Xóa bỏ xe tự chế tại các làng nghề Hà Nội vẫn là bài toán khó

Dù lực lượng chức năng liên tục ra quân xử lý, xe tự chế vẫn xuất hiện phổ biến tại nhiều làng nghề ở Hà Nội. Đường làng nhỏ hẹp, nhu cầu vận chuyển hàng hóa lớn, trong khi chi phí đầu tư phương tiện đạt chuẩn vượt quá khả năng tài chính khiến việc xóa bỏ loại xe này vẫn gặp nhiều khó khăn.

Tại thôn Xà Cầu (xã Ứng Thiên), nơi được xem là một trong những địa bàn tập trung hoạt động thu gom phế liệu và sản xuất tăm hương, nhu cầu vận chuyển nguyên vật liệu giữa các điểm tập kết rất lớn. Trong những con ngõ nhỏ, không khó bắt gặp hình ảnh xe ba bánh, xe lôi, xe công nông chở đầy phế liệu, gỗ vầu với hàng hóa chất cao, cồng kềnh.

Anh Nguyễn Xuân Thái, thợ cơ khí chuyên làm lan can, chấn song cửa, cho biết dù nhận thức được việc sử dụng phương tiện tự sản xuất, lắp ráp không đủ điều kiện tham gia giao thông là vi phạm quy định, nhiều hộ vẫn phải lựa chọn phương tiện này do đặc thù đường sá và điều kiện kinh tế.

Theo anh Thái, chi phí đóng một chiếc xe lôi hoặc xe ba bánh chỉ khoảng 25-32 triệu đồng, trong khi để mua một chiếc xe tải nhỏ có tải trọng 1,2 tấn, người dân phải bỏ ra khoảng 320-400 triệu đồng. Đây là khoản đầu tư quá lớn đối với những hộ sản xuất, kinh doanh nhỏ lẻ.

Tình trạng tương tự cũng diễn ra tại làng nghề bánh kẹo, dệt kim La Phù (xã An Khánh). Tại đây, những chiếc xe máy tự chế nối đuôi nhau vận chuyển hàng hóa ra các xe tải lớn chờ sẵn ở đầu làng. Đường nội bộ chật hẹp khiến xe tải khó di chuyển, trong khi việc đầu tư phương tiện vận chuyển mới lại vượt quá khả năng của nhiều hộ kinh doanh.

Trước thực trạng trên, Công an TP Hà Nội đang chỉ đạo quyết liệt việc kiểm tra, xử lý xe ba bánh, bốn bánh tự chế, trong đó có những trường hợp người điều khiển giả danh thương binh chở hàng hóa cồng kềnh.

Công an TP Hà Nội chỉ đạo kiên quyết xử lý dứt điểm tình trạng xe ba bánh, bốn bánh tự chế và người điều khiển giả danh thương binh chở hàng cồng kềnh. Tại khu vực Đại lộ Thăng Long và Khu công nghiệp Thạch Thất, Đội CSGT số 11 liên tục phát hiện các trường hợp sử dụng xe máy cũ, xuống cấp, tự ý hàn thêm khung sắt và thùng chở hàng. Dù đáp ứng nhu cầu vận chuyển hàng hóa hằng ngày, những phương tiện này tiềm ẩn nguy cơ cao mất an toàn giao thông.

Theo thống kê của Phòng CSGT (Công an TP Hà Nội), từ ngày 15.8 đến 14.9.2026, đơn vị đã xử lý 216 trường hợp sử dụng xe tự sản xuất, lắp ráp trái phép.

Tuy nhiên, theo người dân, nếu chỉ tập trung xử phạt mà chưa giải quyết được nhu cầu vận chuyển hàng hóa và điều kiện kinh tế của các hộ sản xuất thì tình trạng sử dụng xe tự chế vẫn khó được xử lý triệt để.

Anh Nguyễn Trọng Thủy (người làm nghề thu gom phế liệu tại thôn Xà Cầu) cho rằng hoạt động thu gom phế liệu góp phần đưa vật liệu vào chuỗi tái chế, giảm lượng rác thải ra môi trường. Vì vậy, bên cạnh việc xử lý phương tiện vi phạm, Nhà nước cần nghiên cứu cơ chế hỗ trợ tài chính để người dân có điều kiện chuyển đổi sang phương tiện vận chuyển an toàn, hợp pháp.

Đại diện Công an xã Ứng Thiên cho biết, riêng thôn Xà Cầu có hàng trăm hộ làm nghề thu gom phế liệu và sản xuất tăm hương. Do hoạt động này gắn trực tiếp với sinh kế của người dân, việc vận động chấm dứt sử dụng xe tự chế hoặc chuyển đổi nghề nghiệp không thể thực hiện trong thời gian ngắn.

Nhiều hộ dân mong muốn cơ quan chức năng nghiên cứu, đưa ra các mẫu phương tiện chuyên chở có chi phí hợp lý, tiết kiệm nhiên liệu, thiết kế nhỏ gọn để phù hợp với đặc thù đường làng, ngõ xóm nhưng vẫn đáp ứng đầy đủ điều kiện lưu thông. Khi có phương tiện phù hợp với khả năng tài chính và nhu cầu sản xuất, người dân sẽ có thêm động lực tự giác chuyển đổi.

TP Hà Nội hiện có hàng trăm làng nghề truyền thống với nhu cầu vận chuyển nguyên vật liệu, hàng hóa lớn. Do đó, việc nghiên cứu các dòng phương tiện chuyên chở phù hợp với hạ tầng làng nghề, bảo đảm tiêu chuẩn kỹ thuật và an toàn giao thông là yêu cầu cần thiết.

Bên cạnh tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm, thành phố cần nghiên cứu chính sách hỗ trợ vốn vay ưu đãi, khuyến khích người dân đổi phương tiện và tạo điều kiện chuyển đổi việc làm đối với những trường hợp có nhu cầu.

Giải quyết đồng thời bài toán phương tiện, sinh kế và hạ tầng sẽ là hướng đi căn cơ để từng bước chấm dứt tình trạng xe tự chế tại các làng nghề, bảo đảm trật tự, an toàn giao thông và duy trì hoạt động sản xuất của người dân.