Bộ Giáo dục và Đào tạo nói gì về giải nhất khoa học kỹ thuật học sinh bị tố giống luận án tiến sĩ?
Trước những tranh luận về một dự án đoạt giải nhất tại cuộc thi khoa học, kỹ thuật cấp quốc gia dành cho học sinh bị cho là có nhiều điểm tương đồng với luận án tiến sĩ, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) cho biết đã tiếp nhận thông tin và đang tiến hành rà soát, xác minh.
Bộ GD&ĐT cho biết đã tiếp nhận các phản ánh liên quan đến dấu hiệu chưa bảo đảm liêm chính khoa học. Nhấn mạnh đây là sân chơi mở, Bộ cho biết công tác hậu kiểm sẽ được thực hiện nghiêm túc nhằm bảo đảm tính khách quan, minh bạch.
“Nếu phát hiện vi phạm sẽ xử lý nghiêm theo quy định”, cơ quan này khẳng định.
Poster dự án “Phát triển vật liệu polyurethane composite đa chức năng chống cháy, cách nhiệt, kháng vi sinh hướng tới ứng dụng trong xây dựng và đời sống” thuộc lĩnh vực khoa học vật liệu của hai học sinh Trường THPT chuyên Lương Văn Tụy, Ninh Bình vừa đạt giải nhất quốc gia.
Tâm điểm của tranh luận là dự án nghiên cứu vật liệu Polyurethane Composite đa chức năng chống cháy, cách nhiệt, kháng vi sinh của học sinh Trường THPT chuyên Lương Văn Tụy (Ninh Bình).
Trên nhiều diễn đàn học thuật, không ít ý kiến bày tỏ hoài nghi về tính khả thi của đề tài khi khối lượng nghiên cứu và yêu cầu kỹ thuật được cho là vượt xa năng lực thông thường của học sinh phổ thông.
Đáng chú ý, một số nội dung của dự án bị chỉ ra có sự tương đồng với công trình của một phó giáo sư và một nghiên cứu sinh tại Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam. Điều này làm dấy lên câu hỏi về ranh giới giữa “kế thừa khoa học” và “sao chép ý tưởng”, vấn đề vốn nhạy cảm trong các cuộc thi nghiên cứu.
Phản hồi trước những nghi vấn, ông Hoàng Hải Nam, Hiệu trưởng Trường THPT chuyên Lương Văn Tụy khẳng định, ý tưởng đề tài xuất phát từ học sinh và được phát triển dưới sự hướng dẫn của giáo viên. Theo ông, việc kế thừa các kết quả nghiên cứu trước đó là nguyên tắc phổ biến trong khoa học hiện đại.
“Điểm mới của đề tài là tích hợp thêm tính năng kháng vi sinh bằng nano bạc, trong khi vẫn duy trì được khả năng chống cháy và cách nhiệt của vật liệu”, ông Nam cho biết.
Nhà trường cũng cho hay, các thí nghiệm chuyên sâu được thực hiện tại những đơn vị có đủ điều kiện thiết bị, theo hình thức phối hợp hợp lệ và đã báo cáo với ban tổ chức.
Dù vậy, vụ việc vẫn đang thu hút sự quan tâm lớn từ dư luận, nhất là khi tính liêm chính khoa học trong môi trường học đường ngày càng được đặt ra như một yêu cầu cốt lõi.
Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ xử lý nghiêm, đảm bảo khách quan, công bằng, minh bạch và nghiêm túc.
Cuộc thi khoa học kỹ thuật quốc gia (VISEF) 2026 diễn ra từ ngày 20–22/3 tại Hà Nội, quy tụ hàng trăm học sinh với hơn 200 dự án. Theo quy chế, thí sinh đạt giải có thể được xét tuyển thẳng vào đại học. Trước đó, một trường hợp tương tự năm 2025 đã dẫn tới việc bị thu hồi giải thưởng, cho thấy công tác hậu kiểm đang được siết chặt.
