San hô ở vịnh Quy Nhơn bị tàn phá
Rạn san hô ở Hòn Sẹo chết hàng loạt khiến hệ sinh thái biển nơi này bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Trong khi đó, chính quyền địa phương có vẻ như không hay biết gì.
Thời gian gần đây, người dân phát hiện nhiều rạn san hô tại một số khu vực thuộc vùng biển Quy Nhơn, tỉnh Bình Định bị chết hàng loạt.
Tan nát "đặc sản" du lịch biển
Theo ghi nhận của phóng viên Báo Người Lao Động vào một ngày cuối tháng 3-2022, nhiều du khách sau khi tham gia dịch vụ lặn biển ngắm san hô tại điểm du lịch dã ngoại biển đảo kỳ thú Hòn Sẹo ở xã Nhơn Lý, TP Quy Nhơn đã tỏ ra thất vọng bởi rạn san hô ở khu vực này gần như chết sạch.
Hình ảnh những rạn san hô cứng, mềm lung linh nhiều sắc màu trước đây nay không còn nữa. Hệ sinh thái biển khu vực này vốn khá đa dạng, là nơi trú ngụ và sinh sống của nhiều loài thủy hải sản quý nhưng nay chỉ còn lác đác vài con cá bơi lượn quanh những rạn san hô đã chết.
"Dịp nghỉ lễ 30-4 và 1-5 năm ngoái, gia đình tôi đã đến Hòn Sẹo tham quan. Lúc đó, rạn san hô nơi này có nhiều chủng loại, màu sắc lung linh, rất đẹp. Giữa tháng 3-2022 vừa qua, trong đợt du lịch tại Bình Định cùng cơ quan, tôi đưa đồng nghiệp quay lại Hòn Sẹo tắm biển, lặn ngắm san hô thì thật sự sốc khi thấy san hô ở nơi này chết hàng loạt" - chị Phạm Hoài Hảo, du khách đến từ Hà Nội, tiếc nuối.
Theo ông Đinh Văn Bên, chủ doanh nghiệp du lịch biển Leng Keng 2 ở xã Nhơn Lý, mùa hè năm ngoái, khi đưa nhiều đoàn khách đến tham quan, tắm biển và lặn ngắm san hô tại Hòn Sẹo, ông thấy hệ sinh thái biển, trong đó có rạn san hô, vẫn sống và phát triển bình thường.
"Sau thời gian dài nghỉ vì dịch Covid-19, tháng 3 vừa qua, tôi đưa đoàn khách đến Hòn Sẹo tham quan thì phát hiện rạn san hô tại nơi này chết hàng loạt, hệ sinh thái biển cũng chẳng còn gì. Hiện trạng nơi đây cho thấy san hô đã bị khai thác trộm trong khoảng mấy tháng vừa qua. Lặn biển ngắm san hô là một trong những "đặc sản" của du lịch biển Quy Nhơn mà giờ san hô chết tràn lan như thế thì còn gì thu hút du khách nữa" - ông Bên bức xúc.
Nhiều ngư dân ở xã Nhơn Lý cho rằng sở dĩ san hô ở Hòn Sẹo chết hàng loạt thời gian qua là do một nhóm người từ địa phương khác đến lén lút khai thác vào ban đêm. "Lúc đó, nghĩ họ là du khách đến Hòn Sẹo câu cá, tắm biển, lặn ngắm san hô nên chúng tôi không quan tâm. Sau này, khi đưa du khách đến Hòn Sẹo lặn biển, phát hiện san hô nơi này bị bẻ trụi thì tôi mới biết nhóm người đó đã khai thác trộm san hô" - anh Nguyễn Văn Trí, thợ lặn ở địa phương, nhớ lại.
