Kinh tế xanh, kinh tế số: Đường băng tăng trưởng mới

Chuyển đổi kép thúc đẩy phát triển bền vững

Nghị quyết 02-NQ/TW ngày 17-3-2026 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới đặt mục tiêu Hà Nội thành đô thị xanh, thông minh và hiện đại vào năm 2035, hướng tới GRDP bình quân đạt trên 11%/năm.

Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm đặt mục tiêu xây dựng Hà Nội trở thành đô thị toàn cầu, trung tâm đổi mới sáng tạo và thành phố có chất lượng sống thuộc nhóm hàng đầu thế giới.

Để thực hiện các mục tiêu đặt ra, Hà Nội đang đẩy mạnh chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng xanh và số.

Thực tế cho thấy, kinh tế số và kinh tế xanh được coi như hai trụ cột chiến lược. Nếu như kinh tế số giúp tăng trưởng đột phá thì kinh tế xanh chính là nền tảng cho phát triển bền vững.

Sự kết hợp giữa chuyển đổi số và chuyển đổi xanh, thường được gọi là “chuyển đổi kép”, không chỉ mở ra hướng đi năng động cho phục hồi và tăng trưởng kinh tế, mà còn giúp tái cấu trúc kinh tế theo hướng thông minh, tiết kiệm năng lượng và thân thiện với môi trường, góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát triển bền vững.

Hà Nội chủ động lựa chọn và thực hiện mô hình tăng trưởng mới dựa trên các trụ cột: Khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Tăng trưởng kinh tế của thành phố không chỉ đạt tốc độ cao mà còn thể hiện rõ chất lượng và chiều sâu, với "ba điểm sáng": Tốc độ tăng trưởng duy trì ở mức khá, cơ cấu kinh tế chuyển dịch tích cực và từng bước hình thành các yếu tố của nền kinh tế thông minh.

Về kinh tế số, mục tiêu đặt ra đến năm 2030, kinh tế số đóng góp 40-50% GRDP, tương đương quy mô khoảng 50-60 tỷ USD- một con số cho thấy quyết tâm rõ ràng của thành phố.

Hà Nội đã tập trung xây dựng chính quyền điện tử, tiến tới chính quyền số; đẩy mạnh cải cách hành chính gắn với ứng dụng công nghệ thông tin, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ. Hệ thống thủ tục hành chính từng bước được chuẩn hóa, số hóa, liên thông, góp phần rút ngắn thời gian xử lý, giảm chi phí xã hội và nâng cao tính minh bạch.

Song song với đó, thành phố chú trọng phát triển hạ tầng số, dữ liệu dùng chung, từng bước hình thành các nền tảng quan trọng phục vụ quản lý, điều hành đô thị thông minh. Việc xây dựng Trung tâm Dữ liệu, Trung tâm điều hành thông minh (IOC), Trung tâm đổi mới sáng tạo đã tạo nền tảng quan trọng để Hà Nội chuyển từ phương thức quản lý truyền thống sang quản trị hiện đại dựa trên dữ liệu và công nghệ.

Chuyển đổi số không chỉ giới hạn trong khu vực công mà còn lan tỏa mạnh mẽ sang khu vực kinh tế tư nhân, các ngành sản xuất, dịch vụ.

Công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp chế biến, chế tạo từng bước gia tăng tỷ trọng trong GRDP; kinh tế số ngày càng đóng góp quan trọng vào tăng trưởng chung của thành phố. Các mô hình liên kết "ba nhà" (Nhà nước – Nhà khoa học – Doanh nghiệp) được thúc đẩy, hệ sinh thái đổi mới sáng tạo từng bước hình thành, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của Thủ đô trong bối cảnh hội nhập sâu rộng.

Những nỗ lực đó đã mang lại kết quả rõ nét thông qua các chỉ số đánh giá quan trọng như PAR-INDEX, SIPAS, PAPI… Hà Nội liên tục nằm trong nhóm dẫn đầu cả nước, khẳng định hướng đi đúng đắn trong việc lấy chuyển đổi số làm động lực thúc đẩy cải cách, phát triển.

Về kinh tế xanh, thành phố thúc đẩy "xanh hóa" các ngành kinh tế, tuần hoàn tài nguyên, phát triển công nghiệp xanh và năng lượng tái tạo. Thành phố triển khai Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh (2021-2030, tầm nhìn 2050), tập trung vào các mô hình kinh tế tuần hoàn để giảm phát thải, xử lý rác thải hiệu quả và phát triển đô thị thông minh.

