Diện mạo mới dự kiến của kỳ thi tốt nghiệp THPT: Thi trên máy tính, có thể chia nhiều đợt trong năm

Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết đã hoàn thiện Đề án tổ chức thi tốt nghiệp THPT trên máy tính giai đoạn 2026-2036 và trình cấp có thẩm quyền xem xét, phê duyệt.

Theo đề án, việc ứng dụng công nghệ trong kỳ thi tốt nghiệp THPT không chỉ nhằm thay đổi phương thức tổ chức thi mà còn hướng tới xây dựng một hệ thống đánh giá hiện đại, minh bạch, giảm phụ thuộc vào các thao tác thủ công.

Cụ thể, hệ thống thi trên máy tính sẽ được thiết kế theo nguyên tắc tự động hóa tối đa những công đoạn có thể tự động hóa, đồng thời vẫn duy trì cơ chế kiểm soát, giám sát và trách nhiệm của con người trong toàn bộ quy trình.

Các công nghệ dự kiến được nghiên cứu, ứng dụng gồm: mã hóa đề thi, bài thi và dữ liệu kỳ thi; tự động phân phối, thu nhận, sao lưu bài thi; ghi nhật ký toàn bộ thao tác trên hệ thống; giám sát trạng thái máy thi, phát hiện dấu hiệu bất thường; quản lý quyền truy cập; tự động chấm các dạng câu hỏi khách quan; phân tích dữ liệu khảo thí để đánh giá độ khó, độ phân biệt của câu hỏi; ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) hỗ trợ xây dựng ngân hàng câu hỏi thi chuẩn hóa.

Hơn 36.000 thí sinh thử nghiệm thi trên máy tính

Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, trong năm 2026, việc thử nghiệm thi trên máy tính tiếp tục được triển khai trên mạng LAN nội bộ tại 15 tỉnh, thành phố, với 143 cơ sở giáo dục tham gia.

Dự kiến có hơn 36.000 thí sinh tham gia thử nghiệm, tương ứng hơn 143.000 lượt thi trên máy tính.

Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết đang tiếp tục hoàn thiện mô hình một kỳ thi chuẩn hóa quốc gia, trong đó công nghệ sẽ đóng vai trò quan trọng nhằm nâng cao tính chính xác, khách quan và an toàn của kỳ thi.

Đáng chú ý, phương án tổ chức kỳ thi trong thời gian tới cũng đang được nghiên cứu theo hướng linh hoạt hơn. Theo đó, kỳ thi tốt nghiệp THPT có thể được tính toán để chia thành nhiều đợt trong năm, tổ chức theo từng môn thi riêng hoặc một số bài thi tổng hợp.

Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn đang chỉ đạo rà soát, đánh giá toàn diện việc tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT trong giai đoạn vừa qua, trên cơ sở đó tiếp tục hoàn thiện phương án tổ chức kỳ thi theo hướng an toàn, chất lượng, hiệu quả.

Vì sao tỷ lệ đỗ trên 99% vẫn cần một kỳ thi quốc gia?

Trước những tranh luận về việc tỷ lệ tốt nghiệp THPT nhiều năm duy trì ở mức trên 99%, đặt ra câu hỏi liệu có cần thiết tiếp tục tổ chức kỳ thi hay không, Bộ Giáo dục và Đào tạo cho rằng một kỳ thi chuẩn hóa quốc gia vẫn giữ vai trò quan trọng.

Theo Bộ, qua nhiều lần lấy ý kiến chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý giáo dục và giáo viên, phần lớn đều cho rằng cần duy trì một kỳ thi quốc gia với những lý do cụ thể.

Thứ nhất, trong thực tế, một bộ phận học sinh và giáo viên có xu hướng chỉ tập trung dạy và học khi có mục tiêu thi cử rõ ràng. Vì vậy, nếu không có kỳ thi, việc duy trì động lực học tập và giảng dạy cũng là vấn đề cần tính toán.

Thứ hai, một kỳ thi được tổ chức nghiêm túc trên phạm vi toàn quốc giúp ngành giáo dục có dữ liệu tin cậy để đánh giá chất lượng giáo dục phổ thông, nhận diện sự khác biệt giữa các địa phương và có giải pháp điều chỉnh phù hợp.

Thứ ba, Bộ cho rằng không thể nhìn vào con số hơn 99% học sinh tốt nghiệp để đặt câu hỏi về sự cần thiết của kỳ thi. Một dây chuyền sản xuất có tỷ lệ sản phẩm đạt chuẩn rất cao vẫn cần khâu kiểm tra chất lượng đầu ra để bảo đảm độ tin cậy.

Bộ cũng nhấn mạnh, việc phát hiện những bất thường trong kết quả thi tại một số địa phương trong thời gian qua chính là nhờ quá trình tổ chức kỳ thi, phân tích dữ liệu và công khai thông tin - điều mà không phải phương thức đánh giá nào cũng có thể thực hiện.