“Tấm hộ chiếu” đưa nông sản Hà Nội ra thế giới
Trong bối cảnh các thị trường nhập khẩu ngày càng siết chặt quy định về truy xuất nguồn gốc, an toàn thực phẩm và kiểm dịch thực vật, mã số vùng trồng đang trở thành yêu cầu bắt buộc đối với nông sản xuất khẩu.
Không chỉ thúc đẩy nâng cao chất lượng sản phẩm, mã số vùng trồng còn là “tấm hộ chiếu” để nông sản Hà Nội chinh phục những thị trường khó tính, mở rộng cơ hội xuất khẩu và gia tăng giá trị sản xuất nông nghiệp.
Chăm sóc rau an toàn tại Hợp tác xã Sản xuất và kinh doanh dịch vụ nông nghiệp Văn Đức (xã Bát Tràng).
Chuẩn hóa sản xuất, nâng cao giá trị nông sản
Thực hiện Kế hoạch số 169/KH-UBND thành phố Hà Nội ngày 23-6-2025 về cấp và quản lý mã số vùng trồng trên địa bàn thành phố Hà Nội, các địa phương, doanh nghiệp, hợp tác xã đang đẩy mạnh việc cấp mã số vùng trồng nhằm kiểm soát chất lượng sản xuất, truy xuất nguồn gốc và đáp ứng các tiêu chuẩn của thị trường nhập khẩu. Đây không chỉ là yêu cầu kỹ thuật theo thông lệ quốc tế mà còn là giải pháp quan trọng giúp nâng cao năng lực cạnh tranh của nông sản Thủ đô.
Giám đốc Hợp tác xã Sản xuất và cung ứng rau quả sạch Thắng Lợi (xã Mê Linh) Trương Văn Thường cho biết, việc được cấp mã số vùng trồng cùng với áp dụng quy trình sản xuất đạt tiêu chuẩn VietGAP đã giúp sản phẩm của hợp tác xã dễ dàng tiếp cận thị trường xuất khẩu. Mỗi năm, hợp tác xã xuất khẩu 600-800 tấn nông sản sang thị trường Trung Quốc, góp phần nâng cao giá trị sản phẩm và tăng thu nhập cho người dân.
Mã số vùng trồng vừa tạo thuận lợi cho hoạt động tiêu thụ, vừa góp phần thay đổi nhận thức của nông dân về sản xuất nông nghiệp an toàn.
Tương tự, Hợp tác xã Sản xuất và kinh doanh dịch vụ nông nghiệp Văn Đức (xã Bát Tràng) đang xây dựng vùng rau an toàn rộng 220ha với sản lượng hơn 30.000 tấn mỗi năm. Giám đốc Hợp tác xã Sản xuất và kinh doanh dịch vụ nông nghiệp Văn Đức Nguyễn Văn Minh khẳng định, toàn bộ quy trình sản xuất tại đây đều được giám sát theo tiêu chuẩn VietGAP, đáp ứng đầy đủ điều kiện cấp mã số vùng trồng. Nhờ đó, mỗi năm đơn vị xuất khẩu khoảng 500-700 tấn rau sang thị trường Đài Loan (Trung Quốc) và Hàn Quốc.
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, thành phố đang quản lý 153 mã số vùng trồng, trong đó có 148 mã số thuộc lĩnh vực trồng trọt, với tổng diện tích hơn 1.128ha, bao gồm: Lúa, ngô, rau, cây ăn quả, cây dược liệu, hoa, cây cảnh và chè. Ngoài ra, Hà Nội hiện có 5 mã số vùng trồng phục vụ xuất khẩu với tổng diện tích hơn 37ha. Các sản phẩm đã được cấp mã số xuất khẩu gồm: Nhãn xuất khẩu sang Australia, New Zealand, Mỹ và Trung Quốc; chuối xuất khẩu sang Trung Quốc; cây trầu bà xuất khẩu sang Anh, Nhật Bản và thị trường châu Âu.
Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Nguyễn Mạnh Phương cho biết, việc mã hóa vùng trồng mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho người sản xuất. Thông qua hệ thống quản lý, cơ quan chuyên môn có thể kiểm soát diện tích canh tác, theo dõi quy trình sản xuất, cảnh báo dịch bệnh, hướng dẫn sử dụng thuốc bảo vệ thực vật phù hợp và dự báo năng suất. Nhờ đó, sản phẩm tạo ra có chất lượng đồng đều, đáp ứng được yêu cầu của các thị trường khó tính.
Tiếp tục mở rộng vùng nguyên liệu xuất khẩu
Tuy nhiên, quá trình xây dựng và duy trì mã số vùng trồng vẫn còn nhiều khó khăn. Trong đó, điểm nghẽn lớn nhất hiện nay là quy mô sản xuất còn nhỏ lẻ, manh mún. Nhiều vùng sản xuất chưa đáp ứng yêu cầu về diện tích tối thiểu theo quy định, đặc biệt đối với các loại cây lâu năm. Bên cạnh đó, liên kết giữa người dân, hợp tác xã và doanh nghiệp chưa thực sự chặt chẽ, gây khó khăn trong việc duy trì tính đồng nhất của vùng nguyên liệu. Một bộ phận người sản xuất vẫn chưa nắm vững các yêu cầu kỹ thuật về ghi chép nhật ký sản xuất, quản lý vật tư đầu vào hay truy xuất nguồn gốc.
Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Kinh doanh chế biến nông sản Bảo Minh (phường Định Công) Bùi Thị Hạnh Hiếu cho rằng, thách thức lớn nhất hiện nay là thay đổi tư duy và tập quán sản xuất của người dân. Để xây dựng và duy trì mã số vùng trồng cần sự đồng đều trong quy trình canh tác của tất cả các hộ tham gia. Chỉ cần một hộ không tuân thủ quy định cũng có thể ảnh hưởng đến cả vùng nguyên liệu.
Từ thực tiễn triển khai, Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp hữu cơ Đồng Phú (xã Hòa Phú) Trịnh Thị Nguyệt kiến nghị, các cơ quan chức năng tiếp tục hỗ trợ đào tạo, tập huấn nâng cao năng lực cho hợp tác xã và doanh nghiệp. Đồng thời, các cơ quan chức năng cần xây dựng cơ sở dữ liệu số, ứng dụng công nghệ trong quản lý vùng trồng và truy xuất nguồn gốc nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và đáp ứng yêu cầu của thị trường xuất khẩu.
Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Nguyễn Mạnh Phương cho hay, thời gian tới, thành phố sẽ tiếp tục phát triển các sản phẩm có tiềm năng xuất khẩu, như: Hơn 7.000ha lúa Japonica, 3.200ha chuối tiêu hồng, hơn 5.000ha rau an toàn, 50ha rau hữu cơ cùng nhiều sản phẩm chế biến có giá trị gia tăng cao. Để mở rộng các vùng nguyên liệu đạt chuẩn, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội đang đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức của người dân, doanh nghiệp và hợp tác xã về vai trò của mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói.
Với những nỗ lực từ cơ quan quản lý, doanh nghiệp, hợp tác xã và người dân, Hà Nội đang từng bước mở rộng các vùng sản xuất đạt chuẩn, xây dựng vùng nguyên liệu chất lượng cao phục vụ xuất khẩu.
