Dự báo thời tiết có thể bị ảnh hưởng bởi nguy cơ nhiễu sóng
Liên Hợp Quốc cảnh báo nhiễu tần số vô tuyến có thể làm giảm chất lượng dữ liệu quan trắc và độ chính xác của dự báo thời tiết.
Dự báo chính xác và cảnh báo sớm đóng vai trò quan trọng trong ứng phó các hiện tượng thời tiết cực đoan. Trong ảnh, lực lượng cứu hộ làm nhiệm vụ tại khu vực ngập do cơn bão mạnh xuất phát từ hướng đông bắc đổ bộ vào Bờ Đông nước Mỹ ngày 26.9.2026. Ảnh: AFP
Liên minh Viễn thông Quốc tế (ITU) và Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) cho biết, việc ngày càng nhiều dịch vụ thông tin vô tuyến, trong đó có mạng không dây và thông tin vệ tinh, đang làm gia tăng nguy cơ nhiễu sóng đối với các dải tần số phục vụ hoạt động quan trắc Trái đất.
Nguy cơ này đặc biệt đáng lưu ý do một số cảm biến khí tượng phải thu nhận những tín hiệu tự nhiên rất yếu ở các tần số nhất định để theo dõi khí quyển, đại dương và đất liền. Dữ liệu thu được phục vụ dự báo thời tiết, cảnh báo sớm thiên tai, giám sát khí hậu và quản lý tài nguyên nước.
Theo ITU và WMO, tình trạng can nhiễu có thể làm gián đoạn quá trình đo đạc, giảm chất lượng hoặc khả năng thu nhận dữ liệu, từ đó ảnh hưởng đến độ tin cậy của các bản tin dự báo và cảnh báo.
Trong khuôn khổ hội thảo chuyên gia diễn ra tại Geneva (Thụy Sĩ) trong tuần này, hai cơ quan của Liên Hợp Quốc đã kêu gọi chính phủ và cơ quan quản lý các nước bảo vệ những dải tần thiết yếu đối với hoạt động khí tượng.
Tổng Thư ký ITU Doreen Bogdan Martin cho biết, các vệ tinh đang liên tục đo những thay đổi của đại dương và khí quyển, trong khi radar theo dõi quá trình hình thành, phát triển của các cơn bão.
"Dải tần số không bị nhiễu giúp đảm bảo độ chính xác cho dự báo thời tiết, tính kịp thời cho các cảnh báo khẩn cấp, cũng như độ tin cậy của dữ liệu khí hậu, qua đó giúp cộng đồng có thể chuẩn bị, ứng phó và tăng cường khả năng chống chịu", bà Bogdan Martin nhấn mạnh.
Không chỉ các vệ tinh, nhiều hệ thống thiết yếu khác như radar thời tiết, hệ thống phát hiện - định vị sét, thiết bị quan trắc hàng không và hàng hải hay hệ thống giám sát thủy văn cũng phụ thuộc vào các dải tần vô tuyến để thu thập và trao đổi dữ liệu.
Giải thích về vai trò của các hệ thống này, Tổng Thư ký WMO Celeste Saulo cho hay, một cơn bão có thể được nhận biết thông qua các tín hiệu tự nhiên rất yếu mà nó phát ra, cũng như tín hiệu phản hồi từ sóng do hệ thống quan trắc phát đi.
Nguyên lý này dựa trên mối quan hệ vật lý giữa kích thước của các giọt nước, tinh thể băng trong mây và phổ tần số. Theo bà Saulo, một số dải tần cho phép thực hiện những quan trắc mà các tần số khác không thể thay thế và vì vậy cần được bảo vệ khỏi nguy cơ can nhiễu.
