Giá đồng vượt vàng trong năm nay nhờ nhu cầu chiến lược gia tăng

Đồng là vật liệu quan trọng trong các ngành điện tử, xây dựng và giao thông, đồng thời thường được xem là chỉ báo về sức khỏe nền kinh tế. Từ đầu năm đến nay, giá đồng đã tăng 15,8%, trong khi giá vàng kỳ hạn giảm 4,11%. Tính trong 12 tháng qua, giá đồng tăng hơn 30%, trái ngược với mức giảm 4,52% của vàng kỳ hạn và 4,89% của vàng giao ngay.

Taylor Melvin, Giám đốc điều hành công ty thăm dò và khai thác khoáng sản Ivanhoe Electric có trụ sở tại Arizona, cho biết các quốc gia, khu vực và ngành công nghiệp đang ngày càng quan tâm đến việc bảo đảm quyền tiếp cận các loại kim loại phục vụ an ninh quốc gia, phát triển kinh tế và xây dựng hạ tầng công nghệ. Theo ông, xu hướng này đang góp phần hỗ trợ giá đồng.

“Đây chắc chắn là thời điểm thuận lợi để hoạt động trong lĩnh vực khai thác đồng trên toàn cầu, đặc biệt là tại Hoa Kỳ”, ông Melvin nhận định trong cuộc phỏng vấn với CNBC, diễn ra khi hội nghị thường niên LME Week của ngành kim loại toàn cầu khai mạc tại London vừa qua.

Theo ông Melvin, những kim loại vốn được gọi là kim loại thiết yếu đang dần trở thành kim loại chiến lược đúng nghĩa, khi vai trò của chúng ngày càng gắn chặt với năng lực cạnh tranh kinh tế và an ninh quốc gia.

Nhu cầu từ AI và quốc phòng hỗ trợ giá đồng

Triển vọng của đồng đang được củng cố bởi nhu cầu từ các trung tâm dữ liệu, hệ thống điện và ngành công nghiệp quốc phòng. Những lĩnh vực này cần lượng lớn đồng để phục vụ truyền tải điện, kết nối thiết bị và phát triển cơ sở hạ tầng.

Điều đáng chú ý là nhu cầu từ các lĩnh vực trên có thể ít nhạy cảm với biến động giá hơn so với nhiều ngành công nghiệp khác. Ngay cả khi giá đồng tăng, các tập đoàn công nghệ vẫn khó cắt giảm đáng kể nhu cầu nguyên liệu cho những dự án trung tâm dữ liệu quy mô lớn đã được lên kế hoạch.

Ông Melvin cho rằng các khoản đầu tư vào hạ tầng AI có thể tiếp tục thúc đẩy nhu cầu về đồng, bất chấp những lo ngại gần đây về định giá cổ phiếu công nghệ và tính bền vững của làn sóng đầu tư AI.

Theo ông, việc cổ phiếu công nghệ điều chỉnh giảm không đồng nghĩa với việc nhu cầu vật chất đối với đồng sẽ suy yếu. Tâm lý trên thị trường chứng khoán có thể thay đổi nhanh chóng, nhưng các ngành công nghiệp liên quan vẫn tiếp tục mở rộng và cần thêm kim loại để phát triển hạ tầng.

Nhu cầu từ quốc phòng cũng được xem là động lực dài hạn. Khi các quốc gia tăng cường chi tiêu quân sự và chú trọng năng lực tự chủ về công nghệ, nhu cầu đối với những nguyên liệu thiết yếu như đồng có thể tiếp tục gia tăng.

Bất định về thuế quan khiến nguồn cung thêm căng thẳng

Bên cạnh triển vọng nhu cầu, giá đồng còn được hỗ trợ bởi những bất định liên quan đến chính sách thuế quan của Mỹ. Năm 2025, Bộ Thương mại Mỹ đề xuất áp thuế 15% đối với đồng tinh luyện, dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/1/2027. Tuy nhiên, đến nay vẫn chưa có quyết định cuối cùng được công bố công khai.

Khả năng áp thuế đã thúc đẩy một lượng lớn đồng được đưa vào lưu trữ tại Mỹ, làm dấy lên lo ngại về khả năng nguồn cung này được đưa trở lại thị trường quốc tế.

Iain Pyle, Giám đốc đầu tư cấp cao tại Aberdeen Investments kiêm đồng quản lý quỹ abrdn Future Minerals Fund, cho biết thị trường vẫn chưa rõ lượng đồng đang được lưu trữ tại Mỹ có sẵn sàng cung ứng cho các khu vực khác hay không. Trong khi đó, tồn kho đồng tại Trung Quốc đang ở mức rất thấp, còn mức giá cộng thêm tại thị trường này ngày càng tăng.

Trong nhận định công bố ngày 15/10, ông Pyle xem đồng là một trong những ví dụ điển hình về thị trường mà nguồn cung không theo kịp nhu cầu. Theo ông, để khuyến khích nguồn cung tăng lên, giá đồng cần duy trì ở mức cao hơn, qua đó tạo động lực cho các doanh nghiệp đầu tư vào khai thác và phát triển mỏ mới.

Dù nguy cơ điều chỉnh giá vẫn hiện hữu nếu Mỹ công bố quyết định về thuế quan, các yếu tố cung – cầu cơ bản đang nghiêng về chiều hướng tích cực. Ông Pyle cho rằng khả năng giá đồng tăng mạnh đã cao hơn trước.

Về dài hạn, triển vọng của kim loại này sẽ phụ thuộc vào tốc độ mở rộng nguồn cung, diễn biến chính sách thương mại của Mỹ và mức độ duy trì đầu tư vào AI, hạ tầng điện và quốc phòng. Nếu nhu cầu tiếp tục tăng nhanh hơn khả năng khai thác và tinh luyện, thị trường đồng có thể phải đối mặt với tình trạng thiếu hụt kéo dài, tạo thêm áp lực tăng giá.