Thanh tra Chính phủ chỉ ra hàng loạt vi phạm trong quản lý tài sản công tại An Giang

Thanh tra Chính phủ chỉ rõ nhiều tồn tại trong quản lý, sử dụng nhà, đất tại An Giang. Ảnh: CN

Hàng nghìn cơ sở nhà, đất dôi dư, chậm xử lý

Theo kết luận thanh tra, trước khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính, tổng số cơ sở nhà, đất của tỉnh An Giang và Kiên Giang được rà soát là 6.986 cơ sở. Trong đó: 6.406 cơ sở được giữ lại tiếp tục sử dụng; 116 cơ sở điều chuyển; 386 cơ sở chuyển giao về địa phương quản lý, xử lý và 67 cơ sở chuyển giao về Trung tâm Phát triển quỹ đất; 8 cơ sở bị thu hồi và 3 cơ sở tạm giữ lại tiếp tục sử dụng.

Sau khi sắp xếp đơn vị hành chính, riêng tỉnh An Giang ghi nhận 6.190 cơ sở nhà, đất giữ lại tiếp tục sử dụng và có tới 796 cơ sở dôi dư (bao gồm 18 cơ sở cấp tỉnh, 491 cơ sở cấp xã và 287 cơ sở do Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh quản lý).

Qua thanh tra, Thanh tra Chính phủ xác định việc ban hành, triển khai các quy định về phòng, chống lãng phí trong quản lý, sử dụng cơ sở nhà, đất còn nhiều hạn chế.

Cụ thể, Sở Giao thông vận tải tỉnh An Giang không ban hành Quy chế quản lý, sử dụng tài sản công; Sở Xây dựng và Sở Giao thông vận tải tỉnh Kiên Giang không thực hiện công khai tình hình quản lý, sử dụng, thu hồi, điều chuyển tài sản công là cơ sở nhà, đất. UBND huyện Chợ Mới không ban hành chương trình và báo cáo kết quả thực hành tiết kiệm, chống lãng phí trong quản lý, sử dụng tài sản công theo quy định.

Chương trình thực hành tiết kiệm, chống lãng phí của UBND tỉnh An Giang và Kiên Giang trước khi sắp xếp đơn vị hành chính cũng chưa xây dựng đầy đủ các biện pháp và tổ chức thực hiện mục tiêu, chỉ tiêu tiết kiệm, yêu cầu chống lãng phí trong quản lý, sử dụng trụ sở làm việc, nhà ở công vụ, công trình phúc lợi.

Đáng chú ý, báo cáo tổng kết chương trình thực hành tiết kiệm hằng năm của UBND tỉnh chưa đánh giá được mức độ đạt được; chương trình thực hành tiết kiệm, chống lãng phí của UBND tỉnh An Giang trước sắp xếp đơn vị hành chính có 4/6 năm chậm ban hành.

Nhiều cơ sở nhà, đất bỏ trống và cho thuê trái quy định

Trong công tác quản lý, sử dụng, giao, cho thuê, thu hồi nhà, đất, Thanh tra Chính phủ chỉ ra nhiều trường hợp thực hiện chưa đúng quy định.

UBND tỉnh Kiên Giang chậm ban hành quyết định giữ lại tiếp tục sử dụng đối với 12 cơ quan, đơn vị từ 7 đến 12 tháng. Có 6 cơ sở dôi dư chậm thu hồi, điều chuyển từ 1 đến 5 năm; 3 cơ sở không hoàn thành đấu giá trong thời hạn 24 tháng, bỏ trống 2,5 năm nhưng chưa được UBND tỉnh ban hành quyết định thu hồi.

Tại TP Phú Quốc, có 7 điểm trung tâm bỏ trống trên 6 năm và một cơ sở bị lấn chiếm. Tại TP Rạch Giá, 22 cơ sở nhà, đất bỏ trống từ 6 đến 11 năm; 5 cơ sở bị lấn chiếm trên 6 năm thuộc trường hợp phải thu hồi, xử lý.

