Những lò đốt rác tiền tỉ bỏ hoang ở Thanh Hóa

Cảnh lò đốt rác bỏ không

Theo UBND tỉnh Thanh Hóa, trên địa bàn tỉnh hiện có 23 khu xử lý rác bằng lò đốt thủ công với tổng cộng 24 lò, công suất phổ biến từ 10 - 20 tấn/ngày. Tuy nhiên, hiện chỉ còn 7 khu với 8 lò đốt đang hoạt động, 16 khu đã dừng hoạt động.

Các khu đang vận hành tại một số địa phương như Nông Cống, Nga Thắng đã áp dụng mô hình phân loại rác, ủ mùn vi sinh trước khi đưa phần rác còn lại vào lò đốt, bước đầu nâng cao hiệu quả xử lý.

Đối với các khu đã dừng hoạt động, có 3 khu liên quan đến quá trình điều tra hoặc doanh nghiệp không còn nguyện vọng tiếp tục hoạt động; 7 khu được chính quyền địa phương đề nghị dừng hoàn toàn; 5 khu được đề nghị cải tạo, nâng cấp hoặc kêu gọi đầu tư mở rộng.

Theo đánh giá, các lò đốt quy mô nhỏ đang bộc lộ nhiều hạn chế. Một số lò có công suất thấp, được sản xuất, lắp ráp trong nước nhưng thiếu hệ thống cấp rác tự động, kiểm soát nhiệt độ và xử lý khí thải hoàn chỉnh. Quá trình vận hành chủ yếu bằng phương pháp thủ công nên khó kiểm soát phát thải.

Ghi nhận thực tế của PV Báo Lao Động tại lò đốt rác ở xã Đại Lộc, huyện Hậu Lộc cũ, nay thuộc xã Triệu Lộc, tỉnh Thanh Hóa cho thấy, công trình này đã dừng hoạt động nhiều năm.

Năm 2015, dự án lò đốt rác được xây dựng trên diện tích khoảng 1,5 ha, với tổng vốn đầu tư gần 7 tỉ đồng và sau đó được đưa vào hoạt động.

Dự án do UBND xã Đại Lộc cũ làm chủ đầu tư. Sau khoảng 6 năm vận hành, đến năm 2021, lò đốt rác dừng hoạt động và bỏ không cho đến nay.

Sau nhiều năm không hoạt động, nhiều hạng mục bên trong khu vực lò đốt đã xuống cấp, hoen gỉ, cơ sở vật chất không được sử dụng.

Nhiều bãi chôn lấp quá tải

Theo UBND tỉnh Thanh Hóa, quá trình đô thị hóa, gia tăng dân số và phát triển kinh tế - xã hội khiến lượng chất thải rắn sinh hoạt (CTRSH) phát sinh ngày càng lớn, tạo áp lực lên hệ thống thu gom, vận chuyển và xử lý rác trên địa bàn.

Trong khi đó, hạ tầng xử lý rác hiện còn nhiều bất cập. Một số công nghệ tái chế phát sinh mùi hôi, ảnh hưởng đến khu dân cư lân cận. Nhiều điểm tập kết chỉ là bãi tạm, chưa có nền bãi, mái che, hệ thống thu gom nước rỉ rác; một số điểm đã quá tải, thậm chí xuất hiện tình trạng đốt rác thủ công tại khu trung chuyển.

Đáng chú ý, phương pháp chôn lấp hiện vẫn chiếm tỉ trọng lớn trong xử lý CTRSH tại Thanh Hóa. Toàn tỉnh có 21 khu chôn lấp tập trung quy mô cấp huyện trước đây, với tổng diện tích 59,92 ha, đang lưu chứa gần 4 triệu tấn rác. Trong số này, 4 khu đã dừng tiếp nhận rác, 17 khu còn hoạt động.

Trong 17 khu đang hoạt động, 3 khu đã chuyển đổi công nghệ theo hướng không chôn lấp trực tiếp, 8 khu chưa quá tải và 6 khu đã quá tải. Diện tích các khu đang hoạt động khoảng 40,02 ha.

Lượng CTRSH được xử lý bằng phương pháp chôn lấp khoảng 1.170,86 tấn/ngày, chiếm 49,58% tổng lượng rác được xử lý trên địa bàn.

Theo UBND tỉnh Thanh Hóa, tại nhiều bãi chôn lấp, việc xử lý chủ yếu vẫn là đổ đống, đầm nén, phun hóa chất diệt côn trùng và khử mùi. Rác chưa được phân loại tại nguồn, có tỉ lệ chất hữu cơ cao, chiếm nhiều diện tích và phát sinh lượng lớn nước rỉ rác.

Theo đánh giá của tỉnh Thanh Hóa, nhiều bãi chôn lấp không hợp vệ sinh đã và đang trở thành nguồn gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng đến sức khỏe và hoạt động sản xuất của người dân xung quanh.