Hàng nghìn tỉ đồng vốn vay tiếp sức thanh niên miền núi lập nghiệp trên quê hương

Trao “cần câu” tri thức và bệ phóng sinh kế

Trong công cuộc giảm nghèo bền vững và xây dựng nông thôn mới, việc giải quyết bài toán việc làm và sinh kế cho thanh niên, đặc biệt là khu vực miền núi, vùng sâu vùng xa luôn là một thách thức lớn. Tại Đà Nẵng, bằng việc lồng ghép linh hoạt các chương trình mục tiêu quốc gia với phong trào tuổi trẻ, Thành Đoàn Đà Nẵng đã và đang trở thành “bà đỡ” vững chắc. Hàng nghìn tỉ đồng vốn vay ưu đãi, hàng vạn cây con giống cùng các mô hình kinh tế sáng tạo đã được trao tay, giúp thanh niên vùng khó không chỉ thoát nghèo mà còn vươn lên làm giàu chính đáng trên mảnh đất quê hương.

Thực tế tại nhiều địa phương cho thấy, thanh niên nông thôn, đặc biệt là thanh niên tại các địa bàn miền núi, vùng sâu vùng xa thường đối mặt với vòng luẩn quẩn: Khát vọng lập nghiệp lớn nhưng lại thiếu vốn, thiếu kinh nghiệm, thiếu kỹ năng quản lý và đặc biệt là hạn chế trong việc tiếp cận các tiến bộ khoa học kỹ thuật. Hiểu rõ “điểm nghẽn” này, Thành Đoàn Đà Nẵng đã có những bước đi đột phá, chuyển từ việc hỗ trợ mang tính chất “nhỏ giọt, thời vụ” sang việc kiến tạo một hệ sinh thái khởi nghiệp, lập nghiệp đồng bộ, bền vững cho thanh niên.

Anh Lê Công Hùng - Bí thư Thành Đoàn Đà Nẵng cho biết, thời gian qua, các cấp bộ Đoàn trên toàn thành phố đã lồng ghép mạnh mẽ Chương trình giảm nghèo bền vững vào Chương trình đồng hành với thanh niên khởi nghiệp, lập nghiệp. Trong đó, mũi nhọn được hướng đến chính là lực lượng thanh niên nông thôn, thanh niên đồng bào dân tộc thiểu số và những bạn trẻ yếu thế có hoàn cảnh khó khăn.

Không chỉ dừng lại ở những khẩu hiệu, sự đồng hành này được cụ thể hóa bằng những con số biết nói. Từ nguồn lực huy động được, Thành Đoàn Đà Nẵng đã trực tiếp hỗ trợ hiện thực hóa 47 ý tưởng sáng tạo của thanh niên; tổ chức 8 lớp tập huấn chuyển giao khoa học – kỹ thuật chuyên sâu; 7 hoạt động tham quan, học tập các mô hình kinh tế làm ăn có lãi và đặc biệt là trực tiếp trao tặng 32 vườn cây sinh kế cho thanh niên có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn.

Cách làm của tổ chức Đoàn không phải là “cho không”, mà là trao “cần câu” gắn với hướng dẫn cách “câu cá”. Điển hình như mới đây, chương trình “Tri thức trẻ tình nguyện chuyển giao tiến bộ khoa học - kỹ thuật cho thanh niên miền núi” được tổ chức tại xã Bến Giằng và xã Phước Chánh đã tạo ra tiếng vang lớn. Tại đây, 1.000 cây chuối giống và 5.000 cây quế giống mang giá trị kinh tế cao đã được trao tận tay thanh niên địa phương.

Không chỉ trao cây giống, những cán bộ, đoàn viên mang áo xanh tình nguyện, những kỹ sư nông nghiệp trẻ còn trực tiếp xắn quần lội ruộng, lên rẫy để hướng dẫn thanh niên và bà con cách đào hố, bón phân, kỹ thuật chăm sóc, cắt tỉa cành và phòng trừ sâu bệnh. Sự cầm tay chỉ việc này góp phần làm thay đổi hoàn toàn tư duy sản xuất manh mún, nhỏ lẻ, phụ thuộc vào thời tiết của thanh niên miền núi, giúp họ từng bước làm chủ kỹ thuật canh tác, tối ưu hóa năng suất và tiến tới ổn định sinh kế, thoát nghèo bền vững.

Dòng vốn hơn 2.300 tỉ đồng “chảy” vào những mô hình kinh tế trẻ

Có tri thức, có ý tưởng nhưng nếu không có vốn, mọi kế hoạch lập nghiệp của thanh niên cũng chỉ nằm trên giấy. Xác định việc tháo gỡ “nút thắt” về vốn là nhiệm vụ sống còn, tổ chức Đoàn các cấp tại Đà Nẵng đã phát huy tối đa vai trò cầu nối, phối hợp chặt chẽ với Ngân hàng Chính sách xã hội để khơi thông dòng vốn tín dụng ưu đãi, đưa vốn đến tận tay người có nhu cầu thực sự.

