Đổi mới trải nghiệm tại di tích Hà Nội: Cú hích cho phát triển công nghiệp văn hóa
Từ cuối năm 2025, nhiều di tích trên địa bàn Hà Nội đã mạnh dạn làm mới sản phẩm du lịch, ứng dụng công nghệ và các hình thức sáng tạo để nâng cao trải nghiệm cho du khách.
Qua đó không chỉ thổi luồng sinh khí mới cho di sản, mà còn mở ra động lực quan trọng thúc đẩy phát triển du lịch và công nghiệp văn hóa của Thủ đô trong năm 2026.
Du khách trải nghiệm tour đêm “Âm sắc Việt” tại Khu di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám. Ảnh: Khánh Huy
Khi di tích trở thành không gian sáng tạo
Ngày 1-1-2026, Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám chính thức ra mắt tour đêm “Âm sắc Việt”, một sản phẩm du lịch văn hóa mới mang tính thử nghiệm, hứa hẹn đem đến những trải nghiệm khác biệt và hấp dẫn cho du khách trong năm 2026. Trong không gian di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám về đêm rực rỡ ánh đèn, du khách được trải nghiệm nhiều không gian văn hóa khác nhau như dạo bước qua Khuê Văn Các, giếng Thiên Quang, khu vực Bái Đường; tham quan không gian giới thiệu làng nghề, không gian thư pháp và kết thúc bằng không gian âm nhạc truyền thống.
Giám đốc Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám Lê Xuân Kiêu chia sẻ, cùng với tour đêm ứng dụng công nghệ chiếu sáng 3D mapping ra mắt năm 2023 và được nâng cấp phiên bản mới năm 2024, tour đêm “Âm sắc Việt” là một thử nghiệm mới mẻ, trong đó các giá trị truyền thống được tôn vinh theo cách tiếp cận hiện đại.
“Chúng tôi mong muốn công chúng đến với Văn Miếu - Quốc Tử Giám không chỉ để cảm nhận đây là biểu tượng của khoa bảng và học thuật, mà còn là nơi hội tụ, lan tỏa đạo học Việt Nam. Thông qua âm nhạc và nghệ thuật truyền thống, chương trình kỳ vọng mở rộng cách tiếp cận, làm nổi bật giá trị giáo dục của di tích trong đời sống đương đại”, ông Lê Xuân Kiêu chia sẻ.
Không chỉ khu di tích chính, khu vực Hồ Văn thuộc di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám cũng được chỉnh trang, cải tạo thành không gian sáng tạo mới, trở thành điểm hẹn của cộng đồng sáng tạo Hà Nội cùng du khách trong và ngoài nước. Tại đây có các gian hàng trưng bày, giới thiệu tinh hoa làng nghề và các thương hiệu ẩm thực Hà Nội. Vào buổi tối, Hồ Văn rực rỡ ánh đèn, níu chân du khách bằng nhiều hoạt động trải nghiệm, nổi bật là các chương trình biểu diễn nghệ thuật phi lợi nhuận phục vụ công chúng.
Chị Nguyễn Thúy Trang (phường Thanh Xuân) bày tỏ sự bất ngờ khi tham quan Văn Miếu - Quốc Tử Giám trong dịp đầu năm mới 2026: “Văn Miếu - Quốc Tử Giám ngày càng thu hút với các chương trình trải nghiệm văn hóa giàu tính giáo dục. Những hoạt động sáng tạo, có tính kết nối mở với nhiều không gian văn hóa đã mang đến trải nghiệm rất mới mẻ, gần gũi...”.
