Kích hoạt năng lực phát triển kinh tế Thủ đô

Thành phố xác định mọi cơ chế, chính sách, các dự án hạ tầng và từng dòng vốn đều hướng đến việc kích hoạt năng lực và khát vọng phát triển cho nền kinh tế Thủ đô trong những năm tới.

1.Trong những tháng đầu năm 2026, thành phố Hà Nội tập trung cao độ cho công tác xây dựng, hoàn thiện thể chế, cơ chế, chính sách và triển khai đồng bộ các giải pháp điều hành. Trong đó, thành phố đã xây dựng hệ thống các giải pháp tăng trưởng mới gồm thể chế, chính sách; khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và kinh tế số; đẩy mạnh phát triển công nghiệp văn hóa; đột phá về đào tạo, khai thác nguồn nhân lực chất lượng cao; phát triển các ngành, lĩnh vực, địa phương.

Bên cạnh đó là đột phá về hạ tầng chiến lược gắn với khai thác hiệu quả không gian quy hoạch đa cực, đa trung tâm, đa tầng, đa lớp; thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) và phát triển Khu công nghệ cao Hòa Lạc. Đồng thời, phát huy hiệu quả đầu tư, chống lãng phí; nâng cao hiệu quả hội nhập quốc tế và kết hợp thúc đẩy tăng trưởng kinh tế gắn với bảo đảm vững chắc quốc phòng, an ninh; quản trị rủi ro.

Nổi bật là trong hoàn thiện thể chế, chính sách, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 02-NQ/TW ngày 17-3-2026 về xây dựng và phát triển Thủ đô trong kỷ nguyên mới; Quốc hội khóa XVI đã thông qua Luật Thủ đô (sửa đổi). Hai văn bản này là cơ sở chính trị, pháp lý đặc biệt quan trọng để thành phố triển khai đồng bộ các giải pháp về tăng trưởng kinh tế.

Một giải pháp tăng trưởng mới đáng chú ý nữa là thành phố xác lập mô hình tăng trưởng và các giải pháp tăng trưởng hai con số theo hướng lấy tri thức, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, nguồn lực văn hóa và nhân lực chất lượng cao làm động lực trung tâm, giải phóng nguồn lực xã hội. Bên cạnh đó, thành phố phát huy tối đa các tiềm năng, thế mạnh của Thủ đô với các chỉ tiêu, mục tiêu cao hơn so với mặt bằng chung của cả nước để khẳng định sự tiên phong, dẫn dắt, trọng tâm là 6 trụ cột là đột phá thể chế - bộ máy; huy động hiệu quả vốn đầu tư; phát triển khoa học, công nghệ; tạo đột phá hạ tầng và không gian phát triển; đẩy mạnh phân cấp, ủy quyền gắn “6 rõ, 1 xuyên suốt”; phát triển đồng bộ văn hóa - xã hội, nâng cao chất lượng sống.

Đặc biệt, thành phố chủ động lượng hóa tác động đối với từng lĩnh vực, từng cơ chế, chính sách đến đời sống kinh tế - xã hội và tăng trưởng Tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP). Cùng với đó, xác định rõ chỉ tiêu, tiến độ, trách nhiệm từng cấp, từng ngành, từng thành phần kinh tế. Cụ thể, năm 2026, thành phố ước đầu tư khu vực nhà nước đạt khoảng 220 nghìn tỷ đồng (chiếm 30% tổng mức đầu tư). Đầu tư khu vực tư nhân đạt 460 nghìn tỷ đồng (chiếm 63%), trong đó dự kiến 88 dự án ngoài ngân sách nhà nước hoàn thành trong năm với tổng vốn đầu tư có thể đóng góp vào đầu tư xã hội của thành phố khoảng 138,9 nghìn tỷ đồng. Đầu tư trực tiếp nước ngoài dự kiến đạt 50 nghìn tỷ đồng (chiếm 6,8%).

Đến hết quý I-2026, tổng vốn đầu tư phát triển thực hiện ở địa bàn ước đạt 102,2 nghìn tỷ đồng, tăng 10,1% so với cùng kỳ. Trong đó, vốn khu vực nhà nước đạt 42 nghìn tỷ đồng, chiếm khoảng 41% tổng vốn đầu tư, tăng 22,5%; vốn ngoài nhà nước đạt 53,2 nghìn tỷ đồng, chiếm khoảng 52%, tăng 3,5%; vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài đạt 7 nghìn tỷ đồng, chiếm 6,9%, tăng 1,5%...

Thành phố đầu tư phát triển trên nguyên tắc bố trí vốn tập trung, trọng tâm, trọng điểm, không dàn trải, manh mún, tập trung cho các dự án quan trọng, tạo lan tỏa lớn. Thành phố cũng kiên định lấy đầu tư công dẫn dắt đầu tư tư nhân, tăng cường hợp tác công tư; đồng thời khẩn trương hướng dẫn hạch toán hiệu quả kinh tế - xã hội làm cơ sở phân bổ vốn đầu tư công, mục tiêu là phải nâng cao hiệu quả sử dụng vốn đầu tư công, chống thất thoát, lãng phí, tiêu cực.

2. Giải pháp đột phá về hạ tầng chiến lược gắn với khai thác hiệu quả không gian quy hoạch đa cực, đa trung tâm, đa tầng, đa lớp cũng ghi nhận những kết quả rất tích cực.

