Bóng đá Việt Nam xứng danh mũi nhọn kinh tế thể thao

Từ chiến lược đến thực tiễn

Trong chiến lược phát triển thể thao Việt Nam đến năm 2030 - tầm nhìn đến năm 2045, việc mở rộng thị trường thể thao, huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực, đồng thời xác định kinh tế thể thao như một hướng phát triển là mục tiêu quan trọng. Đặc biệt, đến năm 2045, thể thao cần có mức tăng trưởng cao, đóng góp tích cực vào nền kinh tế.

Theo một báo cáo tại Diễn đàn Kinh tế thể thao 2026, ước tính quy mô kinh tế thể thao Việt Nam giai đoạn 2024-2025 chạm ngưỡng 3-5 tỉ USD. Con số này được kỳ vọng tăng tới mốc 30 tỉ USD vào năm 2040. Trong đó, bóng đá được giới chuyên môn đánh giá là mũi nhọn trọng điểm trong nhiệm vụ đẩy mạnh, phát triển kinh tế thể thao.

Cách mà Liên đoàn Bóng đá Việt Nam (VFF) nói chung cũng như Tuyển Việt Nam nói riêng tạo được sức hút đối với các doanh nghiệp là một điển hình đáng để kỳ vọng. Khác với cấp độ câu lạc bộ, một lợi thế lớn mà Đội tuyển Việt Nam có được chính là tính đại diện quốc gia. Ngoài tình yêu đến từ khán giả, Tuyển Việt Nam còn là biểu trưng cho lòng tự tôn dân tộc. Mỗi trận đấu hay giải đấu từ cấp độ U17, U20, U23, đội tuyển quốc gia… đều nhận được quan tâm lớn của hàng chục triệu người dân cả nước.

Đây là cơ sở để các doanh nghiệp đồng hành, nhà đài mua bản quyền, hãng hàng không hay du lịch khai thác dịch vụ hay ban tổ chức có nguồn thu từ bán vé, vật phẩm lưu niệm… Theo đó, từ năm 2024 đến 2027, một nhãn hiệu quốc tế lớn tại Việt Nam đóng vai trò nhà tài trợ chính cho các đội tuyển bóng đá quốc gia, gồm đội tuyển nam, nữ, U22, U23 và đội Olympic. Cũng trong giai đoạn kể trên, một nhà tài trợ dinh dưỡng lớn tiếp tục đồng hành cùng các tuyển thủ quốc gia.

Bên cạnh đó, từ năm 2022 đến hiện tại, Động Lực - một doanh nghiệp Việt Nam ký hợp đồng với Liên đoàn Bóng đá Việt Nam có tổng giá trị lên đến 90 tỉ đồng, bao gồm cả trang phục lẫn bóng thi đấu. Mới nhất, trong 3 năm từ 2026 - 2029, thương hiệu SABECO chính thức trở thành Đối tác độc quyền trong ngành bia của các Đội tuyển quốc gia Việt Nam.

Giá trị của các Đội tuyển Việt Nam cũng là cơ sở để VFF tự tin về doanh thu thường niên. Các báo cáo về tài chính trong 4 năm qua đều ghi nhận tăng trưởng và đạt được mức dương về lợi nhuận. Trong giai đoạn tới, dựa trên thành tích ấn tượng mới của các đội tuyển cũng như tiềm năng khi tham dự hệ thống giải châu Á cho đến World Cup trẻ, Liên đoàn Bóng đá Việt Nam hứa hẹn thu hút thêm nguồn lực từ nhiều doanh nghiệp khác từ trong nước đến quốc tế…

Chờ đợi giải chuyên nghiệp thêm khởi sắc

So với sức hút của Đội tuyển Việt Nam, phải thừa nhận giá trị kinh tế mà V.League nói riêng cùng các giải bóng đá chuyên nghiệp quốc gia nói chung cần phải nỗ lực hơn để tạo nên một bước nhảy vọt. Dù sao, trong 3 năm trở lại đây, bức tranh kể trên cũng bắt đầu khởi sắc.