Theo Bí thư Thành Đoàn Đà Nẵng Lê Công Hùng, tính đến thời điểm hiện tại, tổng nguồn vốn giải ngân qua kênh ủy thác của tổ chức Đoàn đã đạt con số ấn tượng: Hơn 2.309 tỉ đồng. Đi kèm với đó là mạng lưới rộng khắp với 834 Tổ tiết kiệm và vay vốn hoạt động hiệu quả tại các khu dân cư, thôn bản.

Sự cộng hưởng giữa nguồn vốn ưu đãi và sức trẻ đã cho ra đời nhiều mô hình kinh tế nổi bật, mang lại thu nhập cao và ổn định. Tại khu vực miền núi, nơi có điều kiện thổ nhưỡng và khí hậu đặc thù, các mô hình nông nghiệp giá trị cao đang được ưu tiên phát triển.

Một trong những “điểm sáng” đáng chú ý nhất là mô hình trồng sâm Ngọc Linh tại xã Trà Linh. Đây là loại dược liệu quý hiếm, mang lại giá trị kinh tế cực kỳ cao. Tổ chức Đoàn đã vận động, hỗ trợ nhiều thanh niên mạnh dạn tham gia vào các tổ hợp tác trồng sâm. Việc trồng sâm Ngọc Linh không chỉ tạo ra sinh kế bền vững, giúp thanh niên làm giàu chính đáng ngay trên mảnh đất của cha ông mà còn mang ý nghĩa to lớn về mặt môi trường. Bởi lẽ, sâm Ngọc Linh sinh trưởng dưới tán rừng tự nhiên, người dân muốn trồng sâm thì bắt buộc phải giữ rừng. Do đó, mô hình này đã giải quyết hoàn hảo mục tiêu “kép”: Vừa phát triển kinh tế, nâng cao thu nhập, vừa bảo vệ và phát triển hệ sinh thái rừng phòng hộ.

Bên cạnh đó, tại xã Bến Giằng, một bộ phận thanh niên miền núi đã và đang triển khai thành công mô hình trồng nấm thương phẩm và nấm dược liệu. Các loại nấm sò xám, nấm mèo, nấm linh chi được lựa chọn đưa vào trồng thử nghiệm và nhân rộng do đặc tính rất phù hợp với điều kiện khí hậu ẩm ướt, nhiệt độ tự nhiên của vùng núi cao. Trồng nấm không đòi hỏi quỹ đất quá lớn, quay vòng vốn nhanh, chi phí đầu tư ban đầu thấp nhưng lại cho nguồn thu nhập rất ổn định, phù hợp với năng lực tài chính của nhiều thanh niên mới bắt đầu khởi nghiệp.

Ngoài ra, các cấp bộ Đoàn tiếp tục duy trì các hoạt động hỗ trợ cây con giống, hướng dẫn kỹ thuật trồng cây ăn quả, cây công nghiệp ngắn ngày cho thanh niên đồng bào vùng khó. Đây được xem là những mô hình kinh tế “lấy ngắn nuôi dài”, rất sát với thực tiễn, có khả năng chống chịu tốt với rủi ro thị trường và sẽ tiếp tục được nghiên cứu, nhân rộng trong thời gian tới.

Tháo gỡ những rào cản từ thực tiễn

Mặc dù đã đạt được những thành tựu đáng ghi nhận, nhưng hành trình đồng hành cùng thanh niên vùng khó thoát nghèo vẫn còn không ít chông gai. Nhìn nhận một cách thẳng thắn về những thuận lợi và khó khăn trong quá trình triển khai, anh Lê Công Hùng cho biết, thuận lợi lớn nhất chính là sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của các cấp ủy Đảng, chính quyền, cùng sự phối hợp nhịp nhàng, đồng bộ của các ban, ngành, đoàn thể. Quan trọng hơn cả là sự chuyển biến trong nhận thức, ý chí vươn lên, tinh thần vượt khó, không cam chịu đói nghèo của chính bộ phận thanh niên địa phương.

Tuy nhiên, song hành với đó là những lực cản không hề nhỏ. Rào cản lớn nhất hiện nay tại các vùng miền núi, vùng sâu vùng xa chính là điều kiện hạ tầng giao thông và hạ tầng logistics chưa thực sự hoàn thiện. Điều này dẫn đến chi phí vận chuyển cao, khả năng kết nối nông sản của thanh niên với các thị trường tiêu thụ lớn, siêu thị, chuỗi cung ứng tại trung tâm thành phố còn nhiều hạn chế, dễ bị tư thương ép giá.