Cũng tại Rạch Giá, có 6 cơ sở nhà, đất được chuyển giao, sử dụng trước khi UBND tỉnh Kiên Giang phê duyệt phương án điều chuyển. Hai cơ sở đã được phê duyệt phương án điều chuyển nhưng không lập hồ sơ đề nghị điều chuyển, vẫn tiếp tục sử dụng.

Đặc biệt, có 151 cơ sở nhà, đất được cho thuê, kinh doanh khi chưa có dự án hoặc dự án chưa được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Thanh tra Chính phủ cũng xác định tại An Giang trước sắp xếp đơn vị hành chính, UBND tỉnh ban hành các quyết định cho thuê đất tại phường Bình Đức, TP Long Xuyên nhưng Trung tâm Phát triển quỹ đất thành phố Long Xuyên và các đơn vị liên quan không bàn giao đất trên thực địa.

Đấu giá, chuyển mục đích sử dụng đất còn nhiều sai phạm

Kết luận thanh tra chỉ rõ việc đấu giá khu đất bãi bồi theo Quyết định số 1137/QĐ-UBND ngày 25/4/2016 của UBND tỉnh An Giang được thực hiện khi chưa có quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất và chưa có chỉ tiêu khai thác.

Tại Kiên Giang, UBND tỉnh phê duyệt phương án bán, chuyển nhượng 14 cơ sở tại TP Rạch Giá nhưng UBND thành phố Rạch Giá và các cơ quan liên quan không lập hồ sơ bán tài sản theo quy định.

Đối với phương án được phê duyệt tại Quyết định số 2558/QĐ-UBND ngày 11/11/2015, đến thời điểm thanh tra còn 119 cơ sở chưa thực hiện theo phương án được duyệt. Tại Quyết định số 1144/QĐ-UBND ngày 6/6/2022, UBND tỉnh phê duyệt bán tài sản, chuyển nhượng đất đối với 23 cơ sở nhưng phương án chưa thực hiện được và chưa thu hồi hoặc gia hạn.

Tại TP Long Xuyên, trong quá trình tổ chức đấu giá 5 cơ sở nhà, đất, có trường hợp sử dụng chứng thư thẩm định giá hết hiệu lực. Nguồn thông tin so sánh trong các chứng thư thẩm định giá cũng không có tài liệu kiểm chứng thực tế theo quy định...

Một số dự án chưa bảo đảm điều kiện, trình tự

Trong lĩnh vực đầu tư, Thanh tra Chính phủ xác định khu đất thực hiện Dự án Khu dân cư Nam An Hòa được UBND tỉnh Kiên Giang quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư nhưng không xin ý kiến HĐND tỉnh; đồng thời không dành 20% quỹ đất xây dựng nhà ở xã hội theo quy định.

Tương tự, khu đất thực hiện Dự án Tuyến dân cư số 2 được UBND tỉnh Kiên Giang cho phép xây dựng nhà ở xã hội dạng liền kề thấp tầng nhưng không xin ý kiến HĐND tỉnh.

Đối với khu đất tái định cư thuộc Dự án Lấn biển Tây Bắc, UBND tỉnh ban hành quyết định cho phép thay đổi mục đích sử dụng đất từ đất tái định cư sang đất nhà ở xã hội khi đồ án quy hoạch chi tiết 1/500 chưa được điều chỉnh đồng bộ với quy hoạch chung xây dựng, quy hoạch phân khu và quy hoạch đô thị.

Thanh tra Chính phủ cũng chỉ ra nhiều tồn tại trong việc quản lý, sử dụng nhà, đất theo mục đích, đối tượng, định mức, tiêu chuẩn. Sở Xây dựng tỉnh Kiên Giang thẩm định sai tổng diện tích sử dụng chung tại 26 công trình. Tại Sở Y tế, 8 bệnh viện tuyến tỉnh không đủ diện tích đất tối thiểu theo tiêu chuẩn, quy định hiện hành...

