Đường huyết tăng khi mang thai, đừng vội cắt cơm và tinh bột
Nhiều thai phụ khi phát hiện đường huyết tăng thường vội cắt cơm, kiêng tinh bột hoặc ăn trái cây theo cảm tính.
Đường huyết tăng khi mang thai không đồng nghĩa với việc thai phụ phải cắt hoàn toàn cơm và tinh bột. Ảnh: Hương Sơn chụp 8.2026
ThS.BS Phạm Thái Hiển, Khoa Phụ Sản, Bệnh viện Đa khoa An Sinh, cho biết một trong những hiểu lầm phổ biến là cho rằng đái tháo đường thai kỳ chỉ xảy ra ở phụ nữ ăn nhiều bánh kẹo, uống nước ngọt.
Thực tế, khi thai kỳ tiến triển, hormone do nhau thai sản xuất có thể làm cơ thể mẹ tăng đề kháng insulin. Ở một số phụ nữ, cơ thể không sản xuất đủ insulin để bù lại, khiến đường huyết tăng. Vì vậy, ngay cả phụ nữ có vóc dáng bình thường, ăn uống khá lành mạnh, ít bánh kẹo, nước ngọt vẫn có thể mắc bệnh.
Nguy cơ còn liên quan đến thừa cân, tiền sử gia đình mắc đái tháo đường, từng mắc đái tháo đường thai kỳ hoặc hội chứng buồng trứng đa nang.
“Đái tháo đường thai kỳ không phải là lỗi của mẹ. Bệnh thường được tầm soát ở khoảng 24-28 tuần và có thể diễn tiến mà không gây triệu chứng rõ ràng”, BS Hiển cho biết.
Theo bác sĩ, sau khi nhận kết quả đường huyết cao, nhiều thai phụ lập tức cắt cơm, bún, phở, bánh mì vì cho rằng đây là cách nhanh nhất để hạ đường huyết. Tuy nhiên, tinh bột vẫn cung cấp carbohydrate và năng lượng cần thiết cho mẹ và thai nhi. Thay vì loại bỏ hoàn toàn, thai phụ cần lựa chọn nguồn carbohydrate phù hợp, kiểm soát khẩu phần, phân bổ hợp lý trong ngày, đồng thời kết hợp rau và chất đạm như cá, thịt, trứng, đậu phụ.
Thai phụ cũng không nên nhịn ăn hoặc bỏ bữa vì sợ đường huyết tăng. Nếu đường huyết không đạt mục tiêu dù đã điều chỉnh chế độ ăn và vận động theo hướng dẫn, bác sĩ có thể chỉ định điều trị, trong đó insulin là một lựa chọn được ưu tiên trong thai kỳ.
Với trái cây, nên ưu tiên ăn nguyên quả với lượng phù hợp thay vì uống nước ép, bởi nước ép thường cung cấp đường nhanh hơn và ít chất xơ hơn. Sữa bầu cũng cần được sử dụng phù hợp, chú ý lượng đường và carbohydrate trong mỗi khẩu phần.
Đái tháo đường thai kỳ thường không có triệu chứng rõ ràng. Một số thai phụ có thể khát nhiều, tiểu nhiều hoặc mệt mỏi nhưng dễ nhầm với thay đổi sinh lý khi mang thai. Vì vậy, không nên chờ đến khi có triệu chứng mới kiểm tra đường huyết.
BS Hiển cho biết từng gặp trường hợp thai phụ được chẩn đoán đái tháo đường thai kỳ nhưng sau đó không tái khám định kỳ. Gần ngày sinh, gia đình đưa đến bệnh viện và phát hiện thai lưu. “Không thể khẳng định đái tháo đường thai kỳ hay việc không tái khám là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến thai lưu, bởi tình trạng này có thể do nhiều nguyên nhân. Tuy nhiên, đây là tình huống đáng tiếc cho thấy việc theo dõi sau chẩn đoán rất quan trọng”, BS Hiển nhấn mạnh.
Sau sinh, phụ nữ từng mắc đái tháo đường thai kỳ cũng không nên chủ quan vì có nguy cơ mắc đái tháo đường type 2 cao hơn. Việc kiểm tra đường huyết sau sinh và tầm soát định kỳ theo hướng dẫn giúp phát hiện sớm nguy cơ.
Đái tháo đường thai kỳ không đồng nghĩa với việc thai phụ phải nhịn ăn hay kiêng hoàn toàn tinh bột. Phát hiện sớm, kiểm soát đường huyết và theo dõi định kỳ là những yếu tố quan trọng để bảo vệ sức khỏe mẹ và thai nhi.