Thêm vào đó, năng lực nội sinh của một bộ phận thanh niên khởi nghiệp vẫn chưa đồng đều. Nhiều bạn trẻ có đam mê, có sức khỏe, chịu thương chịu khó làm ra sản phẩm nông nghiệp tốt nhưng lại thiếu hụt nghiêm trọng các kỹ năng “mềm” như: Kinh nghiệm quản lý tài chính, kỹ năng tổ chức sản xuất theo chuỗi giá trị, năng lực lập kế hoạch kinh doanh và xây dựng thương hiệu. Đặc biệt, trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0, việc ứng dụng khoa học – công nghệ, chuyển đổi số vào thực tiễn canh tác, ứng dụng thương mại điện tử để bán hàng nông sản của thanh niên miền núi vẫn còn rất mờ nhạt, nhỏ lẻ và chưa tạo thành hệ sinh thái số đồng bộ.

Những thực tế khách quan đó đang đặt ra yêu cầu cấp thiết, đòi hỏi tổ chức Đoàn phải thay đổi phương thức hỗ trợ, tiếp tục phát huy vai trò người bạn đồng hành tin cậy, không chỉ hỗ trợ ngắn hạn mà phải theo sát, hỗ trợ lâu dài để tạo ra một nền tảng vững chắc giúp thanh niên phát triển kinh tế ổn định, đủ sức chống chịu trước những biến động của thị trường.

Hướng tới hệ sinh thái khởi nghiệp số và kinh tế xanh

Để tiếp tục trợ lực cho thanh niên, đặc biệt là lao động trẻ tại các địa bàn khó khăn trên hành trình giảm nghèo bền vững, Thành Đoàn Đà Nẵng đã vạch ra những định hướng mang tính chiến lược cho giai đoạn tới.

Bí thư Thành Đoàn Đà Nẵng Lê Công Hùng khẳng định: “Trong thời gian tới, Thành Đoàn Đà Nẵng sẽ tiếp tục tập trung các nguồn lực cho chương trình đồng hành với thanh niên lập nghiệp, khởi nghiệp. Trọng tâm hướng đến là thanh niên nông thôn, miền núi và thanh niên tại các địa bàn đang gặp nhiều khó khăn”.

Cụ thể, tổ chức Đoàn sẽ không đi theo chiều rộng mà tập trung vào chiều sâu, đẩy mạnh nhân rộng các mô hình kinh tế thanh niên đã được thực tiễn kiểm chứng là có hiệu quả cao. Yếu tố sống còn trong giai đoạn tới là phải gắn chặt việc phát triển kinh tế với chuyển giao khoa học – kỹ thuật hiện đại. Đặc biệt, Thành Đoàn sẽ chú trọng thúc đẩy ứng dụng chuyển đổi số trong sản xuất, kinh doanh nông nghiệp. Thanh niên sẽ được tập huấn cách đưa nông sản lên các sàn thương mại điện tử, sử dụng mạng xã hội để quảng bá sản phẩm, áp dụng truy xuất nguồn gốc mã QR, từ đó cắt giảm khâu trung gian, gia tăng giá trị lợi nhuận.

Bên cạnh việc tiếp tục duy trì và tăng cường hỗ trợ thanh niên tiếp cận các nguồn vốn vay ưu đãi với lãi suất thấp, các cấp bộ Đoàn sẽ tổ chức nhiều hơn các khóa đào tạo kỹ năng thực chiến về quản trị kinh doanh, kỹ năng bán hàng và marketing cho thanh niên nông thôn. Đồng thời, tổ chức Đoàn sẽ đóng vai trò “đại sứ”, làm cầu nối liên kết chặt chẽ giữa các mô hình kinh tế của thanh niên với các doanh nghiệp bao tiêu sản phẩm, các siêu thị, chợ đầu mối, giải quyết bài toán “đầu ra” vốn luôn là nỗi trăn trở của nhà nông.

Có thể nói, thông qua những hoạt động đồng hành thiết thực, mang tính căn cơ và chiến lược, tổ chức Đoàn thanh niên TP. Đà Nẵng đang thực sự trở thành “điểm tựa” vững chắc nhất. Sự hỗ trợ từ nguồn vốn hàng nghìn tỉ đồng đến những cây giống, con giống, kỹ năng quản lý không chỉ giúp giải quyết vấn đề sinh kế trước mắt, mà còn từng bước cải thiện và nâng cao thu nhập, giúp hàng nghìn thanh niên vươn lên thoát nghèo bền vững.