Giá xăng tăng trở lại, người Mỹ thêm áp lực chi tiêu
Khác với đợt tăng giá đầu tiên sau xung đột Iran, người tiêu dùng Mỹ lần này phải đối mặt với giá xăng leo thang mà không còn "tấm đệm" là các khoản hoàn thuế liên bang.
Diễn biến này làm dấy lên lo ngại về triển vọng tăng trưởng của nền kinh tế Mỹ, vốn vừa ghi nhận động lực tích cực từ chi tiêu tiêu dùng trong quý II. Đây cũng là thách thức chính trị đối với Tổng thống Trump và đảng Cộng hòa khi cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tháng 11 đang đến gần.
Theo Hiệp hội Ô tô Mỹ (AAA), giá xăng bán lẻ trung bình đã tăng hơn 50% trong những tháng sau khi Mỹ và Israel phát động các cuộc tấn công nhằm vào Iran, lên đỉnh 4,56 USD/gallon vào tháng 5. Đúng thời điểm đó, người dân Mỹ nhận được khoản hoàn thuế trung bình 3.276 USD, tăng 11,5% so với năm trước, theo Sở Thuế vụ Mỹ (IRS).
Các tài xế đổ xăng vào xe tại một trạm xăng ở Los Angeles. Ảnh: Mark Abramson/Bloomberg.
Nhiều nhà kinh tế cho rằng, các khoản hoàn thuế đã giúp giảm bớt tác động từ cú sốc năng lượng. Nhưng sau khi lệnh ngừng bắn hồi tháng 6 đổ vỡ và xung đột tiếp tục leo thang, giá xăng một lần nữa vượt ngưỡng 4 USD/gallon, trong khi nguồn hỗ trợ tài chính đã không còn.
Bên cạnh chi phí nhiên liệu, các hộ gia đình còn phải đối mặt với giá thực phẩm và nhiều mặt hàng thiết yếu tiếp tục ở mức cao. Theo Tim Quinlan, nhà kinh tế cấp cao tại Wells Fargo, lần này người tiêu dùng sẽ buộc phải sử dụng tiền tiết kiệm hoặc cắt giảm các khoản chi khác để bù đắp hóa đơn nhiên liệu.
"Tôi chưa bao giờ dám đặt cược chống lại sức mua của người tiêu dùng. Nhưng càng kéo dài, cuộc xung đột càng khiến phần hỗ trợ trước đây biến mất và người dân sẽ phải tìm nguồn tiền khác để bù đắp", ông Quinlan nhận định.
Số liệu GDP quý II cho thấy, người Mỹ vẫn duy trì chi tiêu bất chấp lạm phát tăng lên mức cao nhất trong ba năm vào tháng 5. Chi tiêu tiêu dùng thực tế, chiếm khoảng hai phần ba nền kinh tế Mỹ, tăng 3,2% - vượt kỳ vọng của thị trường.
Theo Stephen Stanley, nhà kinh tế trưởng về Mỹ tại Santander US Capital Markets, nhiều người tiêu dùng vẫn tin giá năng lượng chỉ tăng trong ngắn hạn nên chưa thay đổi đáng kể thói quen mua sắm. Tuy nhiên, tỷ lệ tiết kiệm của các hộ gia đình đã giảm xuống mức thấp nhất kể từ năm 2022 vào tháng 6. Trong khi đó, xung đột tại Iran tiếp tục leo thang khiến thị trường dầu mỏ thêm biến động.
Giá dầu thô chiếm hơn một nửa giá bán lẻ xăng, nhưng giá xăng còn chịu tác động từ tình trạng nguồn cung hạn chế. Một nguyên nhân là các nhà máy lọc dầu của Mỹ đang ưu tiên sản xuất dầu diesel và nhiên liệu hàng không - những mặt hàng có nhu cầu và lợi nhuận cao hơn trên thị trường quốc tế.