Thành phố định hướng ứng dụng công nghệ sạch và giảm phát thải. Các ngành sản xuất đang dần thay thế công nghệ cũ bằng công nghệ sạch, giúp giảm phát thải khí mê-tan và ô nhiễm môi trường.

Thực tế, ở Hà Nội, nhiều cơ sở đã triển khai thành công các mô hình kinh tế tuần hoàn. Điển hình như mô hình chăn nuôi bò sinh sản tại xã Yên Bài, mô hình nuôi gà theo tiêu chuẩn VietGAP tại xã Phúc Lộc… Không chỉ trong lĩnh vực nông nghiệp, cơ quan chức năng thành phố còn triển khai các giải pháp, thúc đẩy áp dụng kinh tế tuần hoàn trong lĩnh vực công nghiệp và tiểu thủ công nghiệp.

Đặc biệt, không ít tập đoàn lớn đã thành lập Liên minh tái chế bao bì Việt Nam, trong đó có những thương hiệu lớn như TH Group, Coca-Cola, Nutifood, LaVie… nhằm xây dựng cộng đồng doanh nghiệp áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế về quản lý môi trường, quản lý năng lượng…

Các chính sách này được tích hợp cùng với các chương trình quản lý đô thị, cải tạo sông hồ, kế hoạch trồng cây xanh, xây dựng đô thị thông minh…, giúp nâng cao năng lực cạnh tranh và giảm áp lực môi trường, hướng đến mục tiêu một Thủ đô đáng sống, với môi trường trong lành, dịch vụ thông minh trong bối cảnh đô thị hóa nhanh chóng.

Ưu tiên chính sách, khuyến khích đầu tư vào hạ tầng xanh, công nghệ số

Hà Nội đang từng bước hình thành một hệ sinh thái phát triển mới, trong đó chuyển đổi số, kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn được triển khai theo hướng xuyên suốt, gắn kết. Việc thúc đẩy kinh tế số, kinh tế xanh, phát triển bền vững là thực sự cần thiết. Nhưng để những giải pháp này phát huy tối đa hiệu quả, vẫn cần đến nhiều hơn chính sách hỗ trợ doanh nghiệp.

Việc thay đổi từ cơ chế sản xuất như hiện nay sang kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn là “cuộc cách mạng” rất lớn do cần nguồn lực tài chính tương ứng. Với việc có tới 98% doanh nghiệp là vừa và nhỏ nên tài chính cũng là bài toán khó cho các đơn vị này. Do đó, cần có cơ chế hỗ trợ về vốn, chính sách để các doanh nghiệp có thể chuyển đổi.

Theo TS Mạc Quốc Anh - Phó Chủ tịch, Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa thành phố Hà Nội, để doanh nghiệp nhỏ và vừa thực sự chuyển đổi thành công, cần có sự hỗ trợ đồng bộ về cơ chế chính sách, tài chính xanh, các quỹ đầu tư công nghệ, chuyển giao công nghệ và đào tạo nguồn nhân lực trong các lĩnh vực công nghệ số, quản trị ESG và công nghệ xanh…

PGS.TS Nguyễn Thị An - Viện trưởng Viện Tài nguyên, Môi trường và Phát triển cộng đồng cho rằng, thành phố cần đưa ra được những cơ chế chính sách rất cụ thể để khuyến khích. Rà soát, cắt giảm, đơn giản hoá thủ tục hành chính, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp, đặc biệt trong lĩnh vực công nghệ cao, công nghệ xanh. Tập trung vào đột phá thể chế, nguồn lực đầu tư, khoa học công nghệ, hạ tầng đồng bộ. Phối hợp chặt chẽ với các sở, ngành trong việc gắn chuyển đổi số với kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn.

Đáng chú ý, Luật Thủ đô 2026 có hiệu lực thi hành từ ngày 1-7-2026 tạo hành lang pháp lý vượt trội để Hà Nội phát triển kinh tế xanh và kinh tế số. Các điểm nhấn bao gồm cơ chế tài chính đặc thù, thử nghiệm sandbox (mô hình kinh doanh mới) và phát triển đô thị thông minh (TOD), hướng tới đô thị xanh, hiện đại vào năm 2035. Luật cũng đề cập tới tài chính đặc thù làm đòn bẩy chiến lược để thu hút đầu tư vào các dự án số hóa, công nghệ cao…

Các chính sách này được thực hiện đồng bộ sẽ tạo ra một hệ sinh thái bền vững, giúp Thủ đô tiến tới mục tiêu trở thành đô thị xanh, thông minh, hiện đại.