và ghi rõ trong hợp đồng lao động.
Phụ cấp lương nhằm bù đắp điều kiện lao động, tính chất phức tạp hoặc thu hút lao động, song không bao gồm các khoản biến động theo năng suất, chất lượng công việc. Các khoản bổ sung khác cũng phải xác định được mức tiền cụ thể, trả ổn định và không phụ thuộc kết quả công việc.
Cơ quan BHXH khuyến nghị người lao động cần theo dõi kỹ mức lương ghi trong hợp đồng và việc đóng BHXH đúng, đủ theo quy định để bảo đảm quyền lợi lâu dài. Đây đồng thời là trách nhiệm pháp lý bắt buộc của người sử dụng lao động.
Theo Điều 72 Luật BHXH năm 2024 và Điều 15 Nghị định 158/2025/NĐ-CP, mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng BHXH là yếu tố quyết định trực tiếp đến mức lương hưu và các khoản trợ cấp khi nghỉ việc. Đối với người hưởng lương do doanh nghiệp quyết định, mức bình quân được tính trên toàn bộ thời gian đóng BHXH.
Pháp luật cũng quy định tiền lương đã đóng BHXH phải được điều chỉnh trước khi tính bình quân để bảo đảm giá trị thực. Đối với khu vực ngoài Nhà nước, mức điều chỉnh căn cứ theo chỉ số giá tiêu dùng từng thời kỳ; hệ số điều chỉnh do BHXH Việt Nam công bố hằng năm.
Hiện cả nước có hơn 3,5 triệu người hưởng lương hưu và trợ cấp BHXH hằng tháng. Năm 2024, lương hưu bình quân từ Quỹ BHXH đạt khoảng 7 triệu đồng/tháng (bao gồm lực lượng vũ trang).
Số liệu cho thấy, bình quân tiền lương tháng đóng BHXH năm 2024 của khối hành chính, sự nghiệp đạt 6,936 triệu đồng; khối doanh nghiệp, hợp tác xã đạt 6,382 triệu đồng, chênh lệch khoảng 9%.
Theo quy định, tỉ lệ hưởng lương hưu tối đa là 75% khi lao động nam đóng đủ 35 năm, nữ đủ 30 năm. Tuy nhiên, mức hưởng cụ thể cao hay thấp còn phụ thuộc trực tiếp vào tiền lương làm căn cứ đóng BHXH trong suốt quá trình làm việc.