Bản quyền truyền hình V.League giai đoạn năm 2023 - 2027 được bán hơn 50 tỉ đồng/mùa. Nên nhớ, con số này cao gấp 25 lần so với giai đoạn 5 năm trước đó. Dẫu vậy, đặt lên bàn cân về chi phí vận hành một câu lạc bộ chuyên nghiệp với tối thiểu 50 tỉ đồng/mùa, nguồn thu từ V.League dựa trên bản quyền truyền hình vẫn còn khá khiêm tốn.

Trong nỗ lực của Công ty Cổ phần bóng đá chuyên nghiệp Việt Nam, V.League cũng nhận được sự quan tâm và đồng hành đến từ LPBank. Ngân hàng này là nhà tài trợ chính của giải đấu trong 3 mùa liên tiếp. Mới nhất, SACOMBANK cũng hợp tác với hạng Nhất và Cúp Quốc gia mùa 2026-2027. Nhưng cần phải thẳng thắn nhìn nhận, so với V.League, sức hút của hạng Nhất và Cúp Quốc gia vẫn chưa lớn. VPF vẫn phải tính toán từng mùa giải xoay quanh bài toán tìm đối tác đồng hành ở 2 giải đấu này.

Với riêng các câu lạc bộ, nguồn thu chính đến từ “túi tiền” của ông bầu. Ngoài ra, mỗi đội cũng nhận trung bình vài tỉ đồng từ VPF từ việc khai thác hoạt động quảng cáo và bản quyền truyền hình. Tín hiệu tích cực trong 2-3 năm gần đây là nhiều đội bóng đã mở rộng vùng khai thác doanh thu. Việc tìm kiếm thêm nhà tài trợ đồng hành được thể hiện rõ trên áo đấu, biển quảng cáo kèm theo những điều khoản cụ thể trong hợp đồng phối hợp với doanh nghiệp.

Một số đội như Hà Nội FC, Công an Hà Nội, Ninh Bình, Thép Xanh Nam Định… tích cực khai thác sức hút tới từ các cầu thủ vốn là những ngôi sao tại Đội tuyển Việt Nam. Điều này giúp họ không chỉ đẩy mạnh việc bán áo đấu, thu hút các hãng thể thao mà còn là cơ sở để thực hiện việc đàm phán với nhiều đối tác khác trên cả nước. Vé mùa cũng là một phương án kích cầu kinh tế. Điều này không chỉ giúp câu lạc bộ duy trì một lượng khán giả trung thành ổn định mà còn tăng thêm doanh thu trước thềm mùa giải mới.

Các đội bóng cũng chiêu mộ những cầu thủ giỏi hoặc một số ngoại binh quốc tế nhằm đẩy mạnh thành tích trong nước đến quốc tế. Đặc biệt, công tác truyền thông trên nền tảng mạng xã hội cũng ngày một nâng cao. Trên cơ sở này, họ hứa hẹn thu hút thêm cổ động viên, qua đó xoay vòng khai thác thương mại trên nhiều phương diện.

Dù vậy, như phân tích kể trên, việc đẩy mạnh kinh tế thể thao ở hệ thống giải chuyên nghiệp vẫn còn đó những rào cản. Sự đầu tư của các câu lạc bộ không đồng bộ. V.League vẫn chứng kiến những hình ảnh cực đoan như cầu thủ phạm lỗi thô bạo, câu giờ; trọng tài mắc sai lầm ở chuyên môn hay diện mạo sân bãi còn đôi lúc xấu xí.

Đây được xem là rào cản khiến cho V.League chưa tạo được đà phát triển nhảy vọt. Kéo theo đó, các doanh nghiệp cũng chần chừ hoặc đầu tư với gói tài trợ khiêm tốn. Nếu chuyên môn được nâng cao trong thời gian tới, các giải bóng đá vô địch quốc gia hứa hẹn bùng nổ hơn.