Thời điểm hưởng lương hưu đối với người lao động tham gia BHXH bắt buộc

Lương hưu là quyền lợi quan trọng mà người lao động tích lũy sau nhiều năm làm việc và tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH) bắt buộc. Tuy nhiên, không ít người dù đã đủ tuổi nghỉ hưu và đủ năm đóng BHXH vẫn lúng túng, thậm chí hiểu sai về thời điểm chính thức được hưởng lương hưu, dẫn đến việc nhận lương hưu muộn hơn so với mong đợi.

Theo Điều 15 Thông tư 12/2025/TT-BNV hướng dẫn Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024, Bộ Nội vụ đã quy định rõ cách xác định thời điểm hưởng lương hưu đối với người lao động tham gia BHXH bắt buộc.

Hưởng lương hưu khi nghỉ việc đúng tuổi

Đối với người lao động nghỉ việc và đã đủ điều kiện về tuổi đời cũng như thời gian đóng BHXH, thời điểm hưởng lương hưu được xác định từ tháng liền kề sau tháng người lao động đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định.

Trường hợp người lao động đã đủ tuổi nghỉ hưu nhưng vẫn tiếp tục làm việc và tiếp tục đóng BHXH bắt buộc, thì thời điểm hưởng lương hưu sẽ tính từ tháng liền kề sau tháng chấm dứt hợp đồng lao động hoặc chấm dứt làm việc, với điều kiện đã đủ số năm đóng BHXH theo quy định.

Trường hợp nghỉ hưu do suy giảm khả năng lao động

Với người lao động nghỉ hưu do suy giảm khả năng lao động, nếu đã đủ điều kiện về tuổi và thời gian đóng BHXH, thì thời điểm hưởng lương hưu được tính từ tháng liền kề sau tháng có kết luận suy giảm khả năng lao động.

Tuy nhiên, nếu người lao động có kết luận suy giảm khả năng lao động trước khi đủ tuổi nghỉ hưu, thì thời điểm hưởng lương hưu vẫn phải chờ đến tháng liền kề sau tháng đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định.

Không xác định được đầy đủ ngày, tháng sinh

Trong thực tế, có trường hợp hồ sơ người lao động chỉ ghi năm sinh hoặc chỉ ghi tháng, năm sinh, không xác định được đầy đủ ngày, tháng sinh. Với trường hợp này, thời điểm hưởng lương hưu được tính từ tháng liền kề sau tháng đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định.

Việc xác định tuổi của người lao động trong trường hợp đặc biệt này được thực hiện theo khoản 2 Điều 12 Nghị định 158/2025/NĐ-CP.

Trường hợp hưởng lương hưu với thời gian đóng từ 15 đến dưới 20 năm

Luật Bảo hiểm xã hội 2024 cho phép một số trường hợp hưởng lương hưu khi có thời gian đóng BHXH từ đủ 15 năm đến dưới 20 năm. Với nhóm đối tượng này, thời điểm hưởng lương hưu sớm nhất được tính từ ngày Luật Bảo hiểm xã hội 2024 có hiệu lực thi hành.

Trường hợp đóng bù số tháng còn thiếu

Đối với người lao động thuộc trường hợp quy định tại khoản 7 Điều 33 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, khi người lao động đóng đủ số tiền cho số tháng còn thiếu, thì thời điểm hưởng lương hưu được tính từ tháng liền kề sau tháng hoàn tất việc đóng bù.

Không còn đủ hồ sơ gốc trước năm 1995

Với người lao động không còn đủ hồ sơ gốc chứng minh thời gian làm việc trong khu vực nhà nước trước ngày 1.1.1995, thì thời điểm hưởng lương hưu sẽ căn cứ theo văn bản giải quyết của cơ quan bảo hiểm xã hội.

Các quy định trên cho thấy, lương hưu không tự động được chi trả ngay khi người lao động nghỉ việc. Việc hưởng lương hưu phụ thuộc chặt chẽ vào tuổi nghỉ hưu, thời gian đóng BHXH và thời điểm chấm dứt quan hệ lao động.

Do đó, người lao động cần chủ động tìm hiểu quy định, rà soát hồ sơ cá nhân và liên hệ sớm với cơ quan BHXH để tránh rơi vào tình trạng đủ điều kiện nhưng vẫn phải chờ hưởng lương hưu, ảnh hưởng đến quyền lợi chính đáng của mình.