Hiện nay, hàng loạt dự án trọng điểm trong 2 lĩnh vực then chốt là giao thông và giải quyết điểm nghẽn về úng ngập đều đang bảo đảm tiến độ đề ra. Cụ thể như các dự án giao thông: Cầu Mễ Sở - Dự án thành phần 3 thuộc Dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 4 - Vùng Thủ đô Hà Nội; cầu Ngọc Hồi thuộc Dự án đầu tư xây dựng cầu Ngọc Hồi và đường dẫn hai đầu cầu; Dự án đường Vành đai 2,5; đường Vành đai 1 (đoạn Hoàng Cầu - Voi Phục)... Bên cạnh đó, các dự án thi công theo lệnh khẩn cấp là các hồ điều hòa, kênh tiêu thoát nước... nhằm giải quyết điểm nghẽn úng ngập cũng đã, đang hoàn thành và được đưa vào sử dụng ngay trước mùa mưa bão năm 2026.

Để nâng cao hiệu quả, bảo đảm tiến độ triển khai các dự án, thành phố đã xây dựng và triển khai Đề án quản lý và phát triển nguồn khoáng sản làm vật liệu xây dựng nhằm chủ động nguồn cung và khai thác tài nguyên theo hướng bền vững. Đồng thời có các giải pháp nhằm huy động các nguồn lực xã hội cùng tham gia vào các dự án hạ tầng phục vụ sự phát triển chung của thành phố, tiêu biểu là xây dựng và triển khai Đề án phát hành trái phiếu huy động vốn đầu tư tuyến đường sắt đô thị số 5 (Văn Cao - Hòa Lạc)...

Lãnh đạo thành phố thường xuyên quan tâm chỉ đạo đẩy nhanh tiến độ trên cơ sở thiết lập “đường găng”, xác định rõ hạng mục then chốt, mốc thời gian bắt buộc và trách nhiệm cụ thể của từng đơn vị; tổ chức thi công liên tục ngày đêm, xuyên lễ Tết... Qua kiểm tra thực địa các dự án hạ tầng giao thông, chống úng ngập trên địa bàn Thủ đô thời gian vừa qua, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng nhận định, các công trình, dự án đang được triển khai tại địa bàn thành phố khi hoàn thành sẽ góp phần quan trọng thay đổi diện mạo và tạo ra không gian phát triển mới cho Thủ đô.

3. Tận dụng mọi nguồn lực phát triển, thành phố cũng tập trung rà soát, khơi thông các nguồn lực đang lãng phí, tạo động lực cho sự phát triển Thủ đô.

Với quan điểm xuyên suốt “Nguồn lực không thiếu, trọng tâm là giải pháp khơi thông”, thành phố đã tập trung chỉ đạo quyết liệt tháo gỡ vướng mắc đất đai, giải phóng mặt bằng nhằm đẩy nhanh tiến độ các dự án trọng điểm (đường vành đai, cầu, khu đô thị lớn...).

Đặc biệt, thành phố chỉ đạo rà soát và xử lý các dự án chậm triển khai; rà soát, xây dựng phương án khai thác và sử dụng hiệu quả tài sản công, đất đai... tạo bệ phóng tăng trưởng và lan tỏa đầu tư toàn xã hội. Đồng thời, tiến hành đánh giá toàn diện quỹ tài sản công và các nguồn tài sản khác, từ đó thống kê và có biện pháp xử lý đối với các tài sản sử dụng kém hiệu quả, bỏ trống hoặc khai thác chưa đúng công năng phục vụ các mục tiêu công và nâng cao chất lượng phục vụ người dân.

Qua rà soát đến hết quý I-2026, thành phố có 342 dự án đầu tư công chậm triển khai với tổng mức đầu tư khoảng 173,8 nghìn tỷ đồng (đã giải ngân lũy kế đến hết tháng 3-2026 là hơn 86,7 nghìn tỷ đồng). UBND thành phố yêu cầu các dự án cơ bản phải hoàn thành trong năm 2026, riêng dự án đường sắt đô thị số 3 và số 2 lần lượt có lộ trình hoàn thành vào năm 2027 và 2031. Thành phố cũng đang tiếp tục rà soát các dự án chuyển tiếp của cấp thành phố và cấp huyện trước khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Đối với các dự án ngoài ngân sách chậm triển khai đang được tập trung theo dõi có 420 dự án (379 dự án thuộc nhóm 2 và 41 dự án thuộc nhóm 3). Danh mục các dự án tiếp tục được chuẩn hóa, đồng thời xây dựng phương án xử lý đối với từng dự án, như tiếp tục thực hiện, hoãn hoặc dừng triển khai. Để chống lãng phí và khai thác hiệu quả tài sản công, thành phố đang tích cực triển khai đồng bộ nhiều giải pháp đối với hệ thống trụ sở cơ quan và quỹ nhà chuyên dùng thuộc sở hữu nhà nước.

Cụ thể là đẩy nhanh tiến độ xử lý 418 cơ sở dôi dư tại 126 xã, phường (chuyển đổi công năng thành cơ sở y tế, giáo dục, văn hóa, hoặc thu hồi) và thực hiện tổng kiểm kê tài sản công trên toàn thành phố.

Bên cạnh đó, thành phố thực hiện giao trước 136 điểm nhà chuyên dùng cho Công ty TNHH một thành viên Quản lý và Phát triển nhà Hà Nội. Các điểm này sẽ được tổ chức khai thác cho thuê hoặc đấu giá.

Khơi thông nguồn lực đang bị lãng phí vừa có ý nghĩa chống lãng phí, vừa tạo thêm dư địa cho tăng trưởng kinh tế và củng cố niềm tin trong xã hội.

Từ thực tế hiện thực hóa các cơ chế, chính sách và xây dựng các dự án hạ tầng, chống lãng phí trong mọi lĩnh vực, thành phố đều hướng đến việc kích hoạt năng lực và khát vọng phát triển, biến cơ hội, tiềm năng thành kết quả tăng trưởng thực tế và biến niềm tin thành động lực phát triển lâu dài cho kinh tế Thủ đô.