Giá dầu vượt mốc 100 USD khi xung đột Trung Đông leo thang

Dầu Brent, chuẩn tham chiếu quốc tế, có thời điểm tăng 7,4% lên 101,01 USD/thùng, lần đầu vượt ngưỡng 100 USD kể từ cuối tháng 5. Đà tăng được thúc đẩy bởi những lo ngại ngày càng lớn rằng căng thẳng Mỹ - Iran và các cuộc tấn công tại Biển Đỏ có thể làm gián đoạn các tuyến vận chuyển năng lượng huyết mạch, khiến rủi ro thiếu hụt nguồn cung dầu toàn cầu gia tăng.

Động lực tăng giá được thúc đẩy sau khi lực lượng Houthi, được Iran hậu thuẫn, tuyên bố tấn công hai tàu chở dầu của Saudi Arabia trên Biển Đỏ, chỉ ít ngày sau khi nhóm này áp đặt lệnh phong tỏa hàng hải đối với vương quốc vùng Vịnh.

Theo ông Arne Rasmussen, Trưởng bộ phận phân tích tại Global Risk Management, thị trường đang phải đối mặt với "cơn bão hoàn hảo", khi rủi ro địa chính trị gia tăng đồng thời với các vị thế bán khống bị buộc phải đóng lại, khiến giá dầu tăng mạnh hơn dự kiến.

Các cuộc tấn công mới cũng làm gia tăng lo ngại lực lượng Houthi có thể phong tỏa eo biển Bab al-Mandab - tuyến hàng hải nối Biển Đỏ với Vịnh Aden và Ấn Độ Dương. Sau khi eo biển Hormuz nhiều lần bị gián đoạn trong thời gian qua, Bab al-Mandab đã trở thành hành lang vận chuyển quan trọng đối với xuất khẩu dầu của Saudi Arabia.

Nguy cơ tuyến vận tải này bị gián đoạn khiến thị trường đánh giá lại triển vọng nguồn cung toàn cầu. Trước đó, giá dầu từng giảm mạnh trong tháng 6 sau khi Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận gia hạn ngừng bắn và mở lại eo biển Hormuz, làm dấy lên kỳ vọng nguồn cung sẽ sớm được khôi phục. Tuy nhiên, diễn biến mới cho thấy những rủi ro địa chính trị vẫn chưa hạ nhiệt.

Đà tăng của giá dầu được dự báo sẽ làm gia tăng áp lực đối với các ngân hàng trung ương trong cuộc chiến chống lạm phát. Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) ngày thứ Năm cảnh báo tác động đầy đủ của cú sốc năng lượng vẫn chưa phản ánh hết vào giá cả, trong bối cảnh cơ quan này quyết định giữ nguyên lãi suất.

Trên thị trường trái phiếu, lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm tăng lên 4,71%, mức cao nhất trong 18 tháng, trong khi lợi suất trái phiếu chính phủ Đức cùng kỳ hạn đạt 3,21%, cao nhất kể từ năm 2011.

Diễn biến giá dầu cũng gây sức ép lên thị trường chứng khoán Mỹ. Chỉ số S&P 500 giảm 1,4% trong phiên, còn Nasdaq Composite mất 2,6%, khi tâm lý nhà đầu tư chịu tác động đồng thời từ giá năng lượng tăng và kết quả kinh doanh kém khả quan của một số doanh nghiệp công nghệ lớn như Tesla và Alphabet.

Tại Mỹ, giá xăng bán lẻ đã vượt 4 USD/gallon từ đầu tuần, làm gia tăng áp lực chi phí đối với người tiêu dùng và có thể trở thành vấn đề kinh tế đáng chú ý trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11. Trong khi đó, giá dầu diesel kỳ hạn đã tăng khoảng 36% kể từ đầu tháng, phản ánh tình trạng thắt chặt nguồn cung các sản phẩm nhiên liệu.

Giới phân tích cho rằng, nếu xung đột tại Trung Đông tiếp tục mở rộng và hoạt động vận chuyển qua Biển Đỏ bị gián đoạn nghiêm trọng, giá dầu có thể vượt mức đỉnh 139 USD/thùng ghi nhận sau khi xung đột Nga - Ukraine bùng phát năm 2022, thậm chí tiến gần mức kỷ lục 147 USD/thùng thiết lập năm 2008. Điều này sẽ làm gia tăng rủi ro đối với tăng trưởng kinh tế toàn cầu cũng như triển vọng kiểm soát lạm phát trong những tháng tới.