Bóng đá Việt Nam và chuyện những người đứng sau

Trong những khoảnh khắc vinh quang của các môn thể thao nói chung và bóng đá nói riêng, hình ảnh được nhớ nhất là gì? Là vận động viên, cầu thủ, và cũng có thể là cả ban huấn luyện nữa, được trao huy chương, nhận cúp.

Những lời khen, sự tung hô trong khoảnh khắc đó dành cho họ. Và còn được nhắc trong nhiều ngày, được kể suốt nhiều năm tiếp theo nữa…

Tuy nhiên, nói đến thể thao, bóng đá hay mọi lĩnh vực khác, người ta thường gắn với 2 từ “thế giới” - “Thế giới thể thao”, “Thế giới bóng đá”… Nghĩa là, không một bộ máy, một cơ chế, một hệ thống nào được vận hành chỉ với một cá nhân, một bộ phận, một thành tố.

Một tay vợt có thể nâng cúp một mình nhưng phía sau họ là ban huấn luyện, là người thân, là gia đình, là trợ lý sắp xếp kế hoạch, lịch trình. Một đội bóng đá, đông người hơn, nhưng cũng chỉ là một thành tố trong thế giới bóng đá, nơi còn có Liên đoàn, các câu lạc bộ, đối tác, người hâm mộ, những người làm quản lý, chuyên môn, hậu cần…

Tất cả chỉ để đội bóng thể hiện, giành vinh quang và được ghi nhận.

Đội ngũ phía sau không thường được tung hô bề nổi như vậy, nhưng rõ ràng, không thể phủ nhận vai trò và những đóng góp, âm thầm và quan trọng, của những người đứng sau thành công.

Có chi tiết hẳn nhiều người còn nhớ, vào tháng 12/2018, sau chiến thắng của đội tuyển Việt Nam trước Malaysia tại chung kết AFF Cup, huấn luyện viên Park Hang-seo đã tặng lại tấm huy chương vàng cho ông Trần Quốc Tuấn – khi đó là Phó chủ tịch phụ trách chuyên môn của Liên đoàn bóng đá Việt Nam.

Nó có thể xuất phát từ góc độ cá nhân, nhưng cũng là hình ảnh đại diện cho sự trân trọng, ghi nhận dành cho tất cả những ai đã đồng hành cùng đội tuyển trong hành trình chinh phục đỉnh cao khu vực.

Nói một cách hình ảnh, trên tấm huy chương không chỉ có mồ hôi của các cầu thủ, công sức của ban huấn luyện mà còn sự hiện diện của Liên đoàn, của người hâm mộ, của các thành tố đã đóng góp vào thành công đó.

Trên thực tế, chính huấn luyện viên Park Hang-seo cũng đã thể hiện điều đó, khi chia sẻ vào tháng 4.2019: “Tôi có thể đạt được kết quả to lớn như vậy là bởi tất cả đã cùng nhau làm nên chiến thắng: Tập thể nhân viên VFF, thành viên Ban huấn luyện viên, sự chăm chỉ và nỗ lực của các cầu thủ, tình yêu mến của khán giả...

Trong khi tôi luôn cố gắng làm tốt nhiệm vụ như một huấn luyện viên trưởng trên sân cỏ thì bên ngoài sân cỏ, Phó Chủ tịch Tuấn ũng làm xuất sắc các nhiệm vụ ở vị trí, trọng trách của ông ấy”.

Kế nhiệm thầy Park, huấn luyện viên Kim Sang-sik cũng tiếp nối thành công cùng đội tuyển quốc gia cũng như đội U23 và không ít lần dành lời cảm ơn, tri ân tới VFF, các câu lạc bộ, các địa phương, người hâm mộ. Nó cho thấy - và khẳng định - tính hệ thống của bóng đá.

Trong hệ thống đó, vai trò định hướng của Ban Chấp hành, sự điều hành của Thường trực VFF và công tác phối hợp của các bộ phận chuyên môn tạo nên nền tảng để các kế hoạch được triển khai. Những đóng góp đó cần được nhìn nhận trong mối quan hệ với nỗ lực của toàn đội ngũ và sự phát triển chung của bóng đá Việt Nam.

Ở đây, điều cần nhấn mạnh thêm là dù trong giai đoạn thành công hay vấp phải những khó khăn, trở ngại, công việc của những người đứng sau vẫn âm thầm như vậy. Đặc biệt, trước những kết quả chưa tốt, sự chỉ trích cũng hướng cả về Liên đoàn, về các nhà quản lý.

Nhưng, cũng chính trong thời khắc hứng chịu áp lực đó, vấn đề của “những người đứng sau” không phải là suy nghĩ kiểu “không liên quan đến mình”.

Đó là lúc phải dũng cảm lắng nghe những phản biện từ dư luận. Là sự kiềm chế trước những cám dỗ của "chiến tích tức thời" để kiên nhẫn đặt từng viên gạch cho công tác đào tạo trẻ. Đó là khi cần nghĩ đến cách áp dụng khoa học thể thao, y học vận động, công nghệ phân tích dữ liệu hiện đại – những thứ vốn không quy đổi ngay ra bàn thắng trong ngày một ngày hai.

Và quan trọng nhất, là khả năng xác định con đường đúng đắn.

Nhiệm kỳ IX có những dấu ấn thành công, nhưng sự phát triển của bóng đá Việt Nam còn được đo bằng những nền tảng được xây dựng và củng cố: công tác đào tạo trẻ, bóng đá nữ, chất lượng các giải đấu, năng lực tổ chức, điều kiện hoạt động của câu lạc bộ và hợp tác quốc tế.

Bước vào nhiệm kỳ X, những kết quả đã đạt được là động lực để bóng đá Việt Nam tiếp tục tiến lên, đồng thời cũng đặt ra yêu cầu phải giải quyết những vấn đề dài hạn. Nâng cao chất lượng giải đấu trong nước, tạo thêm cơ hội phát triển cho cầu thủ trẻ, tăng cường năng lực của các câu lạc bộ và thu hẹp khoảng cách với bóng đá châu lục sẽ cần sự chung sức của toàn hệ thống.

Làm bóng đá không thể theo tư duy nhiệm kỳ mà là sự tiếp nối. Bởi suy cho cùng, trên hành trình ra biển lớn, không thể chỉ cần một thuyền trưởng giỏi hay những thủy thủ tài ba, mà phải có một con tàu thật chắc chắn.