![San hô ở vịnh Quy Nhơn bị tàn phá - Ảnh 1. San hô ở vịnh Quy Nhơn bị tàn phá - Ảnh 1.](/upload/20999/20220404/grab8aba213_lan_ngam_san_ho_la_dac_san_du_lich_bien_quy_nhon_1648983395550544474784.jpg)
Lặn biển ngắm san hô tại Quy Nhơn được du khách rất ưa thích
![San hô ở vịnh Quy Nhơn bị tàn phá - Ảnh 2. San hô ở vịnh Quy Nhơn bị tàn phá - Ảnh 2.](/upload/20999/20220404/graba3e8313_san_ho_chet_hang_loat_o_hon_seo_chot_1648983395564645827149.png)
San hô chết hàng loạt ở Hòn Sẹo, xã Nhơn Lý, TP Quy Nhơn
Địa phương: Không biết, Sở: Đang kiểm tra
Khi phóng viên hỏi về vụ việc trên, ông Nguyễn Thành Danh, Phó Chủ tịch UBND xã Nhơn Lý, tỏ ra khá bất ngờ. "Thú thật, tôi không biết gì về san hô ở Hòn Sẹo bị chết. Thời gian qua, tổ bảo vệ nguồn lợi thủy sản của xã cũng không báo cáo gì về việc này. Nhơn Lý có vùng rạn san hô đa dạng, phong phú với gần 15 ha tại khu vực Hòn Sẹo và Bãi Rạn. Kết quả quan trắc mấy tháng trước cho thấy san hô tại những khu vực này vẫn phát triển tốt, không có dấu hiệu gì bất thường. Về thông tin phản ánh san hô chết hàng loạt ở Hòn Sẹo, tôi sẽ cho kiểm tra, trả lời sau" - ông Danh nói.
Trao đổi với phóng viên Báo Người Lao Động, ông Ngô Hoàng Nam, Chủ tịch UBND TP Quy Nhơn, cho biết chưa nhận được báo cáo từ cấp dưới. Ông cũng không hay biết gì về tình trạng khai thác trộm cũng như việc rạn san hô tại điểm du lịch Hòn Sẹo chết hàng loạt.
"Cảm ơn báo chí đã cung cấp thông tin này. Tôi sẽ chỉ đạo các phòng, ban liên quan và UBND xã Nhơn Lý khẩn trương phối hợp với Chi cục Thủy sản Bình Định kiểm tra hiện trạng rạn san hô tại Hòn Sẹo nói riêng và các điểm du lịch khác ở xã Nhơn Lý nói chung" - ông Nam khẳng định.
Trong khi đó, ông Lê Văn Tùng, Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Bình Định, xác nhận đã nắm được thông tin về tình trạng san hô chết hàng loạt trên vùng biển ven bờ Quy Nhơn. "Chúng tôi đã phối hợp với Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tiến hành kiểm tra hiện trạng san hô ở xã Nhơn Lý và một số vùng biển khác thuộc TP Quy Nhơn. Hiện lực lượng kiểm tra vẫn chưa báo cáo kết quả" - ông Tùng nói.
Theo bà Nguyễn Hải Bình, Phó Chủ tịch Hiệp hội Thủy sản tỉnh Bình Định, các rạn san hô được ví như rừng ở dưới đáy biển, với nhiều tầng và có mức độ che phủ lớn, là nơi trú ngụ, sinh nở của các loài sinh vật đáy và các loài cá. Vì thế, nếu các rạn san hô suy giảm nghiêm trọng sẽ dẫn tới hệ quả là nguồn lợi động vật đáy và cá sẽ suy giảm theo.
Công tác quản lý "có vấn đề"?
Với diện tích hơn 36.000 ha mặt biển, vịnh Quy Nhơn được đánh giá là nơi có điều kiện thuận lợi cho sự hình thành và phát triển các hệ sinh thái, có tiềm năng đa dạng sinh học cao với sự hiện diện của thảm cỏ biển, rạn san hô, vùng triều và đáy mềm lân cận.
Theo nghiên cứu mới đây của Viện Hải dương học Nha Trang, vịnh Quy Nhơn có 720 loài thuộc 353 giống và 161 họ của 7 nhóm sinh vật chính; khoảng 152 ha rạn san hô phân bố ven bờ và các đảo. Quanh các rạn san hô còn có 16 bãi giống thủy sản, trong đó có 3 bãi đẻ của mực lá, ốc gai và 13 bãi ươm giống của ghẹ, tôm hùm giống, hải sâm, cá giò, cá mú... Do tác động của biến đổi khí hậu cùng việc phát triển du lịch và khai thác thủy sản ở địa phương khiến rạn san hô tại một số khu vực ven biển Quy Nhơn bị xâm hại.
Nhằm bảo vệ tài nguyên biển, phát triển kinh tế thủy sản và du lịch sinh thái bền vững, thời gian qua, tỉnh Bình Định đã chú trọng thực hiện nhiều giải pháp. Trong đó, trọng tâm là đồng quản lý bảo vệ nguồn lợi thủy sản để tăng cường vai trò của cộng đồng trong việc bảo vệ và phát triển nguồn lợi thủy sản. Tuy nhiên, việc san hô nơi đây chết hàng loạt thời gian qua khiến dư luận nghi vấn công tác quản lý của địa phương "có vấn đề".