Câu chuyện World Cup 2026: Lịch sử gọi tên “Thánh đường” Azteca
Sân vận động Azteca ở Mexico. Ảnh: Xinhua
Hình thành và dấu ấn
“Nếu bạn xây nó, họ sẽ đến” là một câu trích dẫn được sửa đổi từ bộ phim thể thao giả tưởng Field of Dreams (Cầu trường mơ ước), vốn từ lâu đã trở thành nguồn cảm hứng cho tinh thần khởi nghiệp. Câu nói nổi tiếng năm 1989 này đặc biệt phù hợp với sân Azteca ở Mexico City - sân vận động hoành tráng hình thành vào cuối những năm 1950.
Được thúc đẩy bởi Chủ tịch Hiệp hội bóng đá Mexico, Guillermo Canedo, Azteca được lên kế hoạch như sân nhà của đội Club America và là “mồi nhử” để giành quyền đăng cai FIFA World Cup.
“Mexico không chỉ muốn tổ chức World Cup - chúng tôi muốn một kỳ World Cup tuyệt vời nhất mà thế giới từng thấy” - Canedo từng giải thích.
Khi Azteca được bật đèn xanh, dự án trao cho kiến trúc sư, nhà quy hoạch đô thị và cũng là một fan cuồng nhiệt của bóng đá, Pedro Ramírez Vazquez. Vazquez sau đó cùng đồng nghiệp Rafael Mijares Alcerreca thực hiện hành trình tham quan các sân vận động trên khắp thế giới. Mặc dù mục tiêu là sự quy mô và hiện đại, họ đã lấy cảm hứng từ chính địa điểm xây dựng. Tọa lạc tại khu phố Santa Ursula Coapa thuộc quận Coyoacan, địa điểm này nằm trong số nhiều khu vực bị tàn phá bởi El Xitle - ngọn núi lửa đã phun trào suốt 70 năm trong thế kỷ thứ 3 và thứ 4. Những dòng nham thạch cuối cùng đã biến thành pedregal - những cảnh quan bao phủ bởi các lớp đá núi lửa dày đặc.
Một đội ngũ gồm 800 công nhân đã mất gần 1 năm để di dời 180 triệu kilôgam đá bazan khỏi công trường trước khi việc xây dựng có thể bắt đầu vào năm 1962. Với diện mạo uy nghi trồi lên khỏi mặt đất như một ngọn núi, Azteca khánh thành vào năm 1966 trước sự chứng kiến của 170.000 cổ động viên.
Khi Mexico City đón chào Thế vận hội Mùa hè 1968, Azteca chính là nơi đăng cai trận chung kết bóng đá nam.
2 năm sau, giấc mơ của Canedo trở thành hiện thực khi Azteca chào đón World Cup 1970. Ngoài “Trận đấu của Thế kỷ” do FIFA bình chọn - trận bán kết Ý đánh bại Tây Đức với 5 trong số 7 bàn thắng được ghi trong hiệp phụ - giải đấu còn chứng kiến biểu tượng Pele giành chức vô địch World Cup lần thứ ba.
Khi World Cup trở lại Azteca vào năm 1986, Mexico đã trở thành quốc gia đầu tiên 2 lần đăng cai sự kiện. Nếu như Pele là “vua” vào năm 1970, thì Diego Maradona lại chiếm trọn sự chú ý vào năm 86 với 2 dấu ấn - “Bàn tay của Chúa” và “Bàn thắng của Thế kỷ” trong trận tứ kết với Anh.
Lần thứ ba lịch sử
Dù Mỹ đăng cai phần lớn số trận đấu nhưng Mexico mới là điểm bắt đầu của World Cup 2026. Thế nên, dấu ấn lịch sử khác của Azteca sẽ đến vào ngày 11.6, khi tuyển Mexico gặp Nam Phi.
Để chuẩn bị cho giải đấu năm nay, Azteca với 60 năm tuổi đã được tân trang toàn diện để đáp ứng các tiêu chuẩn của FIFA. Ngoài việc nâng sức chứa lên 87.500 chỗ ngồi, mặt cỏ cũng được lai mới, hệ thống âm thanh với 250 loa, màn hình LED, phòng thay đồ hiện đại, khu vực dịch vụ VIP và 200 camera an ninh.
Từ năm 2024, sân Azteca được cải tạo với một phần tài trợ từ ngân hàng Banorte - đơn vị đã mua quyền đặt tên sân. Tuy nhiên, do FIFA cấm tên thương mại tại các địa điểm thi đấu, sân sẽ tạm đổi tên thành Ciudad de Mexico thay vì Estadio Banorte. Dù vậy, người hâm mộ địa phương vẫn quen gọi là Azteca, hoặc bằng các biệt danh như “Ngôi đền Bóng đá” và “Người khổng lồ Saint Ursula”. Vé xem trực tiếp các trận đấu tại Azteca rất khan hiếm và đắt đỏ. Vì thế, theo chiến dịch “La Pelota Vuelva a Casa” do Thị trưởng Clara Brugada phát động, World Cup sẽ không chỉ diễn ra trong sân vận động, mà còn lan tỏa tới 16 quận của thành phố thông qua các khu lễ hội miễn phí, có màn hình lớn, hòa nhạc, hoạt động thể thao và ẩm thực địa phương.
