Thu mua lúa gạo ngay trong mùa vụ nhằm tạo lực cầu, hạn chế ép giá nông dân
Thu mua lúa gạo cần được triển khai kịp thời ngay trong thời điểm thu hoạch rộ tại các vùng sản xuất trọng điểm nhằm tạo lực cầu, góp phần ổn định giá và hạn chế tình trạng ép giá nông dân.
Cụ thể, Bộ Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) vừa có Văn bản số 12471/BNNMT-TTTV trả lời cử tri TP Đà Nẵng về các chính sách hiện hành nhằm hỗ trợ thu mua lúa gạo, mở rộng thị trường tiêu thụ nông sản và khôi phục sản xuất sau thiên tai, dịch bệnh.

Nhà nước tiếp tục tăng cường vai trò điều tiết, kết nối thị trường đối với các mặt hàng nông sản nhằm tìm kiếm và bảo vệ lợi nhuận cho người sản xuất. Ảnh minh họa: VGP
Cử tri phản ánh, vụ Đông Xuân 2025 - 2026, giá lúa của nông dân xuống thấp; một số giống lúa không được thương lái thu mua, ảnh hưởng đến thu nhập và đời sống của người dân. Do đó, cử tri đề nghị Bộ NN&MT trình Chính phủ có cơ chế hỗ trợ thu mua nông sản trong thời điểm thu hoạch nhằm bình ổn giá, hạn chế tình trạng được mùa mất giá.
Đồng thời, cử tri đề nghị có giải pháp hỗ trợ bù lỗ phù hợp cho nông dân khi sản xuất gặp khó khăn, góp phần tạo động lực để người dân yên tâm tiếp tục đầu tư, tham gia sản xuất nông nghiệp.
Trả lời cử tri, Bộ NN&MT cho biết, về cơ chế hỗ trợ thu mua nông sản trong thời điểm thu hoạch, ngày 15/8/2018, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 107/2018/NĐ-CP về kinh doanh xuất khẩu gạo, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 01/2025/NĐ-CP.
Theo đó, Nghị định đã quy định cơ chế thu mua tạm trữ lúa gạo, nâng cao vai trò của dự trữ quốc gia trong điều tiết thị trường. Cơ chế này cho phép Nhà nước chủ động tăng quy mô thu mua lúa, gạo dự trữ quốc gia khi giá thị trường giảm sâu hoặc xuống dưới ngưỡng bảo đảm lợi nhuận hợp lý cho người sản xuất; đồng thời linh hoạt xuất cấp hoặc bán hàng dự trữ khi thị trường thiếu nguồn cung hoặc giá tăng đột biến.
Việc thu mua cần được triển khai kịp thời ngay trong thời điểm thu hoạch rộ tại các vùng sản xuất trọng điểm nhằm tạo lực cầu, góp phần ổn định giá và hạn chế tình trạng ép giá nông dân. Thời gian qua, Chính phủ đã nhiều lần chỉ đạo tăng thu mua lúa, gạo và sử dụng công cụ dự trữ để hỗ trợ thị trường khi giá giảm mạnh.
Bên cạnh đó, Nhà nước tiếp tục tăng cường vai trò điều tiết, kết nối thị trường đối với các mặt hàng nông sản nhằm tìm kiếm và bảo vệ lợi nhuận cho người sản xuất.
Về liên kết, kết nối thị trường tiêu thụ nông sản, Bộ NN&MT cho biết, nhằm đáp ứng các yêu cầu mới của thị trường, phát huy tiềm năng, lợi thế, giá trị, uy tín thương mại và năng lực cạnh tranh của nông sản, thúc đẩy liên kết tiêu thụ trên thị trường quốc tế và tiêu dùng trong nước, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 150/QĐ-TTg ngày 28/1/2022 phê duyệt Chiến lược phát triển nông nghiệp và nông thôn bền vững giai đoạn 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050; Quyết định số 194/QĐ-TTg ngày 9/2/2021 phê duyệt Đề án đổi mới phương thức kinh doanh tiêu thụ nông sản.
