Cao Bằng: Từ kết luận thanh tra đến khoản phải nộp hơn 1,29 tỷ đồng tại mỏ đá
Từ Kết luận thanh tra số 142/KL-TTr và quá trình rà soát, xác minh tiếp theo, 7 hành vi vi phạm tại mỏ đá vôi Đầu Ruộc - Roặc Mạ đã bị cơ quan chức năng xử phạt. Tổng tiền phạt và các khoản nộp lại số lợi bất hợp pháp theo quyết định là hơn 1,29 tỷ đồng; doanh nghiệp đã nộp đủ số tiền theo quyết định.
Mỏ đá vôi Đầu Ruộc - Roặc Mạ bị tạm đình chỉ 2 giấy phép khoáng sản trong thời gian 4,5 tháng. Ảnh: TH.
Kết luận thanh tra chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi các kiến nghị được thực hiện trên thực tế. Với vụ việc này, bên cạnh việc doanh nghiệp đã nộp tiền theo quyết định, kết quả khắc phục những tồn tại về khai thác khoáng sản, sử dụng đất và bảo vệ môi trường vẫn cần được theo dõi, kiểm tra, xác nhận.
7 hành vi vi phạm, tiền phạt 1,055 tỷ đồng
Thực hiện kiến nghị của cơ quan thanh tra, căn cứ vào biên bản vi phạm hành chính, ngày 14/9/2026, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Cao Bằng ban hành Quyết định số 326/QĐ-XPHC xử phạt vi phạm hành chính đối với Công ty TNHH Tư vấn xây dựng 13-10 về các vi phạm trong hoạt động khai thác khoáng sản tại mỏ đá vôi Đầu Ruộc - Roặc Mạ, xã Nguyễn Huệ.
Theo quyết định, doanh nghiệp bị phạt 1,055 tỷ đồng với 7 hành vi vi phạm trong các lĩnh vực khoáng sản, đất đai và môi trường.
Trong lĩnh vực khoáng sản, Công ty bị phạt 120 triệu đồng do không lập bản đồ hiện trạng, mặt cắt hiện trạng khu vực được phép khai thác trong khoảng thời gian quá 6 tháng; 120 triệu đồng do không thực hiện thống kê, kiểm kê trữ lượng khoáng sản còn lại trong khu vực được phép khai thác.
Hành vi khai thác vượt quá 10% một trong các thông số của hệ thống khai thác, cụ thể là chiều cao tầng, bị phạt 80 triệu đồng. Đối với hành vi khai thác khoáng sản vượt ra ngoài ranh giới khu vực được phép, với diện tích 1.794m², Công ty bị phạt 120 triệu đồng. Quyết định cũng xác định doanh nghiệp nhiều lần thực hiện hành vi khai thác vượt ranh giới được cấp phép, là tình tiết tăng nặng khi xử phạt.
Trong lĩnh vực môi trường, Công ty bị phạt 15 triệu đồng do báo cáo công tác bảo vệ môi trường năm 2025 không đúng quy định và 350 triệu đồng do không lập phương án cải tạo, phục hồi môi trường theo quy định.
Về đất đai, hành vi chiếm đất nông nghiệp với diện tích 14.777,9m² bị xử phạt 250 triệu đồng.
Ngoài phạt tiền, Công ty bị tước quyền sử dụng Giấy phép khai thác khoáng sản số 1039/GP-UBND ngày 22/6/2021 và giấy phép gia hạn số 565/GP-UBND ngày 11/5/2022 trong thời hạn 4,5 tháng.
Về nghĩa vụ tài chính, Công ty phải nộp lại 87.247.650 đồng số lợi bất hợp pháp trong lĩnh vực khoáng sản, tương ứng khối lượng vi phạm 3.017m³ đá nguyên khai; nộp lại 148.546.604 đồng số lợi bất hợp pháp trong lĩnh vực đất đai.
Quyết định còn buộc doanh nghiệp cải tạo, phục hồi môi trường; đưa khu vực khai thác vượt ra ngoài phạm vi được phép về trạng thái an toàn; thực hiện khai thác đúng phương pháp, trình tự, hệ thống và thông số theo giấy phép.
Mỏ đá vôi Đầu Ruộc - Roặc Mạ, xã Nguyễn Huệ còn nhiều nội dung cần khắc phục. Ảnh: TH
Từ kiến nghị thanh tra đến quyết định xử phạt
Trước đó, ngày 23/1/2026, Thanh tra tỉnh Cao Bằng ban hành Kết luận thanh tra số 142/KL-TTr về việc chấp hành pháp luật đất đai, khoáng sản, môi trường đối với hoạt động khai thác khoáng sản tại mỏ đá vôi Đầu Ruộc - Roặc Mạ.
Kết luận chỉ ra nhiều tồn tại trong quản lý, khai thác khoáng sản, bảo vệ môi trường, sử dụng đất và thực hiện nghĩa vụ tài chính. Trong đó, số tiền phải thu hồi, nộp ngân sách Nhà nước được xác định là 66.222.686 đồng.
Căn cứ vi phạm được phát hiện, Thanh tra tỉnh kiến nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường kiểm tra, rà soát và xử lý các hành vi vi phạm hành chính đã nêu tại kết luận theo quy định hiện hành nếu có. Kiến nghị này đặt ra yêu cầu tiếp tục xem xét, xử lý những tồn tại được phát hiện qua thanh tra trên cơ sở quy định pháp luật và kết quả xác minh cụ thể.