Công nghệ làm điểm tựa
Không gian số tại Khu di sản Hoàng thành Thăng Long thu hút du khách tham quan, trải nghiệm. Ảnh: Hoàng Quyên
Trong Nghị quyết số 09-NQ/TU ngày 22-2-2022 của Thành ủy Hà Nội về phát triển công nghiệp văn hóa trên địa bàn Thủ đô giai đoạn 2021-2025, định hướng đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 nhấn mạnh việc vận dụng thành quả của khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo nhằm bảo tồn, phát huy giá trị các di sản văn hóa truyền thống của Thủ đô. Với tinh thần đó, nhiều di tích, điểm đến của Hà Nội đã không ngừng đổi mới khi ứng dụng công nghệ nhằm tiệm cận gần hơn với công chúng. Nhiều di tích mang đến những trải nghiệm khác biệt khi ứng dụng công nghệ, tiêu biểu như tour đêm “Ngọc Sơn - Đêm huyền bí” tại đền Ngọc Sơn sử dụng hiệu ứng 3D mapping kết hợp nghệ thuật trình diễn; tour đêm Văn Miếu kể câu chuyện đạo học bằng ánh sáng...
Mới đây, Khu di sản Hoàng thành Thăng Long ra mắt hàng loạt sản phẩm mới, ứng dụng các yếu tố công nghệ, trình diễn nhằm tăng tính trải nghiệm và tương tác cho du khách. Cùng với tour “Ký ức Cột cờ” kết hợp tham quan di sản, trưng bày và chương trình nghệ thuật, vở diễn “Kinh đô Thăng Long” ứng dụng công nghệ 3D mapping và không gian trải nghiệm số đã trở thành những điểm nhấn nổi bật trong hoạt động sáng tạo tại khu di sản.
Giám đốc Trung tâm Di sản Thăng Long - Hà Nội Nguyễn Thanh Quang cho biết, việc ứng dụng công nghệ và các hình thức nghệ thuật trong các sản phẩm du lịch mới không chỉ nhằm đưa di sản đến gần hơn với công chúng mà còn góp phần nâng cao chất lượng trải nghiệm, làm phong phú thêm sản phẩm du lịch văn hóa của Thủ đô. Việc này cũng thể hiện mong muốn đổi mới phương thức tiếp cận di sản, góp phần hình thành một không gian sáng tạo, đánh thức ký ức lịch sử, đưa du khách bước vào dòng chảy nghìn năm Thăng Long - Hà Nội thông qua những câu chuyện, hình ảnh, không gian và các trải nghiệm được thiết kế chọn lọc, giàu tính tương tác. Các chương trình không chỉ đơn thuần là một màn trình diễn thị giác công nghệ cao, mà còn là lời khẳng định mạnh mẽ rằng di sản nghìn năm tuổi vẫn luôn sống động, mang hơi thở thời đại, tiếp tục lan tỏa giá trị lịch sử, văn hóa trên nền tảng sáng tạo mới. Đây cũng là các hoạt động triển khai Chiến lược chuyển đổi số và phát triển công nghiệp văn hóa của thành phố.
Không chỉ các điểm đến, các doanh nghiệp du lịch cũng tích cực làm mới sản phẩm trải nghiệm cho du khách. Tour xe đạp “Hà Nội Đẹp Sound” do Sở Du lịch Hà Nội phối hợp với Công ty Du lịch Bền vững Việt Nam (VIETNAM STID) và TNGo triển khai từ ngày 19-12-2025, với điểm nhấn là việc đồng bộ ứng dụng xe đạp công cộng TNGo và ứng dụng thuyết minh tự động tích hợp định vị GPS, mang đến trải nghiệm hoàn toàn mới cho du khách.
Theo Giám đốc Sở Du lịch Hà Nội Đặng Hương Giang, các sản phẩm du lịch mới không chỉ đổi mới hình thức trải nghiệm mà còn thể hiện khả năng thích ứng linh hoạt với xu hướng thời đại thông qua việc ứng dụng công nghệ một cách sáng tạo, hiệu quả. Qua đó, các sản phẩm góp phần nâng cao chất lượng trải nghiệm cho du khách, đồng thời khẳng định tinh thần đổi mới, sáng tạo bám sát định hướng chỉ đạo của thành phố. Thời gian tới, Sở Du lịch Hà Nội sẽ tiếp tục phối hợp với các địa phương, đơn vị xây dựng những sản phẩm du lịch sáng tạo, đáp ứng xu thế và nhu cầu ngày càng cao của du khách.