Bộ cũng ban hành các kế hoạch và chương trình nhằm tập trung thúc đẩy tiêu thụ sản phẩm trong nông nghiệp, liên kết sản xuất, kênh thu mua, phân phối, dự trữ và kết nối tiêu thụ sản phẩm, bảo đảm đầu ra ổn định, nâng cao thu nhập cho người dân. Các chính sách này tập trung thúc đẩy tiêu thụ sản phẩm trong nông nghiệp, liên kết sản xuất, kênh thu mua, phân phối, dự trữ và kết nối tiêu thụ sản phẩm, bảo đảm đầu ra ổn định, nâng cao thu nhập cho người dân.
Đối với giải pháp mở rộng thị trường và thúc đẩy xuất khẩu nông sản, Bộ NN&MT tiếp tục đẩy mạnh đàm phán, mở cửa thị trường, xử lý các rào cản kỹ thuật của các thị trường nhập khẩu. Bộ phối hợp với Tổng cục Hải quan Trung Quốc để đẩy nhanh tiến độ ký kết các Nghị định thư xuất khẩu chính thức đối với những mặt hàng nông sản đã được xuất khẩu chính ngạch nhưng chưa được ký Nghị định thư.
Cùng với đó, hỗ trợ xây dựng mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói, truy xuất nguồn gốc và đáp ứng các tiêu chuẩn chất lượng của thị trường nhập khẩu; tăng cường xúc tiến thương mại, quảng bá thương hiệu nông sản Việt Nam tại thị trường trong nước và quốc tế.
Song song, hằng năm, Bộ duy trì tổ chức các hoạt động phát triển thị trường trong và ngoài nước; quan tâm phát triển thị trường tiêu thụ trong nước thông qua việc tổ chức thường niên các hội chợ, triển lãm và phối hợp với địa phương tổ chức tuần hàng nông sản tại các thành phố lớn.
Bộ NN&MT cũng cho biết, trước những biến động của thị trường thế giới, đặc biệt khi Hoa Kỳ thay đổi chính sách thuế quan và tác động của xung đột chính trị khu vực Trung Đông, Bộ đã chủ động tổ chức các đoàn công tác xúc tiến, mở rộng thị trường xuất khẩu truyền thống và các thị trường tiềm năng.
Trong năm 2025, các đoàn công tác được tổ chức tại Anh - Đức, Úc - New Zealand, Nhật Bản, Trung Quốc, Bỉ và Hà Lan. Năm 2026, Bộ tiếp tục tổ chức các đoàn xúc tiến thương mại và phát triển thị trường tại Canada - Mexico, Trung Quốc, Hà Lan - Tây Ban Nha.
Bên cạnh đó, Bộ tiếp tục triển khai các chiến lược, đề án đã được ban hành về phát triển cơ giới hóa nông nghiệp, chế biến nông lâm thủy sản, thúc đẩy xuất khẩu, xây dựng vùng nguyên liệu, phát triển chế biến một số sản phẩm chủ lực như rau quả, thủy sản…; đẩy mạnh tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa quy mô lớn, gắn với nhu cầu thị trường; xây dựng kho lạnh và hệ thống logistics nhằm kéo dài thời gian bảo quản, giảm áp lực tiêu thụ theo mùa vụ.
Về chính sách hỗ trợ kịp thời khi người nông dân gặp thiên tai, dịch bệnh gây mất mùa, Bộ cho biết, Chính phủ đã đề ra các định hướng, giải pháp nâng cao khả năng phòng ngừa, ứng phó và giảm thiểu rủi ro trong sản xuất nông nghiệp.
Bên cạnh đó, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 58/2018/NĐ-CP ngày 18/4/2018 về bảo hiểm nông nghiệp và Nghị định số 09/2025/NĐ-CP ngày 10/1/2025 quy định về chính sách hỗ trợ sản xuất nông nghiệp để khôi phục sản xuất vùng bị thiệt hại do thiên tai, dịch hại thực vật. Các văn bản này quy định về nguyên tắc, đối tượng và mức hỗ trợ đối với thiệt hại do thiên tai, dịch hại thực vật gây ra.








