Lâm Đồng chuẩn bị tổ chức Lễ hội Katê năm 2026 trong 4 ngày
Với chủ đề “Lễ hội Katê - Bảo tồn và lan tỏa giá trị di sản văn hóa Chăm”, Lễ hội Katê năm nay kéo dài 4 ngày, thay vì 2 ngày như thường lệ.
Ngày 20/8, bà Lư Thái Tuyên, Phó Giám đốc Bảo tàng tỉnh Lâm Đồng, cho biết Lễ hội Katê năm 2026 dự kiến diễn ra từ ngày 9 đến 12/10/2026 tại tháp Po Sah Inư (phường Phú Thủy) và Trung tâm Trưng bày Văn hóa Chăm (xã Bắc Bình).
Với chủ đề “Lễ hội Katê - Bảo tồn và lan tỏa giá trị di sản văn hóa Chăm”, sự kiện năm nay kéo dài 4 ngày, thay vì 2 ngày như thường lệ. Trong khi các nghi thức phần lễ vẫn giữ trọn nét truyền thống, phần hội sẽ được mở rộng với hàng loạt chương trình nghệ thuật dân gian Chăm đặc sắc.
Lễ hội Katê được tổ chức hằng năm tại tháp Po Sah Inư. Ảnh: Minh Vân
Ngoài ra, lễ hội còn có các hoạt động như: trưng bày, triển lãm “Bảo vật quốc gia và dấu ấn khảo cổ văn hóa Chăm Lâm Đồng”; triển lãm chuyên đề “Di sản văn hóa Chăm”; trình diễn nghề truyền thống và ẩm thực Chăm. Đặc biệt, năm nay, lễ hội sẽ có thêm hội thi viết chữ Chăm, các trò chơi dân gian và nhiều hoạt động trải nghiệm làm bánh gừng, làm gốm…
Lễ hội Katê là sự kiện quan trọng bậc nhất trong năm của đồng bào Chăm, nhằm tưởng nhớ tổ tiên và các vị anh hùng dân tộc. Người Chăm ăn Tết Katê theo hai đợt: đợt 1 vào tháng 7 Chăm lịch (khoảng tháng 9 âm lịch), cúng và vui tết vào buổi sáng; đợt 2 vào tháng 9 Chăm lịch (khoảng tháng 11 âm lịch), cúng vào buổi chiều.
Trong khoảng thời gian này, người dân tập trung về các đền tháp cổ kính để thưởng thức những điệu múa, nhịp nhạc dân gian đặc sắc. Mọi người cùng nghỉ ngơi, hân hoan thăm viếng và gửi tới nhau những lời chúc tốt đẹp.
Lễ hội Katê được tổ chức theo quy mô ở từng làng, sau đó là lễ hội của từng gia đình. Các thành viên trong gia đình cùng quần tụ đông đủ, có một người chủ tế. Người chủ tế thường được lựa chọn là người chủ hộ, lớn tuổi, hay trưởng dòng họ trong dòng tộc. Mâm cúng trong Tết Katê truyền thống gồm xôi, bánh cặp, bánh ít, chuối nải, bánh gừng, chè... Trong đó, đĩa xôi được xem là biểu tượng cho trái tim và lòng thành của con cháu dâng lên tổ tiên.
Hiện nay, cộng đồng người Chăm tại Lâm Đồng có hơn 43.000 người, sinh sống tập trung ở các địa bàn thuộc tỉnh Bình Thuận cũ. Toàn vùng sở hữu 5/5 di tích Chăm được xếp hạng cấp quốc gia và 6/6 di tích cấp tỉnh. Nhiều công trình đã trở thành điểm đến không thể thiếu trong các tour, tuyến du lịch, thu hút đông đảo du khách trong và ngoài nước.
Địa phương cũng có 2 di sản được Bộ VHTT&DL đưa vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, gồm: Nghề gốm truyền thống của người Chăm thôn Bình Đức (xã Bắc Bình) và Lễ hội Katê. Cùng với đó là 2 Bảo vật quốc gia: Linga vàng và tượng Avalokitesvara Bắc Bình.
Ngoài ra, trên địa bàn còn lưu giữ bộ sưu tập di sản Hoàng tộc Chăm quý giá, hiện được bảo quản tại gia đình bà Nguyễn Thị Thềm ở thôn Tịnh Mỹ, xã Hồng Thái.
Riêng Lễ hội Katê tại tháp Po Sah Inư được phục dựng từ năm 2005 và duy trì tổ chức thường niên. Sự kiện không chỉ đáp ứng nhu cầu tâm linh, tình cảm của đồng bào Chăm mà đã trở thành "linh hồn" trong đời sống văn hóa tinh thần, kết tinh nhiều giá trị tín ngưỡng dân gian và tôn giáo độc đáo.
