Để niềm vui tăng lương không bị giá cả bào mòn

Ngày 18.10, tại phiên thảo luận tổ của Quốc hội về tình hình kinh tế - xã hội, đại biểu Châu Quỳnh Dao (đoàn An Giang) nêu một thực tế: Người lao động được tăng lương thêm 1,5-2 triệu đồng, nhưng nếu chi phí sinh hoạt thiết yếu tăng khoảng 2-3 triệu đồng thì niềm vui tăng lương khó có thể trọn vẹn.

Người lao động mong đợi lớn nhất sau mỗi lần tăng lương là khả năng trang trải cuộc sống sẽ tốt hơn.

Theo số liệu được đại biểu viện dẫn tại phiên thảo luận, CPI bình quân 9 tháng năm 2026 tăng khoảng 4,52%, vẫn trong ngưỡng Quốc hội cho phép.

Tuy nhiên, CPI là chỉ số phản ánh biến động giá cả chung, trong khi cơ cấu chi tiêu của mỗi nhóm dân cư lại khác nhau.

Với những người có thu nhập thấp, phần lớn tiền lương dành cho các nhu cầu thiết yếu như ăn uống, nhà ở, giáo dục và y tế.

Khi giá những mặt hàng, dịch vụ này tăng nhanh, áp lực chi tiêu mà họ phải chịu có thể lớn hơn nhiều so với mức tăng CPI bình quân.

Vì vậy, đề xuất của đại biểu Châu Quỳnh Dao về việc nghiên cứu xây dựng chỉ số chi phí sinh hoạt riêng cho nhóm yếu thế là rất đáng ủng hộ.

Chỉ số này sẽ giúp các cơ quan quản lý có thêm căn cứ đánh giá sát hơn tác động của giá cả đến đời sống người dân, từ đó xây dựng chính sách tiền lương và an sinh phù hợp.

Một vấn đề khác cũng cần quan tâm là tình trạng lợi dụng thông tin tăng lương để tăng giá hàng hóa, dịch vụ, một hiện tượng đã lặp lại trong nhiều năm qua.

Có những thời điểm người lao động chưa kịp nhận đồng lương mới thì tiền thuê nhà, thực phẩm và nhiều khoản chi khác đã tăng trước.

Dĩ nhiên, giá cả có thể biến động do cung cầu và chi phí đầu vào. Nhưng không thể để chính sách tăng lương trở thành cái cớ cho những hành vi tăng giá bất hợp lý, gây thêm khó khăn cho người lao động.

Do đó, cùng với việc điều chỉnh tiền lương, cần tăng cường quản lý thị trường, kiểm tra và xử lý các hành vi vi phạm pháp luật về giá.

Đặc biệt, cần tăng cường kiểm tra, giám sát giá cả tại các chợ dân sinh, khu nhà trọ công nhân và những nơi người thu nhập thấp thường xuyên mua sắm, sinh sống.

Về lâu dài, muốn cải thiện đời sống người lao động, bên cạnh việc tăng lương, cần có những chính sách giúp họ giảm bớt chi phí sinh hoạt.

Chẳng hạn, phát triển nhà ở xã hội, nhà lưu trú công nhân để giảm gánh nặng tiền thuê nhà; nâng cao chất lượng giáo dục, y tế công lập để người dân được sử dụng dịch vụ tốt với chi phí hợp lý; đồng thời bảo đảm nguồn cung hàng hóa thiết yếu, hạn chế những biến động giá bất hợp lý.

Người lao động mong được tăng lương để có điều kiện chăm lo tốt hơn cho cuộc sống gia đình, từ bữa ăn hằng ngày, việc học hành của con cái đến một khoản tích lũy cho tương lai.

Vì vậy, hiệu quả của chính sách tiền lương cần được đánh giá bằng những cải thiện thực tế trong đời sống người dân, để mỗi lần tăng lương thực sự mang lại niềm vui, thay vì bị những khoản chi sinh hoạt ngày càng lớn bào mòn.