Sở Tài chính chủ trì cùng các cơ quan có liên quan (Sở Xây dựng và Sở Giao thông vận tải tỉnh Kiên Giang trước sắp xếp đơn vị hành chính) khi triển khai rà soát không thực hiện kiểm tra hiện trạng và lập biên bản đối với 07 cơ sở nhà, đất quản lý, sử dụng; có 40 cơ sở nhà, đất dôi dư sau khi Trung tâm Phát triển quỹ đất tiếp nhận (từ tháng 9/2025) nhưng chưa có phương án sử dụng, đề xuất cấp; có 22 cơ sở chưa bàn giao.

Ngoài ra, các cơ quan chuyên môn trực tiếp sử dụng cơ sở nhà, đất thuộc UBND thành phố Rạch Giá không lập báo cáo, kê khai, đề xuất phương án sắp xếp lại; tại huyện Chợ Mới có 15 cơ sở dự kiến chuyển giao chưa xử lý dứt điểm, vi phạm Điều 6 Luật Quản lý, sử dụng tài sản công 2017; Sở Y tế có 97 cơ sở chưa được cấp GCNQSDĐ; UBND thành phố Long Xuyên có 24 cơ sở chưa được cấp GCNQSDĐ; UBND huyện Chợ Mới có 178 cơ sở chưa được cấp GCNQSDĐ là vi phạm trách nhiệm hoàn thiện hồ sơ pháp lý về nhà, đất.

Đối với việc xác định đơn giá giao đất có thu tiền sử dụng đất, cho thuê nhà, đất, việc miễn, giảm tiền sử dụng nhà, đất; thực hiện nghĩa vụ tài chính về đất, UBND tỉnh Kiên Giang (trước sắp xếp đơn vị hành chính) ban hành quyết định thu hồi đất cho Bệnh viện Sản - Nhi Kiên Giang thuê đất để sử dụng vào mục đích xây dựng cơ sở y tế. Việc thuê đất của Bệnh viện Sản - Nhi Kiên Giang thuộc trường hợp không phải nộp tiền thuê đất. Ngày 05/6/2025, Chi cục Thuế khu vực XX (nay là Thuế tỉnh An Giang) ban hành thông báo về việc nộp tiền thuê đất hằng năm đối với Bệnh viện Sản - Nhi Kiên Giang với số tiền là 2,8 tỷ đồng.

Có 42 khu đất thực hiện dự án chuyển đổi mục đích sử dụng rừng đã nộp tiền trồng rừng thay thế với tổng số tiền là 137,233 tỷ đồng vào Quỹ bảo vệ và phát triển rừng của tỉnh Kiên Giang (trước sắp xếp đơn vị hành chính), không triển khai được trồng rừng thay thế, để quá hạn trên 12 tháng nhưng không nộp về Quỹ Bảo vệ và phát triển rừng Việt Nam.

Không tham mưu tổ chức kiểm tra việc tuân thủ tiêu chuẩn, định mức sử dụng các cơ sở nhà, đất

Việc thực hiện thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm và công khai việc xử lý vi phạm về phòng, chống lãng phí trong quản lý, sử dụng cơ sở nhà, đất; việc xử lý theo thẩm quyền đối với tập thể, cá nhân để xảy ra vi phạm, Sở Tài chính không tham mưu UBND tỉnh tổ chức kiểm tra việc tuân thủ tiêu chuẩn, định mức sử dụng các cơ sở nhà, đất; Sở Tài chính không tham mưu UBND tỉnh thực hiện việc kiểm tra việc thực hiện phương án sắp xếp lại, xử lý tài sản công là nhà, đất .

Sở Tài chính cũng không tham mưu UBND tỉnh tiến hành kiểm tra việc thực hiện chế độ báo cáo kết quả thực hành tiết kiệm, chống lãng phí đối với các đơn vị trực thuộc.

Đối với các cơ sở nhà, đất do 03 doanh nghiệp nhà nước quản lý, sử dụng và 17 cơ sở nhà, đất được thanh tra trực tiếp có 21 cơ sở nhà, đất bỏ trống, xuống cấp, sử dụng kém hiệu quả. Có 07 cơ sở nhà, đất sử dụng đất sai mục đích, cho thuê, liên kết, không đúng chức năng, không được cơ quan có thẩm quyền cho phép.Có 16 cơ sở không hoàn thiện hồ sơ nhà, đất; không đăng ký biến động; chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; không bàn giao đầy đủ hồ sơ khi chuyển giao.

