Điểm tựa của chứng khoán Việt Nam giữa nhiều "cơn gió ngược"

Những yếu tố nền tảng của thị trường chứng khoán đang cho thấy tín hiệu tích cực hơn. Ảnh minh họa

“Cơn gió ngược” vẫn hiện hữu, thị trường chứng khoán đứng trước phép thử

Theo báo cáo triển vọng thị trường tháng 6 của Chứng khoán Rồng Việt (VDSC), mặt bằng lãi suất vẫn là một trong những thách thức lớn đối với thị trường. Dù cơ quan điều hành đã triển khai nhiều giải pháp hỗ trợ thanh khoản và ổn định lãi suất, quá trình giảm lãi suất trong ngắn hạn được đánh giá sẽ khó diễn ra nhanh do áp lực từ tỷ giá, lạm phát và chênh lệch lãi suất VND-USD.

Bên cạnh đó, dòng vốn ngoại tiếp tục là lực cản đáng kể. VDSC cho biết nhà đầu tư nước ngoài bán ròng khoảng 417 triệu USD trong tháng 5. Trong khi đó, nhiều tổ chức phân tích ước tính giá trị bán ròng từ đầu năm đến nay đã vượt 2 tỷ USD, nối dài xu hướng rút vốn khỏi các thị trường mới nổi trong bối cảnh lợi suất trái phiếu Mỹ duy trì ở mức cao và rủi ro địa chính trị chưa hoàn toàn lắng dịu.

Ở trong nước, áp lực cũng đến từ thâm hụt thương mại gia tăng, lạm phát vượt ngưỡng 5% và thanh khoản thị trường duy trì ở mức thấp. Giá trị giao dịch trên HOSE trong tháng 5 chỉ đạt khoảng 20.800 tỷ đồng mỗi phiên, phản ánh tâm lý phòng thủ của dòng tiền khi một phần vốn đầu tư đang dịch chuyển sang các kênh như tiền gửi ngân hàng và vàng.

Dù vậy, nhiều chuyên gia cho rằng thị trường hiện nay đang xuất hiện những cơ hội đáng chú ý nếu nhìn từ góc độ định giá. Theo ông Michael Kokalari, Giám đốc Phân tích Kinh tế vĩ mô và Nghiên cứu thị trường của VinaCapital, VN-Index hiện giao dịch ở mức P/E dự phóng khoảng 13 lần, trong khi tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp năm 2026 được kỳ vọng đạt khoảng 15%.

Đáng chú ý, khoảng 70% cổ phiếu trên thị trường đang giao dịch ở mức P/E dưới 10 lần, vùng định giá thường chỉ xuất hiện trong những giai đoạn thị trường chịu áp lực mạnh. Trong khi đó, theo HSC, P/E dự phóng của VN-Index hiện vào khoảng 11,3 lần và chỉ còn khoảng 10,4 lần nếu loại trừ ảnh hưởng của VIC.

Nhà đầu tư vẫn quan tâm tới thị trường dù giữ thế phòng thủ. Nguồn VDSC

Điểm tựa cho thị trường

Theo các chuyên gia, dù các “cơn gió ngược” từ lãi suất, tỷ giá hay dòng vốn ngoại vẫn chưa hoàn toàn qua đi, những yếu tố nền tảng của thị trường đang cho thấy tín hiệu tích cực hơn.

Theo VinaCapital, lợi nhuận sau thuế của các doanh nghiệp niêm yết tăng khoảng 51% trong quý I/2026 so với cùng kỳ năm trước. Ngay cả khi loại trừ đóng góp từ Vinhomes, mức tăng trưởng vẫn đạt khoảng 30%, cao hơn đáng kể so với kỳ vọng của thị trường.

Động lực tăng trưởng đến từ nhiều nhóm ngành như vật liệu xây dựng, năng lượng, lọc hóa dầu và tiêu dùng. Đây là tín hiệu cho thấy sức khỏe doanh nghiệp vẫn đang được cải thiện bất chấp những khó khăn từ môi trường kinh doanh.

Bên cạnh yếu tố định giá và lợi nhuận doanh nghiệp, triển vọng nâng hạng thị trường đang được xem là một trong những chất xúc tác quan trọng nhất đối với chứng khoán Việt Nam trong giai đoạn tới.

Ông Trương Hiền Phương, Giám đốc cấp cao Công ty Chứng khoán KIS Việt Nam cho rằng, đây là “thời điểm vàng” để doanh nghiệp huy động vốn, đặc biệt là các nguồn vốn quy mô lớn. Nếu được FTSE Russell nâng hạng lên thị trường mới nổi vào tháng 9/2026, mở ra cơ hội lớn cho doanh nghiệp trong huy động vốn, đặc biệt từ các định chế tài chính quốc tế và các quỹ đầu tư quy mô lớn.

“Theo ước tính, riêng trong giai đoạn đầu sau khi nâng hạng, thị trường chứng khoán Việt Nam có thể thu hút khoảng 1-1,5 tỷ USD vốn ngoại. Trong những năm tiếp theo, dòng vốn này có thể tiếp tục gia tăng, đạt từ 5 tỷ USD trở lên trong vòng 5 năm”, ông Phương nhấn mạnh.

Đáng chú ý, thị trường cũng đứng trước cơ hội đón làn sóng IPO và thoái vốn nhà nước sôi động hơn trong những năm tới. Nhiều doanh nghiệp lớn như Highlands Coffee, THACO, Long Châu, VNG hay MISA được kỳ vọng sẽ tham gia IPO hoặc niêm yết, góp phần gia tăng chất lượng hàng hóa và sức hấp dẫn của thị trường.

Một điểm tựa khác đến từ đầu tư công. Theo VDSC, dù tiến độ giải ngân vẫn thấp so với kế hoạch, nhưng đã xuất hiện dấu hiệu tăng tốc trong thời gian gần đây. Với quy mô kế hoạch đầu tư công năm 2026 lên tới khoảng 1 triệu tỷ đồng, dòng vốn này được kỳ vọng sẽ lan tỏa đến hoạt động sản xuất - kinh doanh, hỗ trợ tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp và cải thiện tâm lý nhà đầu tư.

Định giá hấp dẫn, tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp, triển vọng nâng hạng thị trường cùng động lực từ đầu tư công có thể trở thành những điểm tựa quan trọng giúp chứng khoán Việt Nam duy trì sức chống chịu trong ngắn hạn và mở ra dư địa tăng trưởng mới khi các áp lực vĩ mô dần hạ nhiệt.