Ngày 31/3/2026, Công ty TNHH Tư vấn xây dựng 13-10 có Báo cáo số 01/BC-CT13.10 về kết quả thực hiện các kiến nghị tại kết luận thanh tra.
Theo báo cáo, doanh nghiệp đã rà soát, xử lý những vị trí có dấu hiệu gây vỡ, còn đá treo, đá mồi; nạo vét, khơi thông hệ thống mương thoát nước trước khu vực mỏ, trong đó có đoạn bị đất đá vùi lấp gần khu vực kho mìn. Công ty cũng cho biết đã nộp đủ 66.222.686 đồng và đã nộp báo cáo định kỳ hoạt động khai thác khoáng sản năm 2025.
Tuy nhiên, báo cáo cho thấy nhiều nội dung khác tại thời điểm lập báo cáo vẫn đang được triển khai. Công ty cho biết đang phối hợp đo đạc, xác định ranh giới và diện tích khai thác thực tế để lập bản đồ hiện trạng, mặt cắt hiện trạng và hoàn thiện hồ sơ thống kê trữ lượng.
Về môi trường, doanh nghiệp báo cáo đã liên hệ đơn vị tư vấn để thực hiện thủ tục đăng ký môi trường tại UBND xã Nguyễn Huệ, cam kết hoàn thành trước ngày 10/4/2026; đồng thời ký hợp đồng lập phương án cải tạo, phục hồi môi trường sau khi được gia hạn cấp phép. Đối với diện tích đất nằm ngoài mặt bằng thuê đất, Công ty cho biết đang phối hợp đo đạc để xác định chính xác ranh giới, diện tích, làm cơ sở lập hồ sơ đề nghị xử lý theo quy định.
Theo thông tin Sở Công Thương Cao Bằng cung cấp (tiếp nhận chức năng quản lý về Địa chất – Khoáng sản từ ngày 15/9/2026), trong 7 hành vi bị xử phạt tại Quyết định số 326/QĐ-XPHC, có 6 hành vi có nguồn từ Kết luận thanh tra số 142/KL-TTr; hành vi còn lại do Sở Nông nghiệp và Môi trường phát hiện.
Đối với hành vi khai thác vượt ranh giới được cấp phép và hành vi chiếm đất, kết luận thanh tra đã nêu các tồn tại, nhưng việc xác định diện tích, khối lượng cụ thể cần có kết quả đo đạc. Sở Nông nghiệp và Môi trường đã hướng dẫn doanh nghiệp phối hợp với đơn vị có chức năng đo đạc bản đồ để làm rõ các thông số này, làm cơ sở xác định hành vi vi phạm tương ứng.
Hồ sơ xử phạt thể hiện Quyết định số 326/QĐ-XPHC viện dẫn cả Kết luận thanh tra số 142/KL-TTr và Biên bản vi phạm hành chính số 06/BB-VPHC. Như vậy, kiến nghị thanh tra được tiếp nối bằng quá trình rà soát, xác minh và xử lý theo thẩm quyền; kết luận thanh tra không tự động thay thế các bước xác định hành vi, lập biên bản và ban hành quyết định xử phạt theo quy định.
Khu vực rãnh thoát nước tại mỏ đá vôi Đầu Ruộc - Roặc Mạ, xã Nguyễn Huệ, ghi nhận ngày 18/9/2026. Ảnh: TH.
Sau xử phạt, hiệu quả thanh tra được đo bằng kết quả khắc phục
Theo thông tin Sở Công Thương Cao Bằng cung cấp, đến ngày 8/10/2026, Công ty TNHH Tư vấn xây dựng 13-10 đã nộp đầy đủ số tiền theo quyết định xử phạt.
Việc doanh nghiệp báo cáo đã xử lý một số vị trí có nguy cơ mất an toàn, khơi thông hệ thống thoát nước, nộp tiền theo kiến nghị thanh tra và sau đó nộp đủ số tiền theo quyết định xử phạt cho thấy doanh nghiệp đã có chuyển biến trong nhận thức và hành động trước những tồn tại được chỉ ra. Một số yêu cầu đã được chuyển thành việc làm cụ thể, thay vì chỉ dừng ở cam kết.
Tuy nhiên, việc thực hiện nghĩa vụ tài chính mới là một phần của quá trình. Quyết định xử phạt còn yêu cầu Công ty cải tạo, phục hồi môi trường; đưa khu vực khai thác vượt ranh giới về trạng thái an toàn; thực hiện khai thác đúng phương pháp, trình tự, hệ thống và thông số theo giấy phép. Các nội dung này cần được kiểm tra, xác nhận bằng kết quả thực tế, không chỉ dựa vào báo cáo hoặc cam kết của doanh nghiệp.
Hiện, Thanh tra tỉnh Cao Bằng đang tiếp tục đôn đốc thực hiện Kết luận thanh tra số 142/KL-TTr. Việc hướng dẫn doanh nghiệp hoàn thiện thủ tục cần đi cùng với kiểm tra, giám sát để làm rõ những nội dung đã hoàn thành, những phần việc còn phải thực hiện và trách nhiệm của các bên liên quan.
Vụ việc tại mỏ đá vôi Đầu Ruộc - Roặc Mạ cho thấy hiệu quả sau thanh tra không chỉ nằm ở việc kiến nghị được chuyển thành quyết định xử phạt hay doanh nghiệp đã nộp tiền, mà còn ở kết quả khắc phục các tồn tại trên thực tế. Đây là cơ sở để đánh giá đầy đủ việc thực hiện kết luận thanh tra, bảo đảm các yêu cầu xử lý không chỉ dừng trên hồ sơ, văn bản.