Đồng thời có 5 khu đất thực hiện dự án khi phê duyệt chủ trương đầu tư chưa đủ điều kiện theo quy định; trình tự, thủ tục đầu tư chưa bảo đảm; điều chỉnh dự án nhiều lần, kéo dài thời gian thực hiện; áp dụng sai hình thức lựa chọn nhà đầu tư. Có 3 khu đất của Công ty Cổ phần Xây lắp An Giang khai thác đất sét làm nguyên liệu sản xuất gạch ngói khi chưa được cấp phép khai thác khoáng sản; có dấu hiệu tội phạm quy định tại Điều 227 Bộ luật Hình sự 2015 “Vi phạm quy định về nghiên cứu, thăm dò, khai thác tài nguyên”.

Kiến nghị xử lý trách nhiệm, đưa nhà đất dôi dư vào sử dụng

Từ kết quả thanh tra, Tổng Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo UBND tỉnh An Giang, Chủ tịch UBND tỉnh An Giang tổ chức kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm để xử lý hoặc kiến nghị xử lý đối với các tổ chức, đơn vị, tập thể, cá nhân theo từng thời kỳ có liên quan đến những tồn tại, hạn chế, vi phạm được nêu trong kết luận.

Đồng thời, rà soát, lập và hoàn thiện phương án sắp xếp, xử lý toàn bộ cơ sở nhà, đất thuộc phạm vi quản lý; xử lý dứt điểm các cơ sở bỏ trống, sử dụng kém hiệu quả, không đúng mục đích; tăng cường thanh tra, kiểm tra việc quản lý, sử dụng cơ sở nhà, đất do cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp nhà nước quản lý trên địa bàn.

Thanh tra Chính phủ kiến nghị khẩn trương ban hành văn bản phân cấp thẩm quyền phê duyệt Đề án sử dụng tài sản công theo quy định tại Nghị định số 186/2025/NĐ-CP của Chính phủ; đẩy nhanh việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho các cơ sở nhà, đất được giữ lại tiếp tục sử dụng nhưng chưa có giấy chứng nhận.

Đối với các cơ sở nhà, đất bỏ trống, không được sử dụng quá thời hạn 12 tháng liên tục kể từ khi nhận bàn giao hoặc liên tục sử dụng đất chậm 24 tháng so với tiến độ dự án đầu tư đã được chỉ ra, Thanh tra Chính phủ kiến nghị thanh tra, kiểm tra, xử lý; xác định rõ nguyên nhân, trách nhiệm, hậu quả và có phương án sớm đưa tài sản vào khai thác, sử dụng, tránh lãng phí.

Đáng chú ý, Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thanh tra tỉnh tiến hành thanh tra, làm rõ trách nhiệm và xử lý các vi phạm liên quan đến việc quản lý, sử dụng Sân vận động Phú Quốc; việc thành lập Công ty Cổ phần Du lịch Núi Đèn, quản lý, sử dụng vốn, tài sản nhà nước tại doanh nghiệp và triển khai Dự án Resort Núi Đèn; việc đấu giá khu đất bãi bồi theo Quyết định số 1137/QĐ-UBND; việc cho thuê 3 khu đất bãi biển không thực hiện đấu giá quyền sử dụng đất.

Trong quá trình thực hiện kết luận thanh tra, nếu phát hiện dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự thì chuyển cơ quan điều tra xem xét, xử lý theo quy định.

Thanh tra Chính phủ cũng kiến nghị xử lý theo quy định đối với số tiền 137,233 tỷ đồng liên quan 42 dự án có chuyển đổi mục đích sử dụng rừng đã nộp tiền trồng rừng thay thế nhưng quá hạn trên 12 tháng chưa triển khai được việc trồng rừng thay thế. Đồng thời, xử lý số tiền 2,8 tỷ đồng tiền thuê đất hằng năm đối với Bệnh viện Sản - Nhi Kiên Giang...